Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να φτάσει στη Γαλλία τη Δευτέρα (15/6), έχοντας μόλις ανακοινώσει μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν, το περιεχόμενο της οποίας δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα και η οποία αναμένεται να κυριαρχήσει στις κρίσιμες συζητήσεις με τους συμμάχους.
Ο Τραμπ θα περάσει τρεις ημέρες στο Εβιάν-λε-Μπεν, συμμετέχοντας στη σύνοδο της Ομάδας των Επτά (G7), η οποία επισήμως είναι αφιερωμένη στην τεχνολογία, το εμπόριο και τις παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες. Ωστόσο, οι συνομιλίες υψηλού επιπέδου είναι βέβαιο ότι θα επικεντρωθούν στην προσωρινή συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού και την παύση των εχθροπραξιών για τουλάχιστον 60 ημέρες, αφήνοντας τις πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης για μελλοντικές τεχνικές συνομιλίες.
Με την άφιξή του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και άλλοι παγκόσμιοι ηγέτες αναμένεται να τον επαινέσουν για τη συμφωνία, αλλά και να τον βομβαρδίσουν με ερωτήσεις σχετικά με το πώς μια τόσο περίπλοκη συμφωνία μπορεί να διατηρηθεί τους επόμενους μήνες.
Τη Δευτέρα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησαν την ταχεία επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών και την άμεση ολοκλήρωση των λεπτομερών διαπραγματεύσεων. Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι η συμφωνία θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική πρόοδο και ότι η ομάδα της είναι έτοιμη να συνδράμει με πυρηνική τεχνογνωσία.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dj9iknbv2f8h?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Ωστόσο, ορισμένοι αξιωματούχοι χωρών της G7 σημείωσαν ανεπίσημα ότι δεν έχουν ακόμη εξετάσει το κείμενο της συμφωνίας, το οποίο πιθανότατα δεν θα δημοσιοποιηθεί πριν από την αναμενόμενη τελετή υπογραφής την Παρασκευή στην Ελβετία.
Τέλη στο Ορμούζ
Αναστάτωση προκαλεί στο μεταξύ, η πληροφορία από ιρανικά ΜΜΕ ότι στη συμφωνία υπάρχει όρος για επιβολή τελών στα πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τους Ιρανούς, η τελική διατύπωση αναγνωρίζει ρητά τον ρόλο του Ιράν και του Ομάν στη μελλοντική διαχείριση των ναυτιλιακών υπηρεσιών στα Στενά του Ορμούζ.
«Το Ιράν θα επιτρέπει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς χρέωση μόνο για 60 ημέρες», αναφέρει το σχετικό ρεπορτάζ.
Μετά το δίμηνο δηλαδή, Ιράν και Ομάν θα εισπράττουν τέλη για τις διελεύσεις των πλοίων, κάτι που θυμίζουμε δεν ίσχυε πριν από την έναρξη του πολέμου.
Η στάση του Ισραήλ
Στο μεταξύ, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος δεν θα συμμετάσχει στις εκδηλώσεις της G7, επιδιώκει να προγραμματίσει άμεση συνάντηση με τον Τραμπ, πιθανότατα στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα. Το Ισραήλ αντιτίθεται εδώ και καιρό σε μια πιο περιορισμένη συμφωνία που δεν προβλέπει τη διάλυση του δικτύου φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στην περιοχή και τη διακοπή της παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων.
Το πρωί της Δευτέρας, ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατζ, δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις δεν θα αποσυρθούν από τον Λίβανο, όπου μάχονται τη φιλοϊρανική οργάνωση Hezbollah, γεγονός που ενδέχεται να υπονομεύσει την εκεχειρία λίγες μόλις ώρες μετά την ανακοίνωση του Τραμπ. Ο Τραμπ επιτέθηκε δημόσια στον Νετανιάχου την Κυριακή για πλήγμα στη Βηρυτό εναντίον της Χεζμπολάχ.
Αυτό έχει αυξήσει τη σημασία της συνόδου της G7. Στο παρελθόν, παρόμοιες συναντήσεις χαρακτηρίζονταν συχνά από τυπικές φιλοφρονήσεις και πολιτική επίδειξη, με περιορισμένη ουσιαστική δράση. Αυτή τη φορά, ο Τραμπ αναμένεται να ζητήσει τη βοήθεια των συμμάχων για την αποναρκοθέτηση της στρατηγικής θαλάσσιας οδού. Παράλληλα, θα πρέπει να πείσει τους ομολόγους του ότι μπορεί τελικά να εξαναγκάσει το Ιράν να απομακρύνει το εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό του χωρίς επιστροφή στον πόλεμο, να κρατήσει το Ισραήλ σε στάση αναμονής και να πείσει τις ναυτιλιακές εταιρείες να επαναφέρουν τις κανονικές τους δραστηριότητες στα Στενά του Ορμούζ.
