«Η Παγίδα του Θουκυδίδη μπορεί να ξεπεραστεί», δήλωσε ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ κατά την άφιξή του στο Λευκό Οίκο για τη συνάντησή του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ την Πέμπτη (24/9), σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της κινεζικής πλευράς.
Όπως επισημαίνει το CNBC, η συγκεκριμένη διατύπωση του Κινέζου προέδρου έρχεται σε αντίθεση με το ερώτημα που είχε θέσει κατά τη σύνοδο κορυφής του Μαΐου, όταν είχε διερωτηθεί εάν οι δύο χώρες θα μπορούσαν να αποφύγουν την Παγίδα του Θουκυδίδη.
Για την ιστορία της ακαδημαϊκής αυτής έννοιας, η λεγόμενη Παγίδα του Θουκυδίδη, η οποία έγινε ευρέως γνωστή από τον καθηγητή του Χάρβαρντ Γκρέιαμ Άλισον στις αρχές της δεκαετίας του 2010, αναφέρεται στην ιστορική τάση οι εντάσεις μεταξύ μιας ανερχόμενης και μιας κυρίαρχης δύναμης να καταλήγουν συχνά σε πόλεμο.
Ο Θουκυδίδης υπήρξε ένας εκ των πρώτων που ασχολήθηκαν με τρόπο συστηματικό με την ιστοριογραφία θέτοντας τις βάσεις για την επιστημονική της προσέγγιση στη σύγχρονη εποχή. Ταυτόχρονα όμως, ήταν και Αθηναίος στρατηγός στην αρχαία. Στο ιστορικό του έργο για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο περιέγραψε πώς η ταχεία άνοδος της Αθήνας προκάλεσε ανησυχία στη Σπάρτη και κατέστησε, σύμφωνα με την περιγραφή του, αναπόφευκτο τον πόλεμο μεταξύ των δύο πόλεων-κρατών.
Από την πλευρά του, ο Άλισον έχει συναντήσει τον Σι και έχει επισκεφθεί την Κίνα πολλές φορές, μεταξύ άλλων τον Ιούνιο του 2026 για εκδήλωση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ. Ο Άλισον ήταν ο ιδρυτικός κοσμήτορας της Σχολής Κένεντι του Χάρβαρντ, η οποία επί δεκαετίες έχει εκπαιδεύσει πολλούς Κινέζους κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Ο Αμερικανός ακαδημαϊκός είχε προηγουμένως εργαστεί στην αμερικανική κυβέρνηση ως υφυπουργός Άμυνας επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον τη δεκαετία του 1990 και ως ειδικός σύμβουλος του υπουργού Άμυνας επί προεδρίας Ρόναλντ Ρίγκαν τη δεκαετία του 1980.
Να σημειωθεί ότι ο Σι είχε αναφερθεί ξανά στην Παγίδα του Θουκυδίδη και σε μια σπάνια συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε από τη Huffington Post το 2014.
«Όλοι πρέπει να συνεργαστούμε για να αποφύγουμε την Παγίδα του Θουκυδίδη - τις καταστροφικές εντάσεις μεταξύ μιας αναδυόμενης δύναμης και των εγκαθιδρυμένων δυνάμεων ή μεταξύ των ίδιων των εγκαθιδρυμένων δυνάμεων», είχε δηλώσει ο Σι.
Μια νέα «κόκκινη γραμμή»;
Η κρατική επίσκεψη του Κινέζου ηγέτη στις ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα ήταν η πρώτη του εδώ και 11 χρόνια. Δημοσίευμα των κινεζικών κρατικών μέσων ενημέρωσης μετά την επίσκεψή του το 2015 ανέφερε ότι το ενδιαφέρον του Σι για την Παγίδα του Θουκυδίδη αντανακλούσε την άποψή του ότι είναι η καχυποψία μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων -και όχι κάποια αίσθηση αναπόφευκτου- που οδηγεί στη σύγκρουση την οποία προβλέπει ο συγκεκριμένος όρος.
Η δήλωση του Σι την Πέμπτη για την υπέρβαση της Παγίδας του Θουκυδίδη ακολούθησε τις αναφορές του στην ειρηνική συνύπαρξη, καθώς υποστήριξε ότι ΗΠΑ και Κίνα μπορούν να επιδίδονται σε «υγιή» ανταγωνισμό χωρίς αντιπαράθεση.
«Θα πρέπει να είναι ένας αγώνας δρόμου για να προλάβει ο ένας τον άλλον και όχι μια πάλη στην οποία ο ένας είτε κερδίζει είτε χάνει», δήλωσε ο Σι, προσθέτοντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις των δύο χωρών θα πρέπει να βελτιώσουν την επικοινωνία και την πρόληψη κρίσεων.
Η θέσπιση αυτής της «κόκκινης γραμμής» -έντονος ανταγωνισμός χωρίς στρατιωτική σύγκρουση- αποτελεί το «σημαντικότερο πολιτικό αποτέλεσμα» της συνόδου κορυφής, δήλωσε στα κινεζικά ο Τσούι Σόουτζουν, καθηγητής στη Σχολή Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ρενμίν της Κίνας.
Από την άλλη πλευρά, οι δηλώσεις του Τραμπ κατά την άφιξη του Σι στονΛευκό Οίκο περιορίστηκαν σε γενικές αναφορές στη συνεργασία.
Όπως επισημαίνεται, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει ακόμη σχολιάσει το ζήτημα της Ταϊβάν κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης συνόδου κορυφής, παρά το γεγονός ότι ο Σι κάλεσε τις ΗΠΑ να «αντιταχθούν στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν», σύμφωνα με την ανακοίνωση του Πεκίνου για τις συνομιλίες μεταξύ των δύο προέδρων την Πέμπτη.
