Σύμφωνα με πέντε πηγές που επικαλείται το CNN και οι οποίες έχουν γνώση των αμερικανικών εκτιμήσεων πληροφοριών, η πρόσβαση στα περίπου 500 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού είναι σήμερα σαφώς δυσκολότερη, πιο επικίνδυνη και απαιτεί περισσότερο χρόνο σε σχέση με έναν μήνα πριν, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης για την κατάληψή του.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι το γεγονός αυτό έγινε αντιληπτό από τις αμερικανικές αρχές κατά τη διάρκεια προετοιμασιών για πιθανή χερσαία επιχείρηση με στόχο την ανάκτηση του υλικού, σχέδιο που τελικά ανεστάλη την τελευταία στιγμή με απόφαση του Αμερικανού προέδρου.

Η εξέλιξη περιπλέκει περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης σχετικά με την απομάκρυνση και καταστροφή του πυρηνικού αποθέματος, ενώ ταυτόχρονα εγείρει ερωτήματα για το ποιος θα αναλάβει την επιχείρηση ανάκτησής του και με ποιον τρόπο.

Το ουράνιο στο επίκεντρο των συνομιλιών

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι η διασφάλιση του εμπλουτισμένου ουρανίου αποτελεί βασική προτεραιότητα στις συνομιλίες με το Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Την Παρασκευή, υψηλόβαθμος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, βάσει της οποίας η Τεχεράνη θα παραδώσει το ουράνιο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως ανέφερε, το υλικό θα καταστραφεί στο σημείο όπου βρίσκεται και στη συνέχεια θα απομακρυνθεί από το ιρανικό έδαφος.

Παρά τις σχετικές αναφορές, οι δημόσιες τοποθετήσεις Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων εξακολουθούν να παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις, ενώ το ακριβές περιεχόμενο της υπό διαμόρφωση συμφωνίας παραμένει ασαφές. Η δημοσιοποίηση μάλιστα προσχεδίου του κειμένου από ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο προκάλεσε έντονη αντίδραση του Τραμπ μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Δύσκολη πρόσβαση ακόμη και για το ίδιο το Ιράν

Πηγές με γνώση της κατάστασης αναφέρουν ότι η ανάκτηση του ουρανίου έχει καταστεί περίπλοκη ακόμη και για τις ίδιες τις ιρανικές αρχές.

Για να αποκτηθεί πρόσβαση στα αποθέματα θα απαιτηθούν βαριά μηχανήματα εκσκαφών, καθώς και εξειδικευμένες επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τόσο τον χρόνο όσο και τους κινδύνους της διαδικασίας.

Ο Σκοτ Ρόκερ, πρώην επικεφαλής του Γραφείου Απομάκρυνσης Πυρηνικών Υλικών της Εθνικής Υπηρεσίας Πυρηνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ την περίοδο 2017-2021, εκτιμά ότι εφόσον οι πληροφορίες επιβεβαιωθούν, κάθε προσπάθεια ανάκτησης του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού θα γίνει πολύ πιο σύνθετη.

Όπως επισημαίνει, υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο το Ιράν να επικαλεστεί ότι μέρος του αποθέματος δεν είναι πλέον προσβάσιμο.

«Θα υπήρχε ανησυχία ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να ισχυριστεί πως ένα τμήμα του ουρανίου δεν είναι δυνατό να ανακτηθεί. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα υπήρχε απόλυτη βεβαιότητα ότι δεν θα μπορούσε να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε αυτό στο μέλλον», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Οι σφραγισμένες σήραγγες στο Ισφαχάν

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της διεθνούς κοινότητας, το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων βρίσκεται σε κατεστραμμένες ή σφραγισμένες σήραγγες στο πυρηνικό συγκρότημα του Ισφαχάν, στο κεντρικό Ιράν. Μικρότερες ποσότητες φέρεται να φυλάσσονται και σε άλλες πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας.

Υπενθυμίζεται ότι στα μέσα Μαΐου, σύμφωνα με προηγούμενες πληροφορίες του CNN, ο αμερικανικός στρατός είχε εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο επιχείρησης κατάληψης του πυρηνικού υλικού. Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε τελικά, καθώς κρίθηκε ότι ενείχε υπερβολικά υψηλό βαθμό κινδύνου.

Έκτοτε, η Τεχεράνη φαίνεται να έχει προχωρήσει σε ακόμη μεγαλύτερη ενίσχυση των αμυντικών μέτρων γύρω από τα σημεία όπου θεωρείται ότι είναι αποθηκευμένο το ουράνιο.

Οι δηλώσεις Τραμπ και οι επιπτώσεις τους

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αναγνωρίσει ήδη από τον Μάιο ότι μια επιχείρηση βίαιης ανάκτησης του ουρανίου θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη.

Σε συνέντευξή του στο Fox News είχε δηλώσει ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες γνωρίζουν με ακρίβεια την τοποθεσία του υλικού και είχε εκφράσει αμφιβολίες για το κατά πόσο οι Ιρανοί θα μπορούσαν να το μετακινήσουν χωρίς να γίνουν αντιληπτοί.

«Γνωρίζουμε ακριβώς τι συμβαίνει. Κανείς δεν έχει πλησιάσει καν», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, δύο από τις πηγές που επικαλείται το CNN θεωρούν ότι οι δημόσιες αναφορές του Αμερικανού προέδρου στο ουράνιο ως πιθανό στρατηγικό στόχο ίσως λειτούργησαν ως επιπλέον κίνητρο για την Τεχεράνη, ώστε να θωρακίσει περαιτέρω τις εγκαταστάσεις της.

Η επόμενη ημέρα των διαπραγματεύσεων

Ακόμη και αν η συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν οριστικοποιηθεί τις επόμενες ημέρες, αναμένεται να ακολουθήσει μια μακρά περίοδος τεχνικών διαβουλεύσεων για το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Η απομάκρυνση του ουρανίου εκτός Ιράν εκτιμάται ότι θα απαιτήσει τη χρήση εξειδικευμένης κινητής μονάδας επεξεργασίας πυρηνικών υλικών της Εθνικής Υπηρεσίας Πυρηνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, η οποία εδρεύει στο Εθνικό Εργαστήριο Όουκ Ριτζ στο Τενεσί.

Δεν πέρασε απαρατήρητο το γεγονός ότι κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, ανάμεσά τους ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, επισκέφθηκαν το συγκεκριμένο εργαστήριο νωρίτερα μέσα στον μήνα.

Ακόμη και με τη συνδρομή των πλέον εξειδικευμένων επιστημόνων και τεχνικών, η ολοκλήρωση μιας τέτοιας επιχείρησης εκτιμάται ότι θα απαιτήσει σημαντικό χρονικό διάστημα. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει υπολογίσει ότι μόνο η διαδικασία απομάκρυνσης του πυρηνικού υλικού θα χρειαζόταν τουλάχιστον δύο εβδομάδες εργασιών.