• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Γουόρς: «Γερακίσια» στάση με αύξηση επιτοκίων και μήνυμα ότι θα ακολουθήσουν κι άλλες
08:32 - 17 Σεπ 2026

Γουόρς: «Γερακίσια» στάση με αύξηση επιτοκίων και μήνυμα ότι θα ακολουθήσουν κι άλλες

Οι επενδυτές ποντάρουν εδώ και καιρό ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) βρίσκεται στην αρχή μιας σειράς αυξήσεων των επιτοκίων. Την Τετάρτη, ο πρόεδρός της Κέβιν Γουόρς, έδωσε ελάχιστους λόγους για να πιστέψουν το αντίθετο.

Η Fed αύξησε τα επιτόκια για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια, ενώ οι αξιωματούχοι προβλέπουν τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση μέσα στη φετινή χρονιά. Ο Γουόρς δήλωσε ότι η αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης «αφαίρεσε ένα μέρος της νομισματικής χαλάρωσης». Στη γλώσσα των κεντρικών τραπεζών, η «χαλάρωση» (accommodation) σημαίνει τόνωση της οικονομίας. Επομένως, σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, η φράση υποδηλώνει ότι οι αξιωματούχοι δεν θεωρούν πως τα επιτόκια περιορίζουν την οικονομική δραστηριότητα, ακόμη και μετά την αύξησή τους.

Ο Γουόρς συμπεριέλαβε επίσης τις γεωπολιτικές εξελίξεις — ένας ευφημισμός για τον πόλεμο με το Ιράν και το ενεργειακό σοκ που έχει προκαλέσει — μεταξύ των τριών εξελίξεων από τον Ιούλιο που οδήγησαν στην απόφαση της Τετάρτης. «Δεν μπορείς να κρυφτείς από τις εστίες έντασης σε όλο τον κόσμο», είπε. Οι αξιωματούχοι είχαν αλλάξει την εκτίμησή τους για το πώς πιθανότατα θα εξελίσσονταν αυτές οι συγκρούσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι πλέον δεν θεωρούν το ενεργειακό σοκ μια προσωρινή διαταραχή που απλώς πρέπει να περιμένουν να περάσει, είπε.

«Αν δεν πιστεύεις καν ότι η πολιτική σου είναι περιοριστική και η τιμή του πετρελαίου δεν πρόκειται να υποχωρήσει, τότε έχεις ακόμη δουλειά να κάνεις», δήλωσε ο Michael Gapen, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στη Morgan Stanley. Μετά τη συνεδρίαση, αναθεώρησε την πρόβλεψή του και πλέον αναμένει συνολικά τρεις αυξήσεις επιτοκίων, συμπεριλαμβανομένης αυτής της Τετάρτης, έναντι δύο που προέβλεπε προηγουμένως. Η απόδοση του διετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου, η οποία επηρεάζεται έντονα από τις προσδοκίες για τα επιτόκια της Fed, αυξήθηκε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο και πλέον ετών.

Ο Γουόρς παρουσίασε την άποψή του για τη νομισματική πολιτική ως άποψη που συμμερίζεται συνολικά η επιτροπή που καθορίζει τα επιτόκια. Η διατύπωσή του υποδηλώνει ότι οι δύο αυξήσεις που είχαν προβλεφθεί για τη φετινή χρονιά — συμπεριλαμβανομένης αυτής που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη — «πιθανότατα αποτελούν προκαταβολή για αυτό που μπορεί να χρειαστεί να είναι ένας πολύ πιο παρατεταμένος κύκλος σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής», δήλωσε ο James Egelhof, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στην BNP Paribas.

Οι αξιωματούχοι αύξησαν επίσης ελαφρώς τις προβλέψεις τους για τον πληθωρισμό και για το λεγόμενο ουδέτερο επιτόκιο — το επίπεδο επιτοκίων που ούτε επιταχύνει ούτε επιβραδύνει την οικονομία. Οι αναθεωρήσεις αυτές σημαίνουν ότι η αύξηση της Τετάρτης αντανακλούσε μια Fed που αυξάνει τα επιτόκια απλώς και μόνο για να παραμείνει ουσιαστικά στο ίδιο σημείο όπου βρισκόταν τον Ιούνιο.