Το δύσκολο αυτό έργο είναι απίθανο να χαλάσει το ιδιαίτερα αισιόδοξο κλίμα του Τραμπ κατά την άφιξή του στην Ευρώπη, αφού μόλις είχε γιορτάσει τα 80ά γενέθλιά του με ένα θέαμα αγώνων κλουβιού στον Λευκό Οίκο λίγο πριν επιβιβαστεί στο Air Force One. Ο αντιπρόεδρος JD Vance και ο Steve Witkoff, ένας από τους Αμερικανούς απεσταλμένους για το Ιράν, αντάλλαξαν θερμή αγκαλιά κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, λίγο μετά την επιβεβαίωση της συμφωνίας από το Ιράν και το Πακιστάν.
Ο Τραμπ θα προσπαθήσει να περάσει τις πολυήμερες συναντήσεις με ηγέτες κρατών και επιχειρήσεων χωρίς νέες επιπλοκές σε μια ήδη εξαντλητική τετράμηνη διπλωματική διαδικασία. Οι διαμεσολαβητές θα διευκολύνουν σειρά τεχνικών συναντήσεων αυτή την εβδομάδα, προετοιμάζοντας το έδαφος για την τελετή υπογραφής της Παρασκευής. Ο Τραμπ ενδέχεται να παραμείνει στην Ευρώπη και μετά το τέλος της G7 την Τετάρτη, προκειμένου να ολοκληρώσει προσωπικά τη διαδικασία. Εναλλακτικά, μπορεί να επιστρέψει στην Ουάσινγκτον και να στείλει εκπρόσωπο, όπως τον Βανς.
Στο μεταξύ, το διάστημα μέχρι την υπογραφή θα συνοδεύεται από ερωτήματα σχετικά με τις μυστικές ακόμη λεπτομέρειες της συμφωνίας, οι οποίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί δημόσια από όλες τις πλευρές.
Οι αντιδράσεις εντός των ΗΠΑ
Ο Τραμπ προκάλεσε επιπλέον σύγχυση την Κυριακή δηλώνοντας ότι το Ιράν θα μπορούσε να επαναλάβει άμεσα τις εξαγωγές πετρελαίου και ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών μόλις υπογραφεί η συμφωνία. Για εβδομάδες, αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης υποστήριζαν ότι το Ιράν δεν θα λάβει καμία οικονομική ανακούφιση ή άρση του αποκλεισμού πριν υλοποιήσει τις δεσμεύσεις του για διάλυση του πυρηνικού του προγράμματος. Το Ιράν, από την πλευρά του, επέμενε ότι θα πρέπει πρώτα να αποκτήσει πρόσβαση σε τουλάχιστον 12 δισεκατομμύρια δολάρια από δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία του στο εξωτερικό, κάτι που Αμερικανοί αξιωματούχοι έσπευσαν να διαψεύσουν.
Αμερικανοί νομοθέτες ήδη επιδιώκουν να έχουν λόγο στην έγκριση ή την απόρριψη της συμφωνίας. Οι Δημοκρατικοί, που είχαν αντιταχθεί στον πόλεμο, υποδέχθηκαν την ανακοίνωση του Τραμπ με συγκρατημένη υποστήριξη, ελπίζοντας στην επαναλειτουργία των Στενών. Ωστόσο, ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι, παρότι γενικά υποστηρίζουν τον Τραμπ, εξέφρασαν επιφυλάξεις, μεταδίδει η Wall Street Journal.
«Σύμφωνα με τη νομοθεσία μας, κάθε πυρηνική συμφωνία με το Ιράν θα υποβληθεί στο Κογκρέσο για εξέταση και ψηφοφορία», δήλωσε ο γερουσιαστής της Νότιας Καρολίνας Lindsey Graham, γνωστός για τη σκληρή στάση του απέναντι στο Ιράν και σύμμαχος του Τραμπ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή. «Ανυπομονώ να εξετάσω το τελικό κείμενο και θεωρώ επιτακτική ανάγκη ο αρχιτέκτονας της συμφωνίας, ο αντιπρόεδρος Βανς, καθώς και οι διαπραγματευτικοί του εταίροι, να συμμετάσχουν στη διαδικασία παρουσίασης της τελικής συμφωνίας στο Κογκρέσο».
