Όπως μετέδωσε η WSJ – και επιβεβαίωσε Αμερικανός αξιωματούχος – τα ξημερώματα του Σαββάτου (21/3) η Τεχεράνη εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς προς τη στρατηγικής σημασίας βάση Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, χωρίς ωστόσο να σημειωθεί πλήγμα στον στόχο. Σύμφωνα με τα διεθνή μέσα, ο ένας πύραυλος φέρεται να διαλύθηκε εν πτήσει και ο δεύτερος αναχαιτίστηκε από αμερικανικό αντιτορπιλικό χρησιμοποιώντας το προηγμένο σύστημα SM-3.
Λίγη ώρα αργότερα, η ημιεπίσημη ιρανική υπηρεσία Mehr επιβεβαίωσε την εκτόξευση, κάνοντας λόγο για «σημαντικό βήμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στην απειλή των συμφερόντων των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους πέρα από τα σύνορα της Δυτικής Ασίας».
Η στρατιωτική βάση των ΗΠΑ και της Βρετανίας στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία βρίσκεται σε απόσταση περίπου 3.810 χιλιομέτρων από τις ιρανικές ακτές και αποτελεί κρίσιμο κόμβο για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ, φιλοξενώντας μεταξύ άλλων στρατηγικά βομβαρδιστικά και λειτουργώντας ως προωθημένη βάση για αποστολές σε Ασία και Μέση Ανατολή.
Ντιέγκο Γκαρσία: Ένα (μέχρι σήμερα) «ασφαλές καταφύγιο»
Το νησί Ντιέγκο Γκαρσία, μια απομονωμένη ατόλη στο αρχιπέλαγος Τσάγκος, υπό βρετανική κυριαρχία, αποτελεί έναν από τους πιο νευραλγικούς στρατιωτικούς κόμβους των ΗΠΑ και της Βρετανίας παγκοσμίως. Από το 1971, οπότε και κατασκευάστηκε με τη συνεργασία των δύο χωρών, συνιστά ένα από τα πιο κομβικά στρατιωτικά προγεφυρώματα της Δύσης.
Έκτοτε έχει διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως αυτή στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, ενώ έχει χρησιμοποιηθεί για αποστολές μεγάλης εμβέλειας βομβαρδιστικών και στο παρελθόν έχει συνδεθεί και με επιχειρήσεις μεταγωγών κρατουμένων.
Η βάση φιλοξενεί κατασκοπευτικά αεροσκάφη, προ-τοποθετημένο στρατιωτικό υλικό, καύσιμα και πολεμοφόδια, επιτρέποντας την ταχύτατη ανάπτυξη δυνάμεων σε τρεις ηπείρους: Ασία, Αφρική και Μέση Ανατολή.
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του μικρού κοραλλιογενούς νησιού, δε, ήταν πάντα η απόλυτη γεωγραφική του απομόνωση, βαθιά μέσα στον Ινδικό Ωκεανό – κάτι που το καθιστούσε άτρωτο από συμβατικές επιθέσεις. Αυτός είναι και ο «μύθος» που γκρέμισε το Ιράν, εκτοξεύοντας προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους μέσου βεληνεκούς.
Τι προμηνύει η επίθεση
Μέχρι την επίθεση στη βάση Ντιέγκο Γκαρσία, οι μυστικές υπηρεσίες της Δύσης εκτιμούσαν ότι το βεληνεκές των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν δεν ξεπερνούσε τα 2.000 χλμ. – επομένως, αρκούσε για να απειλήσει τους γείτονες του, αλλά όχι και την Ευρώπη. Ένας τέτοιος πύραυλος είναι επικίνδυνος για το Ισραήλ ή τις αραβικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο, αλλά σε καμία περίπτωση για την Ευρώπη, η οποία – με βάση αυτά τα δεδομένα – θεωρούσε ότι είναι στο απυρόβλητο.
