Η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία προβλέπει, μεταξύ άλλων, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τη σταδιακή άρση του αμερικανικού αποκλεισμού κατά του Ιράν, ενώ η υπογραφή της ενδέχεται να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.

Ενδεικτικό, ίσως, είναι πως ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι το μνημόνιο συνεννόησης έχει συμφωνηθεί επί της αρχής και απομένει η οριστικοποίησή του.

{https://x.com/CMShehbaz/status/2065467425408405712}

Ωστόσο, το βράδυ της Παρασκευής (12/6), η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι κατέρριψε πολλαπλά ιρανικά drones, τα οποία κατά την Ουάσιγκτον, επιχείρησαν να διαταράξουν την εμπορική ναυσιπλοΐα κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Επισημάνθηκε, ακόμη, πως η κυκλοφορία των πλοίων συνεχίζεται χωρίς εμπόδια και ότι ο κρίσιμος διεθνής εμπορικός διάδρομος παραμένει ανοικτός.

«Οι δυνάμεις μας κατέρριψαν όλα τα drones τις τελευταίες ώρες, ενώ η κίνηση μέσω των Στενών συνεχίζεται απρόσκοπτα», ανέφερε η CENTCOM, προσθέτοντας ότι «ο διεθνής εμπορικός διάδρομος παραμένει ανοικτός για τη διέλευση πλοίων».

{https://x.com/CENTCOM/status/2065608055790637301}

Αισιόδοξα μηνύματα από την Τεχεράνη

Στην Τεχεράνη φαίνεται πως τα μηνύματα είναι αισιόδοξα, με τον επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας να δηλώνει στην κρατική τηλεόραση ότι το μνημόνιο συνεννόησης θα υπογραφεί «εξ αποστάσεως» μόλις ολοκληρωθούν τα τελικά στάδια των διαπραγματεύσεων.

«Μόλις τα τελικά στάδια των διαπραγματεύσεών μας ολοκληρωθούν, η συμφωνία αυτή θα υπογραφεί και θα ανακοινωθεί. Η υπογραφή θα πραγματοποιηθεί αρχικά ψηφιακά. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος θα υπογράψει από απόσταση», ανέφερε ο Αμπάς Αραγτσί.

«Αυτό θα μπορούσε να συμβεί μέσα στις επόμενες ημέρες. Είμαι αισιόδοξος», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό, το μνημόνιο έχει υποστηρικτές αλλά και επικριτές στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί ακόμη οριστική συλλογική απόφαση.

Τι προβλέπει η συμφωνία

Σύμφωνα με τον Αραγτσί, ένα από τα βασικά σημεία της συμφωνίας είναι η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν.

Ο ίδιος δεν θέλησε να δώσει λεπτομέρειες, ωστόσο σύμφωνα με διαρροές, προβλέπεται επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, με Ιρανούς αξιωματούχους να αφήνουν να εννοηθεί πως το καθεστώς στο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα δεν θα επιστρέψει ακριβώς στην προπολεμική κατάσταση.

Σημειώνεται πως από τότε που η Τεχεράνη επέβαλε περιορισμούς στη διέλευση πλοίων, απαιτεί την καταβολή τέλους από τα εμπορικά σκάφη που επιθυμούν να περάσουν από την περιοχή, θέση που απορρίπτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

{https://exchange.glomex.com/video/v-dj7oz6mozg2x?integrationId=eexbs1jkg0kofln}

Διαρκές «αγκάθι» τα πυρηνικά

Παρά την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, μόνιμο «αγκάθι» μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν πως μετά την επίτευξη της αρχικής συμφωνίας, θα ακολουθήσει μία ακόμη περίοδος συνομιλιών διάρκειας 60 ημερών, κατά την οποία θα συζητηθούν αποκλειστικά τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Πάγιο αίτημα των ΗΠΑ η απομάκρυνση ή καταστροφή του εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν. Από την άλλη, ο Αμπάς Αραγτσί δήλωσε: «Η θέση μας ήταν πάντα ότι ο μόνος τρόπος διαχείρισης των αποθεμάτων εμπλουτισμένων υλικών είναι η αραίωσή τους στο Ιράν».

Η αραίωση του ουρανίου σε ποσοστό κάτω του 5%, πολύ χαμηλότερα από το επίπεδο του 90% που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου, θεωρείται ότι θα απομάκρυνε σημαντικά τις ανησυχίες για πιθανή στρατιωτική χρήση του προγράμματος.

Η Τεχεράνη επιμένει διαχρονικά ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, ενώ οι δυτικές χώρες εκφράζουν φόβους ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Κυρώσεις και οικονομική επανένταξη

Σταδιακή θα είναι – όπως αφήνουν να εννοηθεί Αμερικανοί αξιωματούχοι – και η επιστροφή της Τεχεράνης στην παγκόσμια οικονομία, όπως επίσης και η άρση των κυρώσεων που βαραίνουν τη χώρα, ενώ δεν προβλέπεται άμεση αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων πριν από την εφαρμογή των συμφωνηθέντων.

Η Ουάσιγκτον υπογραμμίζει ότι τα οικονομικά οφέλη θα εξαρτηθούν αποκλειστικά από την επαληθεύσιμη εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναλάβει η Τεχεράνη.

Θολό τοπίο γύρω από τη Χεζμπολάχ και τον Λίβανο

Κατά τον Αραγτσί, η επικείμενη συμφωνία θα περιλαμβάνει (ή πρέπει να περιλαμβάνει) και το ζήτημα του Λιβάνου, με τις συνεχιζόμενες επιθέσεις του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ.

Ωστόσο, αμερικανικές πηγές έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι το ζήτημα αυτό δεν αποτελεί τμήμα του υπό διαπραγμάτευση πλαισίου.

Σημειώνεται, ακόμη, πως το Ισραήλ δεν συμμετέχει στις συνομιλίες, οι οποίες αποσκοπούν στην παράταση της εκεχειρίας και στην έναρξη ευρύτερων διαπραγματεύσεων για τα βασικά ζητήματα ασφαλείας στην περιοχή.

{https://exchange.glomex.com/video/v-dj7nybox57bt?integrationId=eexbs1jkg0kofln}