Οι εταιρείες κρυπτονομισμάτων, οι επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης και οι διαδικτυακές πλατφόρμες στοιχημάτων έχουν αναδειχθεί στους ισχυρότερους επιχειρηματικούς κλάδους που διαμορφώνουν τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, οδηγώντας τις εταιρικές δαπάνες για τις εκλογικές αναμετρήσεις για τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία σε επίπεδα-ρεκόρ, σύμφωνα με οργανώσεις παρακολούθησης της χρηματοδότησης προεκλογικών εκστρατειών και περισσότερους από δώδεκα πολιτικούς στρατηγιστές και από τα δύο κόμματα.
Το νέο χρήμα που εισρέει στην αμερικανική πολιτική προέρχεται από μια νέα γενιά δισεκατομμυριούχων, που αναδείχθηκαν μέσα από κλάδους οι οποίοι πριν από μία γενιά σχεδόν δεν υπήρχαν. Οι νέοι αυτοί ισχυροί παράγοντες διεκδικούν πλέον τον χώρο που παραδοσιακά κατείχαν η Wall Street, η φαρμακοβιομηχανία, ο πετρελαϊκός κλάδος και τα μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με πολιτικούς στρατηγιστές και των δύο κομμάτων.
Καθώς οι νομοθέτες σε ολόκληρη τη χώρα πιέζουν για αυστηρότερο έλεγχο και περισσότερη ρύθμιση αυτών των κλάδων, οι ιδρυτές τους αξιοποιούν τον πλούτο που έχουν αποκτήσει για να δημιουργήσουν πολιτικές συμμαχίες, να επηρεάσουν τη νομοθεσία και να αντιδράσουν στις σχετικές πρωτοβουλίες.
Ρεκόρ εταιρικών δαπανών
Οι αμερικανικές εταιρείες έχουν δαπανήσει πρωτοφανή ποσά ύψους 517 εκατ. δολαρίων για τις εκλογικές αναμετρήσεις της Βουλής και της Γερουσίας του 2026, κατά τους 15 μήνες έως το τέλος του πρώτου τριμήνου.
Το ποσό ξεπερνά ήδη το προηγούμενο ρεκόρ των 461 εκατ. δολαρίων που είχαν δαπανήσει οι εταιρείες σε διάστημα δύο ετών για τις εκλογές του 2024, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η μη κερδοσκοπική οργάνωση Public Citizen.
Και αυτό πριν ακόμη ξεκινήσει η μεγάλη έξαρση των προεκλογικών δαπανών που αναμένεται κατά την τελική ευθεία προς τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, στις οποίες οι Δημοκρατικοί ελπίζουν να ανακτήσουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής όσο και της Γερουσίας.
«Η κλίμακα των εταιρικών δαπανών σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο δεν έχει προηγούμενο», δήλωσε ο Ρικ Κλέιπουλ, διευθυντής έρευνας της Public Citizen.
Οι επικριτές προειδοποιούν ότι η τεράστια αυτή χρηματοδότηση ενδέχεται να ενισχύσει δυσανάλογα την επιρροή μιας μικρής ομάδας εξειδικευμένων συμφερόντων και να μετατοπίσει την πολιτική συζήτηση από ζητήματα που απασχολούν άμεσα τα νοικοκυριά.
Αντί για το υψηλό κόστος των καυσίμων και την υγειονομική περίθαλψη, ζητήματα όπως η ρύθμιση των κρυπτονομισμάτων και της τεχνητής νοημοσύνης, η ενεργειακή κατανάλωση των data centers και η εποπτεία του διαδικτυακού στοιχήματος καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο χώρο στην πολιτική ατζέντα.
«Όταν τα εταιρικά χρήματα κατακλύζουν τον πολιτικό διάλογο, υπάρχει λιγότερος χώρος για να συζητηθούν αυτά που πραγματικά ενδιαφέρουν τους πολίτες», σημείωσε ο Κλέιπουλ, υποστηρίζοντας ότι το Κογκρέσο αφιερώνει υπερβολικό χρόνο σε εξειδικευμένα ζητήματα ρύθμισης των κρυπτονομισμάτων, ενώ οι πολίτες ενδιαφέρονται περισσότερο για φθηνότερα τρόφιμα.
Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές των συγκεκριμένων δαπανών υποστηρίζουν ότι οι νέοι κλάδοι αποκτούν έτσι πολιτική φωνή αντίστοιχη με εκείνη που επί δεκαετίες διαθέτουν άλλες μεγάλες επιχειρηματικές ομάδες.
Τα όρια της οικονομικής επιρροής
Παρά την πρωτοφανή ροή χρημάτων, υπάρχουν όρια στο τι μπορούν να επιτύχουν οι μεγάλες οικονομικές συνεισφορές.
Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των Αμερικανών θεωρεί πως υπάρχει υπερβολικά πολύ χρήμα στην πολιτική. Παράλληλα, προοδευτικοί Δημοκρατικοί υποψήφιοι για τη Γερουσία, όπως ο Τζέιμς Ταλίκο στο Τέξας και ο Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ στο Μίσιγκαν, έχουν καταφέρει να οικοδομήσουν τις εκστρατείες τους πάνω στην άποψη ότι οι πλούσιοι δωρητές και οι μεγάλες εταιρείες ασκούν υπερβολική επιρροή στην Ουάσινγκτον.
Crypto, τεχνολογία και στοιχήματα στην κορυφή
Οι εταιρείες κρυπτονομισμάτων, τεχνολογίας και διαδικτυακού gaming έχουν διαθέσει από κοινού τουλάχιστον 294 εκατ. δολάρια για τις ενδιάμεσες εκλογές από την 1η Ιανουαρίου 2025 έως το τέλος του πρώτου τριμήνου, σύμφωνα με την Public Citizen.
Οι κλάδοι αυτοί αξιοποιούν μια στρατηγική που ανέπτυξε η βιομηχανία των κρυπτονομισμάτων στις προηγούμενες εκλογές. Οι πολιτικές τους δαπάνες διοχετεύονται μέσω ενός εκτεταμένου δικτύου super PACs, συνδεδεμένων PACs, τα οποία χρηματοδοτούνται από τα super PACs, αλλά και οργανώσεων «dark money», οι οποίες δεν υποχρεούνται να αποκαλύπτουν την ταυτότητα των δωρητών τους.
Εταιρείες και ιδρυτές χρηματοδοτούν παράλληλα διαφορετικές οργανώσεις του δικτύου, αλλά και απευθείας συγκεκριμένους υποψηφίους.
Τα super PACs μπορούν να συγκεντρώνουν απεριόριστα ποσά, δεν επιτρέπεται όμως να χρηματοδοτούν απευθείας υποψηφίους ή να συντονίζονται μαζί τους. Μπορούν, αντίθετα, να χρηματοδοτούν διαφημίσεις, εκστρατείες προσέλκυσης ψηφοφόρων και προεκλογικές συγκεντρώσεις.
Μασκ και Μπριν
Στην εκλογική μάχη έχουν εμπλακεί με μεγάλα ποσά και μεμονωμένοι επιχειρηματίες.
Ο ιδρυτής της SpaceX, Έλον Μασκ, έχει ήδη διαθέσει περισσότερα από 90 εκατ. δολάρια στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2026 και φέρεται να σχεδιάζει να δαπανήσει ακόμη περισσότερα μέχρι τον Νοέμβριο.
Παράλληλα, ο συνιδρυτής της Google, Σεργκέι Μπριν, έχει δαπανήσει περισσότερα από 106 εκατ. δολάρια στην Καλιφόρνια, μεταξύ άλλων για την αντιμετώπιση πρότασης περί φόρου επί του πλούτου, σύμφωνα με ομοσπονδιακά και πολιτειακά στοιχεία.
Ούτε ο Μασκ ούτε ο Μπριν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό.
