Ο Λαριτζανί, μία από τις πλέον επιδραστικές προσωπικότητες του ιρανικού καθεστώτος, σκοτώθηκε την Τρίτη στην Τεχεράνη από ισραηλινά πυρά, αφήνοντας πίσω του ένα σημαντικό κενό σε ένα από τα πιο νευραλγικά κέντρα λήψης αποφάσεων.

Η επιλογή του διαδόχου του θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς ο επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη χάραξη στρατηγικής και στη διαχείριση κρίσεων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, ο Μασούντ Πεζεσκιάν θα είναι εκείνος που θα προχωρήσει στον διορισμό του νέου προσώπου, το οποίο θα αποτελέσει βασικό πυλώνα της εθνικής ασφάλειας του Ιράν.

Μεταξύ των επικρατέστερων σεναρίων ξεχωρίζει το όνομα του Τζαλιλί, πρώην επικεφαλής διαπραγματευτή για το πυρηνικό πρόγραμμα, ο οποίος θεωρείται εκπρόσωπος της πιο σκληρής και αντιδυτικής πτέρυγας του καθεστώτος. Όποιος και αν αναλάβει τελικά τη θέση, αναμένεται να έχει καθοριστική επιρροή σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Όπως επισημαίνουν ειδικοί που επικαλείται το CNN, το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας έχει εξελιχθεί στο βασικό κέντρο εξουσίας της χώρας, γεγονός που καθιστά τον διάδοχο του Λαριτζανί κομβικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της ισορροπίας δυνάμεων στο εσωτερικό του Ιράν, αλλά και για τη στάση του απέναντι στη Δύση.

Αναφερόμενος στον Τζαλιλί, ο αναλυτής για το Ιράν και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Yale, Αράς Αζίζι, τον περιγράφει ως έναν σκληροπυρηνικό πολιτικό που εκφράζει την πιο ακραία και αντιδυτική γραμμή του καθεστώτος. Όπως σημειώνει, μια πιθανή ανάληψη της θέσης από τον ίδιο θα σηματοδοτούσε σαφή στροφή προς πιο αδιάλλακτες πολιτικές, σε αντίθεση με τον Λαριτζανί, ο οποίος θεωρούνταν πιο μετριοπαθής και πραγματιστής.

Το CNN επισημαίνει ότι ο Λαριτζανί είχε τη φήμη ικανού διαπραγματευτή, με δυνατότητα συνεννόησης τόσο στο εσωτερικό του καθεστώτος όσο και σε διεθνές επίπεδο, γεγονός που τον καθιστούσε κεντρικό παίκτη στη λήψη αποφάσεων.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Αζίζι, η πιο άκαμπτη στάση του Τζαλιλί ενδέχεται να εξελιχθεί σε αδυναμία για το καθεστώς, περιορίζοντας την ευελιξία του σε κρίσιμες διαπραγματεύσεις.

Παράλληλα, δεν αποκλείεται οι Φρουροί της Επανάστασης, που διατηρούν σημαντική επιρροή στην εξουσία, να προκρίνουν ένα πρόσωπο με ισχυρότερο στρατιωτικό υπόβαθρο, θεωρώντας ότι ανταποκρίνεται καλύτερα στις απαιτήσεις της τρέχουσας συγκυρίας.

Σε κάθε περίπτωση, ο νέος επικεφαλής θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις γύρω από τη σύγκρουση Ιράν – ΗΠΑ – Ισραήλ και στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης.

Μετά την είδηση του θανάτου του Λαριτζανί, ο Τζαλιλί τοποθετήθηκε δημόσια, δηλώνοντας, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο Tasnim, ότι τέτοιες ενέργειες «δεν θα σώσουν τον αδύναμο εχθρό, αλλά θα επιταχύνουν την πορεία προς την ήττα και την ταπείνωσή του».