Μιλώντας σε δημοσιογράφους την Κυριακή (26/1), ο Κάρνεϊ τόνισε ότι η χώρα σέβεται τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας Καναδά–ΗΠΑ–Μεξικού, γνωστής ως CUSMA στον Καναδά και USMCA στις Ηνωμένες Πολιτείες, και ότι δεν θα προχωρήσει σε συμφωνία ελεύθερου εμπορίου χωρίς προηγούμενη ενημέρωση των άλλων δύο μερών.
Οι δηλώσεις του έρχονται στον απόηχο της απειλής του Τραμπ να επιβάλει δασμούς 100% στις καναδικές εξαγωγές, εάν η Οτάβα «κλείσει συμφωνία» με το Πεκίνο.
«Αν ο κυβερνήτης Κάρνεϊ πιστεύει ότι θα μετατρέψει τον Καναδά σε “λιμάνι εκφόρτωσης” για να διοχετεύει η Κίνα αγαθά και προϊόντα στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάνει μεγάλο λάθος», έγραψε ο Τραμπ το Σάββατο στην πλατφόρμα Truth Social.
Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της αυξανόμενης έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Οτάβας. Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ απέσυρε την πρόσκληση προς τον Καναδά να συμμετάσχει στο λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» του, αφού ο Κάρνεϊ, σε ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, προειδοποίησε για τον κίνδυνο οικονομικού εξαναγκασμού από τις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις.
Αν και ο Καναδός πρωθυπουργός δεν κατονόμασε κάποια χώρα, ο Τραμπ δήλωσε στο περιθώριο του WEF ότι «ο Καναδάς επιβιώνει χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Να το θυμάσαι αυτό, Μαρκ, την επόμενη φορά που θα κάνεις τέτοιες δηλώσεις».
Η εμπρηστική ρητορική του Τραμπ στην Truth Social έρχεται σε αντίθεση με όσα είχε δηλώσει νωρίτερα, μετά τη συμφωνία που υπέγραψαν αυτόν τον μήνα η Οτάβα και το Πεκίνο. «Αυτό είναι που θα έπρεπε να κάνει. Είναι καλό για εκείνον να υπογράψει μια εμπορική συμφωνία. Αν μπορείς να πετύχεις συμφωνία με την Κίνα, πρέπει να το κάνεις», είχε πει τότε.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος δήλωσε στο ABC News την Κυριακή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν «να επιτρέψουν στον Καναδά να μετατραπεί σε δίοδο μέσω της οποίας η Κίνα θα διοχετεύει φθηνά προϊόντα στην αμερικανική αγορά».
Στις 16 Ιανουαρίου, η Οτάβα και το Πεκίνο κατέληξαν σε μια «προκαταρκτική συμφωνία», βάσει της οποίας και οι δύο πλευρές μείωσαν δασμούς σε επιλεγμένα προϊόντα.
Σύμφωνα με τη συμφωνία, ο Καναδάς θα επιτρέπει την εισαγωγή έως 49.000 κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων ετησίως με μειωμένο δασμό 6,1%, αφού τον Οκτώβριο του 2024 —σε συντονισμό με τις ΗΠΑ— είχε αυξήσει τους δασμούς στα συγκεκριμένα οχήματα στο 100%.
Σε αντάλλαγμα, το Πεκίνο θα μειώσει τους δασμούς σε καναδικές αγροτικές εξαγωγές, συμπεριλαμβανομένου του ελαίου από σπόρους κανόλα, για το οποίο οι δασμοί θα υποχωρήσουν στο 15% από την 1η Μαρτίου, έναντι 85% που ισχύει σήμερα.
Άλλα καναδικά προϊόντα, όπως το γεύμα κανόλα, οι αστακοί, τα καβούρια και τα μπιζέλια, δεν θα υπόκεινται σε κινεζικούς δασμούς αντι-διακριτικής μεταχείρισης τουλάχιστον έως το τέλος του 2026.
Ο Κάρνεϊ δήλωσε την Κυριακή ότι «αυτό που κάναμε με την Κίνα ήταν να διορθώσουμε ορισμένα ζητήματα που είχαν προκύψει τα τελευταία δύο χρόνια», προσθέτοντας ότι η συμφωνία είναι «απολύτως συμβατή με το CUSMA».
Τον Αύγουστο του 2025, ο Τραμπ αύξησε τους δασμούς στα καναδικά προϊόντα στο 35% από 25%. Αν και οι περισσότεροι καναδικοί εξαγωγικοί κλάδοι εξαιρούνται από δασμούς στο πλαίσιο του CUSMA, ορισμένα προϊόντα —όπως ο χάλυβας, ο χαλκός και συγκεκριμένα αυτοκίνητα και ανταλλακτικά— εξακολουθούν να υπόκεινται σε αμερικανικούς δασμούς.