Η Meta, η οποία διαχειρίζεται το Facebook και το Instagram, έχει διαθέσει 65 εκατ. δολάρια σε τέσσερα διαφορετικά super PACs, τα οποία χρηματοδοτούν υποψηφίους και από τα δύο κόμματα σε πολιτειακές εκλογές στην Καλιφόρνια, το Τέξας, το Ιλινόι και αλλού. Η εταιρεία αρνήθηκε να σχολιάσει.
Συνολικά, εάν συνυπολογιστούν όλες οι πολιτικές δαπάνες —συμπεριλαμβανομένων των χρηματοδοτήσεων δισεκατομμυριούχων όπως ο Μασκ, εργατικών οργανώσεων και κοινωνικών φορέων— αναμένεται να δαπανηθούν 11,6 δισ. δολάρια σε πολιτικές διαφημίσεις για τις ενδιάμεσες εκλογές. Το ποσό θα ξεπεράσει το προηγούμενο ρεκόρ των 11,2 δισ. δολαρίων του εκλογικού κύκλου 2023-2024, σύμφωνα με την εταιρεία πολιτικής διαφημιστικής έρευνας AdImpact.
Η «πολιτική ανατροπή» των crypto
Οι εταιρείες κρυπτονομισμάτων Coinbase και Ripple, μαζί με την επενδυτική εταιρεία Andreessen Horowitz, είχαν δαπανήσει μεγάλα ποσά στις εκλογές του 2024 μέσω του super PAC Fairshake, με στόχο μεταξύ άλλων να απομακρύνουν από τη Γερουσία τον επί χρόνια Δημοκρατικό γερουσιαστή του Οχάιο, Σέροντ Μπράουν.
Η στρατηγική του κλάδου αποδείχθηκε τόσο αποτελεσματική, ώστε η Public Citizen χαρακτήρισε το Fairshake «Death Star» των εταιρικών super PACs, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να «εξοντώσει» μεμονωμένους υποψηφίους.
Το μοντέλο αυτό, που διαφοροποιήθηκε από την παραδοσιακή ευθυγράμμιση με ένα συγκεκριμένο κόμμα, φαίνεται πλέον να υιοθετείται από τη Big Tech, τις εταιρείες αθλητικού στοιχήματος και άλλους κλάδους.
Αντί να στηρίζει αποκλειστικά ένα κόμμα, η βιομηχανία κρυπτονομισμάτων υποστήριξε υποψηφίους που ευνοούσαν τις θέσεις της, ανεξάρτητα από την κομματική τους προέλευση, ενώ χρηματοδότησε την απομάκρυνση πολιτικών που θεωρούσε εχθρικούς προς τα συμφέροντά της.
Ο Μπράουν, ως τότε πρόεδρος της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας, ήταν ένας από τους πιο έντονους επικριτές των κρυπτονομισμάτων στο Κογκρέσο. Ωστόσο, καθώς επιχειρεί να επιστρέψει στη Γερουσία, οι στρατηγιστές σημειώνουν ότι η στάση του απέναντι στα crypto έχει γίνει πιο ήπια.
Ο διευθυντής της προεκλογικής του εκστρατείας, Πάτρικ Αϊζενχάουερ, δήλωσε ότι ο Μπράουν «αναγνωρίζει πως τα κρυπτονομίσματα αποτελούν μέρος της αμερικανικής οικονομίας» και διατηρεί ανοιχτό μυαλό απέναντι στον κλάδο.
Το Fairshake ξεκίνησε τη χρονιά με αποθεματικό περίπου 193 εκατ. δολαρίων και διαθέτει περίπου 130 εκατ. δολάρια για τις υπόλοιπες προεκλογικές δαπάνες, σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία. Η χρηματοδότησή του προέρχεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τις Coinbase και Ripple, καθώς και από την Andreessen Horowitz.
