Το Ιράν και οι σύμμαχοί του εξαπολύουν επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας και άλλων κρατών του Κόλπου, ενώ παράλληλα αποκλείουν τις ενεργειακές τους αποστολές, από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν εναντίον του στις 28 Φεβρουαρίου, σε μια μεγάλη κλιμάκωση ύστερα από χρόνια περιφερειακής αστάθειας.

Η συμφωνία αποσκοπεί στην ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής απέναντι σε οποιαδήποτε πράξη επιθετικότητας και προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωσή τους.

Αν και η ανακοίνωση δεν διευκρίνισε τις συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή υποχρεώσεις που αναλαμβάνει κάθε χώρα στο πλαίσιο της «Κοινής Αμυντικής Συμφωνίας της Μέκκας», ανέφερε ότι το σύμφωνο έχει ως στόχο την ενίσχυση της συλλογικής τους ασφάλειας και την προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή και πέραν αυτής.

«Το σύμφωνο περιλαμβάνει ρήτρα συλλογικής άμυνας. Έχει καθαρά αμυντικό χαρακτήρα και προβλέπει αμοιβαία υποστήριξη μόνο για σκοπούς άμυνας», δήλωσε Τούρκος αξιωματούχος. Πρόσθεσε επίσης ότι η συμφωνία δεν στρέφεται εναντίον κάποιου συγκεκριμένου παράγοντα, παραμένει ανοικτή στη συμμετοχή και άλλων χωρών της περιοχής και δεν καταργεί ούτε αντικαθιστά υφιστάμενες διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες.

Ωστόσο, οι τρεις χώρες εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχες για την ολοένα και πιο επιθετική στρατιωτική στάση τόσο του Ισραήλ όσο και του επαναστατικού σιιτικού Ιράν, την ώρα που ο μακροχρόνιος σύμμαχός τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες, δυσκολεύεται να περιορίσει την περιφερειακή αναταραχή.

Ισχυρός πολιτικός συμβολισμός

«Ο πολιτικός συμβολισμός της συνόδου είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Τρία από τα κράτη με τη μεγαλύτερη επιρροή στον μουσουλμανικό κόσμο συναντώνται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, δείχνοντας αυξανόμενη διάθεση των περιφερειακών και μεσαίων δυνάμεων να συντονιστούν στενότερα σε ζητήματα ασφάλειας», δήλωσε ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Gulf Research Center, δεξαμενής σκέψης με έδρα τη Σαουδική Αραβία.

«Εάν θεσμοθετηθεί και μετατραπεί σε συγκεκριμένη συνεργασία, το τριμερές αυτό πλαίσιο θα μπορούσε να ενισχύσει το συλλογικό διπλωματικό και αμυντικό βάρος των τριών χωρών, συμβάλλοντας παράλληλα στη διαμόρφωση μιας αρχιτεκτονικής ασφάλειας περισσότερο καθοδηγούμενης από τις ίδιες τις χώρες της περιοχής», πρόσθεσε.

Η Τουρκία διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη στο ΝΑΤΟ. Η Σαουδική Αραβία, η ισχυρότερη χώρα του Κόλπου, φιλοξενεί τους ιερότερους τόπους του Ισλάμ και είναι ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαίου στον κόσμο, ενώ το Πακιστάν είναι η μοναδική μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, συνοδευόμενος από τον ισχυρό αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ, πραγματοποίησε το προσκύνημα της Ούμρα στη Μέκκα πριν από την άφιξη του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν.

Στη συνέχεια συναντήθηκαν με τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου, πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, της χώρας του οποίου το έδαφος έχει δεχθεί επανειλημμένα επιθέσεις από το Ιράν, καθώς και από τους συμμάχους του στην Υεμένη, τους Χούθι, και από σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ, από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Η σύγκρουση έχει επίσης ανατρέψει την ασφάλεια των συμμάχων του Ριάντ στον Κόλπο και έχει διακόψει το μεγαλύτερο μέρος της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών.