Τα ΗΑΕ αποτελούσαν το δεύτερο πιο ισχυρό μέλος του OPEC μετά τη Σαουδική Αραβία. Ήταν από τις λίγες χώρες που διέθεταν σημαντική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, δηλαδή δυνατότητα να αυξήσουν γρήγορα την παραγωγή σε περιόδους κρίσης, επηρεάζοντας έτσι τις τιμές και εξισορροπώντας την αγορά.
Συνολικά, Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ ελέγχουν την πλειονότητα της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, η οποία ξεπερνά τα 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, γεγονός που τους καθιστά καθοριστικούς παίκτες σε περιόδους αναταραχής.
Η αποχώρηση των ΗΑΕ αφαιρεί έναν από τους βασικούς πυλώνες που επέτρεπαν στον OPEC να ρυθμίζει αποτελεσματικά την αγορά, καθιστώντας το καρτέλ «δομικά πιο αδύναμο», σύμφωνα με αναλυτές.
Παράλληλα, πρόκειται για πλήγμα και για τη Σαουδική Αραβία, καθώς περιορίζεται η δυνατότητά της να διαχειρίζεται και να επιβάλλει πειθαρχία στο εσωτερικό του οργανισμού. Αν και το Ριάντ διατηρεί ισχυρή επιρροή χάρη στη δική του παραγωγική ισχύ, η απουσία των ΗΑΕ μειώνει το συνολικό βάρος του OPEC.
Η απόφαση των ΗΑΕ να αποχωρήσουν έρχεται έπειτα από εβδομάδες εντάσεων με το Ιράν, επίσης μέλος του OPEC, το οποίο έχει πραγματοποιήσει επιθέσεις σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ, επηρεάζοντας τις εξαγωγές πετρελαίου των Εμιράτων και απειλώντας την οικονομική τους βάση.
Ωστόσο, η κυβέρνηση των ΗΑΕ δεν συνέδεσε επίσημα την αποχώρηση με τη σύγκρουση. Ο υπουργός Ενέργειας Σουχάιλ αλ Μαζρουΐ δήλωσε ότι η χρονική στιγμή επιλέχθηκε ώστε να περιοριστεί η αναστάτωση για τα υπόλοιπα μέλη.
Βραχυπρόθεσμα, η αποχώρηση δεν αναμένεται να έχει σημαντική επίδραση στην αγορά, ιδιαίτερα όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά. Οι τιμές του πετρελαίου άλλωστε δεν αντέδρασαν έντονα στην ανακοίνωση.
Μακροπρόθεσμα όμως, η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει σε πτωτικές πιέσεις στις τιμές, καθώς αποδυναμώνεται η συνοχή μεταξύ των παραγωγών, η οποία είναι απαραίτητη για τον περιορισμό της υπερπροσφοράς.
Τα ΗΑΕ επιδιώκουν μεγαλύτερη ευελιξία στην παραγωγική τους πολιτική, με στόχο να αυξήσουν τη δυναμικότητά τους στα 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως έως το 2027, χωρίς τους περιορισμούς του OPEC.
Επιπλέον, τα Εμιράτα εδώ και χρόνια εκφράζουν δυσαρέσκεια για τις περικοπές παραγωγής που προωθεί η Σαουδική Αραβία για τη στήριξη των τιμών, ενώ παρακολουθούν άλλες χώρες, όπως το Ιράκ και η Ρωσία, να υπερβαίνουν συστηματικά τα όρια παραγωγής.
Αναλυτές εκτιμούν ότι όταν λήξει η κρίση με το Ιράν και αποκατασταθεί η λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα ΗΑΕ θα αυξήσουν την παραγωγή τους στο μέγιστο δυνατό επίπεδο, αξιοποιώντας πλήρως την εφεδρική τους ικανότητα.
Η αγορά ενδέχεται στο μέλλον να στερηθεί τη δυνατότητα του OPEC —και κυρίως της Σαουδικής Αραβίας— να συγκρατεί τις τιμές σε περιόδους χαμηλής ζήτησης και υψηλής προσφοράς.
Τέλος, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απόφαση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο μεγαλύτερης μεταβλητότητας στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, δεν αποκλείεται τα ΗΑΕ να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τον OPEC κατά περίπτωση, όταν οι συνθήκες της αγοράς το απαιτούν.
