Σε συνέντευξή του στο POLITICO, ο Κόστα παρουσίασε τα συμπεράσματα από τις επαφές του με 25 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου συζήτησε το δύσκολο ζήτημα της χρηματοδότησης του επόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ.

Όπως εξήγησε, οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να εμφανιστούν πιο θετικές απέναντι σε νέες ευρωπαϊκές εισφορές εφόσον αυτές δημιουργούν έσοδα που δεν αποτελούν ήδη αντικείμενο εθνικής φορολόγησης.

«Εάν δεν δημιουργήσουμε νέους ίδιους πόρους, θα πρέπει να ζητήσουμε περισσότερα χρήματα από τα κράτη-μέλη», δήλωσε, σημειώνοντας ότι στόχος είναι οι εθνικές συνεισφορές να παραμείνουν σε «λογικά επίπεδα».

Το παράδειγμα του καπνού και τα «νέα έσοδα»

Ο Κόστα αναφέρθηκε στις δυσκολίες που προκαλούν ορισμένες από τις προτάσεις που έχουν κατατεθεί, όπως ένας φόρος στα προϊόντα καπνού. Όπως σημείωσε, τα προϊόντα καπνού φορολογούνται ήδη στα κράτη-μέλη, γεγονός που σημαίνει ότι ένας ευρωπαϊκός φόρος θα μπορούσε να περιορίσει τα εθνικά φορολογικά έσοδα.

Διαφορετική είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, η περίπτωση των ηλεκτρονικών τσιγάρων και των συσκευών ατμίσματος, τα οποία δεν φορολογούνται σήμερα με τον ίδιο τρόπο σε αρκετές χώρες.

«Εάν φορολογείς το ίδιο πράγμα ή ένα διαφορετικό πράγμα, αυτό έχει σημασία», ανέφερε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υποστηρίζοντας ότι η φορολόγηση ενός νέου προϊόντος θα μπορούσε να δημιουργήσει «πραγματικά νέο χρήμα» για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο τροποποιήσεων στις υπό συζήτηση προτάσεις, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αντιδράσεις των κρατών-μελών. «Πρέπει να μοιραστούμε τη δυσαρέσκεια», είπε χαρακτηριστικά, συνδέοντας τον συμβιβασμό στη χρηματοδότηση με τη δυνατότητα κοινής αξιοποίησης των οφελών από τις ευρωπαϊκές επενδύσεις.

Κρυπτονομίσματα και ψηφιακός φόρος

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έδειξε ο Κόστα για την πιθανότητα επιβολής εισφοράς στα κρυπτονομίσματα, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν τομέα που δεν φορολογείται σήμερα με ενιαίο τρόπο σε εθνικό επίπεδο.

«Όλοι συμφωνούν ότι δεν υπάρχει λόγος να παραμένουν τα κρυπτονομίσματα χωρίς φορολόγηση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν ακόμη τεχνικά ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν.

Πιο σύνθετη χαρακτήρισε την προοπτική ενός ψηφιακού φόρου, καθώς οι κυβερνήσεις εμφανίζονται διχασμένες ως προς τον σχεδιασμό και το πεδίο εφαρμογής του. Όπως σημείωσε, ορισμένες χώρες έχουν ήδη αντίστοιχη φορολογία, άλλες θα προτιμούσαν να ενταχθεί στο προτεινόμενο πλαίσιο CORE, ενώ υπάρχουν και κυβερνήσεις που αντιτίθενται στην επιβολή του.

Το τελικό μοντέλο θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, από το εάν η επιβάρυνση θα αφορά τις επιχειρήσεις, τους καταναλωτές ή τη διαφήμιση.

Οι προτάσεις για τα νέα έσοδα

Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλάμβανε πέντε νέες εισφορές, οι οποίες εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αποφέρουν περισσότερα από 60 δισ. ευρώ ετησίως.

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, αρκετές κυβερνήσεις εξέφρασαν αντιρρήσεις για συγκεκριμένες προτάσεις, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσαν να επιβαρύνουν δυσανάλογα ορισμένα κράτη.

Μεταξύ των προτάσεων που συναντούν αντιδράσεις είναι ο φόρος στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη, γνωστός ως CORE, καθώς και ένας μηχανισμός που θα κατευθύνει στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό έσοδα από επιχειρήσεις που ρυπαίνουν. Η Γερμανία και άλλες χώρες έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για την πρώτη πρόταση, ενώ η δεύτερη συναντά αντιδράσεις από την Πολωνία και άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει προτείνει επίσης νέες εισφορές στα κρυπτονομίσματα, τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια και τις μεγάλες ψηφιακές επιχειρήσεις.

Η μάχη για το ύψος του προϋπολογισμού

Το ζήτημα των νέων εσόδων συνδέεται άμεσα με τη διαπραγμάτευση για το συνολικό ύψος του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

Κατά τη διάρκεια της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026, η αρχική πρόταση της Κομισιόν είχε ήδη περιοριστεί κατά 32 δισ. ευρώ. Η Ιρλανδία, η οποία έχει αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία το δεύτερο εξάμηνο του έτους, αναμένεται να παρουσιάσει νέο διαπραγματευτικό πακέτο τον Οκτώβριο.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πιέσεις για περικοπές δαπανών, με τη Γερμανία και άλλες κυβερνήσεις να ζητούν σημαντική μείωση του προτεινόμενου προϋπολογισμού.

Ο Κόστα προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι περικοπές σε βασικές ευρωπαϊκές προτεραιότητες θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντιδράσεις. «Ποιος θέλει να περικόψει τις δαπάνες για την άμυνα; Κανείς. Ποιος θέλει να περικόψει την ανταγωνιστικότητα; Κανείς. Ποιος θέλει να περικόψει τη γεωργία; Κανείς», δήλωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει περιθώριο περιορισμού των διοικητικών δαπανών της ΕΕ, ωστόσο τα ποσά που θα εξοικονομηθούν δεν επαρκούν για να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό.

Στόχος η συμφωνία έως το τέλος του 2026

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δήλωσε ότι οι ηγέτες με τους οποίους συνομίλησε παραμένουν προσηλωμένοι στην επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2028.

Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία, όπως προειδοποίησε, θα μπορούσαν να προκύψουν περιορισμοί στη χρηματοδότηση προς αγρότες, επιχειρήσεις, ερευνητές και φοιτητές.

Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να ενταθούν μετά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Οκτώβριο, όταν οι ηγέτες των κρατών-μελών θα εξετάσουν το νέο διαπραγματευτικό πακέτο της ιρλανδικής προεδρίας. Στη συνέχεια, ο Κόστα αναμένεται να αναλάβει κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την επίτευξη συμφωνίας.