Ο Γουόρς υποβάθμισε τη σημασία αυτού του δείκτη κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. Χαρακτήρισε το ουδέτερο επιτόκιο χρήσιμο από ακαδημαϊκής άποψης, αλλά είπε ότι δεν έχει «λειτουργική επίδραση στις αποφάσεις που λαμβάνουμε σήμερα».

Δεν είπε εάν θα ακολουθήσουν και άλλες αυξήσεις, αφήνοντας τους επενδυτές να προσπαθούν να μαντέψουν εάν η Fed θα προχωρήσει σε νέα αύξηση στην επόμενη συνεδρίασή της, στα τέλη Οκτωβρίου. Ο Gregory Peters, συν-επικεφαλής επενδύσεων στην PGIM Credit, δήλωσε ότι θεωρεί την αύξηση ως την αρχή μιας πορείας και όχι ως μια μεμονωμένη προσαρμογή. Εφόσον τα στοιχεία για τον πληθωρισμό δεν αλλάξουν πορεία, είπε, «είναι δύσκολο να πούμε ότι δεν θα κινηθούν» και τον επόμενο μήνα.

Η επιτροπή εμφανίστηκε πιο ενωμένη από ό,τι ήταν εδώ και μήνες. Στη συνεδρίαση του Ιουλίου, όταν η Fed διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια, τρεις αξιωματούχοι διαφώνησαν και τάχθηκαν υπέρ μιας αύξησης. Τον Ιούνιο, στην πρώτη συνεδρίαση του Γουόρς ως προέδρου, οι προβλέψεις των αξιωματούχων έδειχναν σαφή διχασμό σχετικά με το εάν θα χρειάζονταν αυξήσεις μέσα στη χρονιά.

Την Τετάρτη, η ψηφοφορία για την αύξηση των επιτοκίων ήταν ομόφωνη, ενώ 16 από τους 18 αξιωματούχους που υπέβαλαν προβλέψεις προέβλεψαν τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση μέσα στη φετινή χρονιά. Η Diane Swonk, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στην KPMG, χαρακτήρισε την ψηφοφορία «μια απολύτως αναγκαία επιβεβαίωση της ανεξαρτησίας της Fed».

Η αντίδραση Τραμπ

Ο πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος επέλεξε τον Γουόρς αφού επί μήνες επέκρινε τον προκάτοχό του, Τζερόμ Πάουελ επειδή δεν μείωνε τα επιτόκια αρκετά γρήγορα, δήλωσε το βράδυ της Τετάρτης ότι εξακολουθεί να στηρίζει τον πρόεδρο της Fed, ο οποίος, όπως είπε, έχει «ένα πολύ δύσκολο συμβούλιο».

Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι είχε μιλήσει με τον Γουόρς κάποια στιγμή πριν από τη συνεδρίαση. «Μίλησα με τον Κέβιν. Του είπα: “Μπορείς κάλλιστα να ψηφίσεις μαζί με το συμβούλιο, γιατί δεν πρόκειται να έχει σημασία”», είπε ο Τραμπ. «Του είπα: “Κάνε ό,τι θέλεις”».

Στη συνέντευξη Τύπου, ο Γουόρς αρνήθηκε να συζητήσει τις συνομιλίες του με τον πρόεδρο, αλλά δήλωσε ότι η απόφαση για την αύξηση των επιτοκίων ήταν «κάτι για το οποίο προετοιμαζόμασταν και το οποίο σκεφτόμασταν» από τότε που ανέλαβε καθήκοντα στη Fed τον Μάιο. Χαρακτήρισε την απόφαση «νηφάλια», «σοβαρή» και «υπεύθυνη».

Η συνέντευξη Τύπου σηματοδότησε αλλαγή στον τόνο σε σχέση με τον Ιούλιο, όταν ο Γουόρς είχε πει ελάχιστα για το τι θα μπορούσε να οδηγήσει τη Fed σε αύξηση των επιτοκίων, ενώ οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν καθώς μιλούσε. Αυτή τη φορά, παρουσίασε αναλυτικά τα στοιχεία και απαρίθμησε τι είχε αλλάξει από την προηγούμενη συνεδρίαση, υιοθετώντας έναν τρόπο επικοινωνίας που θύμισε περισσότερο τους προηγούμενους προέδρους της Fed, δήλωσε η Swonk.