Ωστόσο, η στόχευση του Ντιέγκο Γκαρσία, που απέχει σχεδόν 4.000 χιλιόμετρα από τις νότιες ιρανικές ακτές, ανατρέπει κάθε προηγούμενο υπολογισμό. Ανατρέπει, επίσης, και την επίσημη γραμμή της Τεχεράνης, αλλά και τις εκτιμήσεις των αμυντικών αναλυτών της Δύσης ότι το Ιράν είχε περιορίσει το βεληνεκές των βαλλιστικών του πυραύλων.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η επίθεση – παρότι δεν πέτυχε τον στόχο της – κατάφερε να προκαλέσει ανησυχία και να σημάνει «συναγερμό» για τις στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης. Μάλιστα, πολλοί αναλυτές υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για ένα σημείο καμπής που αλλάζει ριζικά τη γεωγραφία του πολέμου και καταρρίπτει εφησυχασμούς δεκαετιών, αναγκάζοντας την Ευρώπη να βρεθεί αντιμέτωπη με μία νέα πραγματικότητα.
Ένας εξ αυτών είναι και ο Muhanad Seloom, καθηγητής στο Ινστιτούτο Μεταπτυχιακών Σπουδών της Ντόχα, ο οποίος σημειώνει ότι αυτό το πρωτοφανές χτύπημα «αλλάζει τους υπολογισμούς» της σύρραξης για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, αφού αποκαλύπτει ότι το Ιράν «διαθέτει βαλλιστικούς πυραύλους με βεληνεκές 4.000 χιλιομέτρων και άνω».
«Εάν αντιστρέψετε την κατεύθυνση αυτών των πυραύλων, τότε θα μπορούσαν να φτάσουν στο Λονδίνο», υπογραμμίζει ο ίδιος, καθιστώντας σαφές ότι η αλλαγή στους στρατηγικούς υπολογισμούς δεν αφορά πλέον αποκλειστικά την Ουάσιγκτον και πως η Τεχεράνη παρά την τακτική αποτυχία της (αφού οι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν) σημείωσε μία στρατηγική νίκη.
Συναγερμός στη Δύση
Με βάση τη δήλωση του Seloom πως οι ιρανικοί πύραυλοι μπορούν να φτάσουν μέχρι το Λονδίνο, είναι αυτονόητο πως η στοχοθέτηση του Ντιέγκο Γκαρσία δημιουργεί νέα ερωτήματα και πολιτικές πιέσεις
Εδώ και τρεις εβδομάδες που μαίνεται ο πόλεμος, η ευρωπαϊκές χώρες διαμηνύουν ότι δεν επιδιώκουν οποιαδήποτε εμπλοκή σε επιθετικές ενέργειες· μέχρι στιγμής η πρόσβαση που έχει επιτραπεί στις ΗΠΑ για τις βάσεις (π.χ. της Βρετανίας) αφορά αποκλειστικά – σύμφωνα με τις σχετικές δηλώσεις – αμυντικούς σκοπούς.
Ωστόσο, πλέον θα πρέπει να σκεφτούν ακόμη περισσότερο εάν θα υποστηρίξουν επιθετικές ενέργειες, οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίποινα της Τεχεράνης εις βάρος τους.
Την ίδια ώρα, εγείρονται ανησυχίες και για την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας, καθώς οι πύραυλοι διέσχισαν εναέριες ζώνες που χρησιμοποιούνται από εμπορικές πτήσεις που αποφεύγουν τον ιρανικό εναέριο χώρο.
Παρ’ όλα αυτά, ο Seloom υποστηρίζει, ακόμη, πως η εξέλιξη αυτή θα πρέπει να σημάνει συναγερμό και στις ΗΠΑ, αφού υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να διαθέτει, ή να βρίσκεται ένα βήμα πριν την κατασκευή Διηπειρωτικών Βαλλιστικών Πυραύλων (ICBMs).
Ο ίδιος βασίζει αυτήν την εκτίμηση στο φιλόδοξο διαστημικό πρόγραμμα της χώρας και το γεγονός πως η τεχνολογία που απαιτείται για να τεθεί ένας δορυφόρος σε τροχιά είναι σε μεγάλο βαθμό πανομοιότυπη με την τεχνολογία που απαιτείται για έναν διηπειρωτικό πύραυλο ικανό να διασχίσει τον πλανήτη μεταφέροντας πολεμικές κεφαλές.