Οι συνιδρυτές της Andreessen Horowitz, Μπεν Χόροβιτς και Μαρκ Αντρέεσεν, έχουν συνεισφέρει από περίπου 4 εκατ. δολάρια ο καθένας από προσωπικά κεφάλαια στον τρέχοντα εκλογικό κύκλο. Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων κατευθύνθηκε στο super PAC MAGA Inc. του Ντόναλντ Τραμπ.
Παράλληλα, η επενδυτική εταιρεία έχει διαθέσει περισσότερα από 81 εκατ. δολάρια σε PACs που σχετίζονται κυρίως με τα crypto και την τεχνητή νοημοσύνη. Τουλάχιστον 23,8 εκατ. δολάρια από αυτά κατευθύνθηκαν στο Fairshake.
Η εταιρεία και οι δύο συνιδρυτές της αρνήθηκαν να σχολιάσουν μέσω εκπροσώπου. Η Ripple επίσης δεν σχολίασε, ενώ η Coinbase δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στην εκλογική μάχη
Η τεχνητή νοημοσύνη είχε περιορισμένη παρουσία στις εκλογές του 2024, όμως στις φετινές ενδιάμεσες εκλογές έχει ήδη εξελιχθεί σε σημαντικό παράγοντα.
Πολιτικές οργανώσεις που υποστηρίζονται από τις εταιρείες AI OpenAI και Anthropic —οι οποίες τάσσονται υπέρ διαφορετικών προσεγγίσεων ως προς τη ρύθμιση του κλάδου— ή από στελέχη τους δαπάνησαν περισσότερα από 23 εκατ. δολάρια μόνο τον Ιούνιο για δύο Δημοκρατικούς υποψηφίους σε ιδιαίτερα φιλελεύθερη εκλογική περιφέρεια της Νέας Υόρκης.
«Ήταν ουσιαστικά δύο ομάδες της τεχνητής νοημοσύνης που συγκρούονταν μεταξύ τους και οι υποψήφιοι ήταν δευτερεύοντες», δήλωσε ο Μπρένταν Γκλάβιν, διευθυντής της ανεξάρτητης οργάνωσης παρακολούθησης της πολιτικής χρηματοδότησης OpenSecrets.
Το super PAC Leading the Future έχει συγκεντρώσει 140 εκατ. δολάρια για τις ενδιάμεσες εκλογές, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τη χρηματοδότησή του. Στους βασικούς χρηματοδότες περιλαμβάνονται ο συνιδρυτής και πρόεδρος της OpenAI, Γκρεγκ Μπρόκμαν, και η σύζυγός του Άννα, καθώς και η Andreessen Horowitz.
Η OpenAI και οι Μπρόκμαν αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Η εταιρεία έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι δεν χρηματοδοτεί ούτε κατευθύνει τις δραστηριότητες του Leading the Future και ότι ο Μπρόκμαν, η σύζυγός του και άλλοι εργαζόμενοι μπορούν να κάνουν προσωπικές πολιτικές δωρεές.
Το ζευγάρι έχει επίσης διαθέσει ξεχωριστά 25 εκατ. δολάρια στο MAGA Inc., σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία.
«Θέλουμε να είμαστε ξεκάθαροι: Καμία εξωτερική πολιτική ομάδα δεν μιλά εξ ονόματος της OpenAI ούτε εκπροσωπεί τις θέσεις της εταιρείας», είχε αναφέρει η OpenAI τον Ιούνιο.
Η στρατηγική της Anthropic
Η Anthropic έχει διαθέσει τουλάχιστον 40 εκατ. δολάρια στον τρέχοντα εκλογικό κύκλο μέσω της οργάνωσης «dark money» Public First Action, η οποία έχει συγκεντρώσει μέχρι στιγμής 100 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με εκπρόσωπο που αρνήθηκε να αποκαλύψει την ταυτότητα των υπόλοιπων δωρητών.
Περίπου το ήμισυ των χρημάτων της οργάνωσης κατευθύνεται σε εκλογικές δραστηριότητες μέσω δύο συνδεδεμένων PACs.
