Η υπόθεση ξεκίνησε το 2018, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι η Google εκμεταλλεύτηκε τη δεσπόζουσα θέση της επιβάλλοντας, μέσω συμφωνιών προεγκατάστασης και όρων αδειοδότησης εφαρμογών, την εγκατάσταση της μηχανής αναζήτησης Google Search και του προγράμματος περιήγησης Chrome σε κινητές συσκευές που λειτουργούν με Android.
Η Επιτροπή είχε χαρακτηρίσει τις πρακτικές αυτές ως ενιαία και διαρκή παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού και επέβαλε συνολικό πρόστιμο ύψους 4,342865 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, η Alphabet είχε κριθεί ότι ευθύνεται αλληλεγγύως για περίπου 1,922 δισ. ευρώ.
Σε πρώτο βαθμό, το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαίωσε ότι οι πρακτικές της Google συνιστούσαν ενιαία και διαρκή παράβαση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού.
Ωστόσο, ακύρωσε μέρος της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορούσε συγκεκριμένες συμφωνίες κατανομής εσόδων με κατασκευαστές συσκευών και παρόχους κινητής τηλεφωνίας, οι οποίες συνδέονταν με την αποκλειστική προεγκατάσταση του Google Search σε συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια συσκευών. Με βάση τη μερική αυτή ακύρωση, το ύψος του προστίμου αναπροσαρμόστηκε.
Απορρίφθηκαν οι ισχυρισμοί Google και Alphabet
Με τη σημερινή του απόφαση, το ανώτατο δικαιοδοτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέρριψε όλους τους βασικούς λόγους αναίρεσης που προέβαλαν η Google και η Alphabet.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε νομικό σφάλμα κατά την αξιολόγηση των επιπτώσεων των όρων προεγκατάστασης του Google Search και του Chrome στις συσκευές Android.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, οι δικαστές μπορούσαν να συνεκτιμήσουν το σύνολο του οικονομικού πλαισίου της υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών κατανομής εσόδων, χωρίς να απαιτείται σε κάθε περίπτωση η κατάρτιση ενός υποθετικού «αντίστροφου σεναρίου» για να διαπιστωθεί κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης.
Παράλληλα, το Δικαστήριο συμφώνησε με την εκτίμηση ότι οι προεγκατεστημένες εφαρμογές απολάμβαναν σημαντικό πλεονέκτημα λόγω της φυσικής τάσης των χρηστών να διατηρούν τις προεπιλεγμένες επιλογές στις συσκευές τους. Επιπλέον, έκρινε ότι η Google και η Alphabet δεν απέδειξαν πως η προτίμηση των χρηστών ή η ποιότητα των υπηρεσιών τους αρκούσαν από μόνες τους για να εξηγήσουν τη θέση που κατείχαν στην αγορά.
Οι συμφωνίες κατά του κατακερματισμού
Το Δικαστήριο επιβεβαίωσε επίσης την κρίση του Γενικού Δικαστηρίου σχετικά με τις λεγόμενες συμφωνίες κατά του κατακερματισμού (anti-fragmentation agreements).
Όπως επισημαίνεται στην απόφαση, οι συγκεκριμένες συμφωνίες μπορούσαν να περιορίσουν την εμπορική ανάπτυξη μη συμβατών εκδόσεων του Android, ενισχύοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τη δεσπόζουσα θέση της Google στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων για κινητές συσκευές.
Και σε αυτή την περίπτωση, το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν ήταν αναγκαία η εκπόνηση ανάλυσης υποθετικού εναλλακτικού σεναρίου, καθώς τα αντίθετα προς τον ανταγωνισμό αποτελέσματα των συγκεκριμένων πρακτικών είχαν αποδειχθεί επαρκώς.
Διατηρείται ο χαρακτηρισμός της ενιαίας παράβασης
Παράλληλα, απορρίφθηκαν οι αντικειμενικοί λόγοι που προέβαλε η Google για να δικαιολογήσει τις συμφωνίες αυτές.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρά τη μερική ακύρωση ορισμένων στοιχείων της αρχικής απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι υπόλοιπες πρακτικές εξακολουθούσαν να αποτελούν τμήμα μιας ενιαίας και διαρκούς στρατηγικής που περιόριζε τον ανταγωνισμό.
Τέλος, το ανώτατο δικαιοδοτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικύρωσε και τον τρόπο με τον οποίο το Γενικό Δικαστήριο άσκησε την πλήρη δικαιοδοσία του κατά τον επανακαθορισμό του προστίμου, κρίνοντας ότι η αιτιολογία της απόφασης ήταν επαρκής και ότι τηρήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες δικονομικές εγγυήσεις, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων άμυνας που επικαλέστηκαν η Google και η Alphabet.
Η απάντηση της Google
Σε απάντηση της εταιρείας για το εν λόγω θέμα μέσω εκπροσώπου της αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Το Android προσφέρει περισσότερες επιλογές για όλους και υποστηρίζει χιλιάδες επιχειρήσεις. Αυτή η απόφαση δεν αναγνωρίζει τη σημαντική μας επένδυση για να διασφαλίσουμε ότι το Android παραμένει ανοιχτό, διαλειτουργικό και δωρεάν. Σε κάθε περίπτωση, προσαρμόσαμε τις συμφωνίες μας ώστε να συμμορφώνονται με την αρχική απόφαση ήδη από το 2018 και παραμένουμε προσηλωμένοι στη συνεχή καινοτομία και στη διατήρηση ενός ανοιχτού οικοσυστήματος για τους χρήστες, τους συνεργάτες και τους προγραμματιστές μας».