Ο Egelhof χαρακτήρισε την εμφάνιση αυτή «μια επιθετική προσπάθεια ανατροπής της αφήγησης σχετικά με την αξιοπιστία» της Fed, την οποία ενίσχυσαν οι προβλέψεις που έδειξαν ενιαία στάση. «Το να γνωρίζεις ότι ηγείσαι μιας ομάδας που σε στηρίζει είναι πολύ πιο εύκολο από το να προσπαθείς να συνθέσεις μια κοινή αφήγηση για μια ομάδα που στην πραγματικότητα δεν έχει κοινή θέση», είπε.

Η ομοφωνία αντανακλούσε μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι αξιωματούχοι αντιλαμβάνονται τον πληθωρισμό. Νωρίτερα φέτος, αρκετοί είχαν υποστηρίξει ότι το ενεργειακό σοκ θα υποχωρούσε και ότι η Fed θα μπορούσε απλώς να περιμένει να περάσει, όπως είχε κάνει και με τους δασμούς πέρυσι. Για ένα διάστημα, η τιμή του πετρελαίου υποχώρησε και ορισμένοι αξιωματούχοι αναφέρθηκαν στην πιο ήπια πορεία του πληθωρισμού κατά τη διάρκεια μιας περιόδου τριών μηνών. Άλλοι ανησυχούσαν ότι τα σοκ συσσωρεύονταν και ότι δεν μπορούσε πλέον να θεωρηθεί δεδομένο πως θα υποχωρούσαν από μόνα τους.

Έκτοτε, η τιμή του αργού πετρελαίου έχει επιστρέψει περίπου στα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ το ντίζελ και άλλα διυλισμένα προϊόντα έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Οι αξιωματούχοι «έχουν φτάσει στο στάδιο της αποδοχής του πένθους ότι υπάρχει ένα κάπως μέτριο αλλά επίμονο πρόβλημα πληθωρισμού», δήλωσε ο Egelhof.

Η Julia Coronado, ιδρύτρια της MacroPolicy Perspectives, δήλωσε ότι η εταιρεία της ανέμενε πως ο πληθωρισμός θα υποχωρούσε σημαντικά την επόμενη χρονιά, καθώς οι επιπτώσεις των δασμών και των υψηλότερων τιμών ενέργειας θα εξασθενούσαν. «Δεν εξασθενούν», είπε, εν μέρει επειδή ο πόλεμος έχει διαρκέσει περισσότερο από τις προβλέψεις που έκαναν λόγο για λήξη του έως τον Αύγουστο — καθώς οι οικονομολόγοι θεωρούσαν ότι η εναλλακτική εξέλιξη θα ήταν υπερβολικά επιζήμια για την οικονομία. Η εταιρεία αυξάνει πλέον την πρόβλεψή της για τον υποκείμενο πληθωρισμό το 2027.

Η ίδια ανησυχεί επίσης για την αρχή του έτους, όταν πολλές επιχειρήσεις επανακαθορίζουν τις τιμές τους, καθώς και για την εξάπλωση των αυξήσεων των τιμών. «Υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα που γίνονται ακριβότερα, ώστε κάθε επιχείρηση ή κάθε καταναλωτής σκέφτεται τον πληθωρισμό όλη την ώρα», είπε.

Το πόσο υψηλότερα πρέπει να φτάσουν τα επιτόκια για να σταματήσει αυτή η διάχυση των αυξήσεων παραμένει ασαφές και ο Γουόρς δεν επιχείρησε να κάνει πρόβλεψη. Είπε ότι η Fed δεν χρειάζεται να «προκαλέσει ζημιά στις αγορές εργασίας» προκειμένου να μειώσει τον πληθωρισμό. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι τα υψηλότερα επιτόκια δεν μπορούν να μειώσουν την τιμή του πετρελαίου. Παράλληλα, μεγάλο μέρος της επενδυτικής έκρηξης που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζεται ελάχιστα από το κόστος δανεισμού.

Εάν ο πληθωρισμός παραμείνει υψηλός και η Fed θεωρήσει τη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής ως τη μόνη λύση, ο Gapen της Morgan Stanley δήλωσε ότι ο πιθανότερος μηχανισμός μετάδοσης θα είναι η πτώση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων. «Το πρώτο πράγμα που πιθανότατα θα υποχωρούσε θα ήταν οι χρηματοπιστωτικές τιμές και στη συνέχεια ίσως η κατανάλωση».