Η Anthropic συνδέεται επίσης με το super PAC Public First, το οποίο έχει συγκεντρώσει επιπλέον 3,9 εκατ. δολάρια. Από αυτά, 1 εκατ. δολάρια προήλθαν από τον συνιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Ντάριο Αμοντέι.
Παράλληλα, η Anthropic διαθέτει ένα μικρότερο παραδοσιακό PAC, το AnthroPAC, το οποίο χρηματοδοτείται από εισφορές εργαζομένων και έχει τη δυνατότητα να κάνει απευθείας δωρεές σε προεκλογικές εκστρατείες.
Η εταιρεία έχει υπερασπιστεί τις δωρεές της στην Public First Action, υποστηρίζοντας ότι τα χρήματα χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με πολιτικές και όχι για την υποστήριξη ή την καταψήφιση συγκεκριμένων υποψηφίων.
«Έχουν αντιγράψει σε μεγάλο βαθμό όσα έκανε ο κλάδος των crypto το 2024», σχολίασε ο Γκλάβιν, αναφερόμενος στην προσπάθεια της βιομηχανίας AI να στηρίξει υποψηφίους που θεωρεί φιλικούς προς τις θέσεις της, χωρίς να ακολουθεί αυστηρά τις κομματικές γραμμές.
Το online στοίχημα ακολουθεί το μοντέλο
Παρόμοια στρατηγική υιοθετεί και ο κλάδος του διαδικτυακού αθλητικού στοιχήματος, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενο έλεγχο και ρυθμιστικές πιέσεις.
Οι DraftKings, FanDuel, Fanatics και η βρετανική στοιχηματική εταιρεία bet365 έχουν διαθέσει μέχρι στιγμής περισσότερα από 72 εκατ. δολάρια για τις ενδιάμεσες εκλογές, σύμφωνα με εκτίμηση της Public Citizen.
Με το ποσό αυτό, ο κλάδος του online betting αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερο εταιρικό χρηματοδότη στον τρέχοντα εκλογικό κύκλο.
Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων διοχετεύεται μέσω δύο συνδεδεμένων PACs, των American Conservative Fund και American Future, με επίκεντρο πολιτειακές εκλογές στις οποίες ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με τις σημαντικότερες ρυθμιστικές αποφάσεις.
Παράλληλα, η πλατφόρμα prediction markets Polymarket διοχέτευσε τον Ιούνιο 1 εκατ. δολάρια μέσω της εταιρικής μητρικής της, Blockratize Inc., στο Ρεπουμπλικανικό super PAC Congressional Leadership Fund, το οποίο υποστηρίζεται από τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον.
Οι εταιρείες στοιχηματισμού δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχολιασμό.
«Πρωτοφανής» η ροή εταιρικού χρήματος
Οι οργανώσεις που παρακολουθούν τη χρηματοδότηση των εκλογών χαρακτηρίζουν εντυπωσιακή την κλίμακα των χρημάτων που εισρέουν στην πολιτική διαδικασία.
«Το ένα τρίτο των εταιρικών χρημάτων που έχουν δαπανηθεί από το 2010 έχει δαπανηθεί σε αυτόν τον εκλογικό κύκλο και οι εκλογές δεν έχουν καν ολοκληρωθεί», ανέφερε ο Κλέιπουλ.
Η εξέλιξη καταδεικνύει ότι η πολιτική χρηματοδότηση στις ΗΠΑ αλλάζει σημαντικά, με νέους επιχειρηματικούς κλάδους να διεκδικούν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της νομοθεσίας και της πολιτικής ατζέντας.
Crypto, τεχνητή νοημοσύνη και online betting δεν περιορίζονται πλέον στην άσκηση παραδοσιακού lobbying. Αξιοποιούν μεγάλα οικονομικά αποθέματα και ένα ευέλικτο δίκτυο πολιτικών οργανώσεων, επιχειρώντας να επηρεάσουν άμεσα το αποτέλεσμα των εκλογών και, κατ’ επέκταση, τους κανόνες που θα διέπουν τη λειτουργία τους τα επόμενα χρόνια.
