Το σχέδιο που εξετάζεται βασίζεται σε ένα βραχυπρόθεσμο μνημόνιο κατανόησης και όχι σε μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία, γεγονός που αντανακλά τις βαθιές διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Μια πιθανή συμφωνία σε αυτό το στάδιο θεωρείται μεταβατικό βήμα και όχι οριστική διευθέτηση.
Οι προσδοκίες ότι ακόμη και μια περιορισμένη συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ επηρέασαν ήδη τις διεθνείς αγορές, με τις μετοχές να κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά και τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν έντονα, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι ενδέχεται να μειωθούν οι διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ΗΠΑ και Ιράν εγκαταλείπουν προς το παρόν τον στόχο μιας ευρείας συμφωνίας, καθώς παραμένουν μεγάλες διαφορές κυρίως γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένης της τύχης των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και της διάρκειας πιθανής παύσης των πυρηνικών δραστηριοτήτων.
Αντί αυτού, οι δύο πλευρές εργάζονται πάνω σε μια προσωρινή διευθέτηση που θα αποτρέψει νέα κλιμάκωση και θα επιτρέψει τη σταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Ανώτερος Πακιστανός αξιωματούχος που συμμετέχει στη διαμεσολάβηση δήλωσε στο Reuters ότι βασική προτεραιότητα είναι να ανακοινωθεί «μόνιμος τερματισμός του πολέμου», ενώ τα υπόλοιπα ζητήματα θα μπορούσαν να εξεταστούν σε μεταγενέστερες απευθείας συνομιλίες.
Το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει τρία στάδια: την επίσημη λήξη του πολέμου, την επίλυση της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ και στη συνέχεια μια περίοδο 30 ημερών διαπραγματεύσεων για μια ευρύτερη συμφωνία.
Πηγές αναφέρουν ότι ένα μονοσέλιδο μνημόνιο για τον επίσημο τερματισμό της σύγκρουσης βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι «είναι πολύ πιθανό» να επιτευχθεί συμφωνία, ενώ πρόσθεσε ότι «θα τελειώσει γρήγορα». Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η προτεινόμενη συμφωνία δεν επιλύει βασικές αμερικανικές απαιτήσεις, όπως η πλήρης αναστολή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Παράλληλα, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι σκότωσε διοικητή της Χεζμπολάχ σε αεροπορικό πλήγμα στη Βηρυτό, στην πρώτη ισραηλινή επίθεση στην πρωτεύουσα του Λιβάνου μετά την κατάπαυση πυρός του προηγούμενου μήνα.
Η Χεζμπολάχ είχε ανοίξει νέο μέτωπο με το Ισραήλ τον Μάρτιο, σε υποστήριξη του Ιράν. Η παύση των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο αποτελεί επίσης βασικό αίτημα της Τεχεράνης στις συνομιλίες με την Ουάσινγκτον.
Από την ιρανική πλευρά επικρατεί επιφυλακτικότητα απέναντι στην αμερικανική πρόταση. Εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει «εν ευθέτω χρόνω», ενώ ο βουλευτής Εμπραχίμ Ρεζαΐ χαρακτήρισε την πρόταση «περισσότερο αμερικανική λίστα επιθυμιών παρά πραγματικότητα».
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ, σχολίασε σκωπτικά τις πληροφορίες περί επικείμενης συμφωνίας, γράφοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «η επιχείρηση “Trust Me Bro” απέτυχε», υπονοώντας ότι πρόκειται για αμερικανική επικοινωνιακή τακτική.
Οι προσδοκίες για συμφωνία οδήγησαν τις τιμές του πετρελαίου σε πτώση περίπου 11% την Τετάρτη, με το Brent να διαμορφώνεται κοντά στα 98 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη.
Την ίδια ώρα, οι διεθνείς μετοχικές αγορές ενισχύθηκαν και οι αποδόσεις των ομολόγων υποχώρησαν, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι ενδέχεται να αποτραπεί περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
Ο αναλυτής της GCI Asset Management, Τακαμάσα Ικέντα, δήλωσε ότι, παρά το περιορισμένο περιεχόμενο των προτάσεων, οι αγορές θεωρούν πως μειώνεται η πιθανότητα νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Παράλληλα, ο Τραμπ ανέστειλε προσωρινά αμερικανική ναυτική επιχείρηση που στόχευε στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, επικαλούμενος πρόοδο στις συνομιλίες.
Το NBC μετέδωσε ότι η απόφαση αυτή συνδέθηκε και με τη στάση της Σαουδικής Αραβίας, η οποία φέρεται να αντέδρασε έντονα στην ανακοίνωση των ΗΠΑ για συνοδεία πλοίων στην περιοχή.
Την ίδια ώρα, οι αμερικανικές δυνάμεις συνεχίζουν τις επιχειρήσεις στην περιοχή, με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ να αναφέρει ότι αμερικανικά πυρά ακινητοποίησαν ιρανικό δεξαμενόπλοιο που κατευθυνόταν προς ιρανικό λιμάνι.
Σύμφωνα με τις πηγές, τις συνομιλίες από αμερικανικής πλευράς χειρίζονται ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ.
Εφόσον υπάρξει συμφωνία στο προκαταρκτικό πλαίσιο, θα ξεκινήσει περίοδος 30 ημερών για διαπραγματεύσεις με στόχο μια πιο ολοκληρωμένη συμφωνία.
Ωστόσο, από το υπό διαμόρφωση μνημόνιο απουσιάζουν σημαντικά ζητήματα που είχαν τεθεί στο παρελθόν από την Ουάσινγκτον, όπως οι περιορισμοί στο ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα και η διακοπή στήριξης φιλοϊρανικών οργανώσεων στη Μέση Ανατολή, μεταξύ αυτών και της Χεζμπολάχ.
Επίσης, δεν γίνεται αναφορά στα αποθέματα άνω των 400 κιλών ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει το Ιράν, ένα από τα βασικά σημεία ανησυχίας των ΗΠΑ.
