Οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ υποβαθμίζουν την αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης που προκλήθηκε από τις διαταραχές στις μεταφορές αργού μέσω του Στενού του Ορμούζ, του πιο κρίσιμου θαλάσσιου διαδρόμου.
«Η πρόσφατη αύξηση των τιμών πετρελαίου και αερίου είναι προσωρινή, και αυτή η επιχείρηση θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές βενζίνης μακροπρόθεσμα», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, την Τρίτη, αναφερόμενη στις επιθέσεις κατά του Ιράν. Ο υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, είπε τη Δευτέρα ότι οι διακυμάνσεις τιμών θα διαρκέσουν «εβδομάδες, όχι μήνες», καθώς η κίνηση δεξαμενόπλοιων παραμένει προβληματική στο στενό.
Ωστόσο, οι αναλυτές λένε ότι η διαταραχή έχει ήδη αποτυπωθεί στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, απειλώντας να παρατείνει τις υψηλές τιμές της βενζίνης μέχρι και τις ενδιάμεσες εκλογές.
Πέντε λόγοι που οι υψηλές τιμές του πετρελαίου μπορεί να παραμείνουν:
1ον. Είναι φυσικό φαινόμενο
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει διαταράξει τόσο πολύ τις ενεργειακές αγορές του Κόλπου που η γρήγορη ανάκαμψη δεν είναι πλέον δυνατή, δήλωσε ο Αναζ Αλχάτζι, ειδικός στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Η συσσώρευση δεξαμενόπλοιων και στις δύο πλευρές του Στενού του Ορμούζ, που παραμένει ουσιαστικά κλειστό για περισσότερες από επτά ημέρες, θα χρειαστεί τουλάχιστον δύο εβδομάδες για να εκκαθαριστεί. Στη συνέχεια, θα πρέπει να επανέλθει η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου σε όλο και περισσότερες χώρες της Μέσης Ανατολής που τώρα έχουν σταματήσει, όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Ιράκ και η Σαουδική Αραβία. Ορισμένες ζημιές από τις ιρανικές επιθέσεις, όπως σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στο Κατάρ, δεν μπορούν να επισκευαστούν εύκολα.
«Το τέλος του πολέμου δεν σημαίνει τέλος της κρίσης», είπε ο Αλχάτζι. «Έχουμε χώρες που έχουν κυριολεκτικά σταματήσει την παραγωγή γιατί οι αποθήκες τους είναι γεμάτες. Η επαναφορά σε προ-κρίσης επίπεδα απαιτεί χρόνο, ειδικά για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).»
2ον. Χρειάζονται δύο για το τάνγκο
Ο Τραμπ μπορεί να ξεκίνησε τον πόλεμο, αλλά δεν έχει την εξουσία να τον τερματίσει μονομερώς. Οι Ιρανοί δεν έχουν δηλώσει δημόσια ότι θα σταματήσουν γρήγορα τις επιθέσεις τους. Την τελευταία εβδομάδα, έχουν στοχεύσει όλο και περισσότερο τις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική αύξηση των τιμών πετρελαίου και μεγαλύτερη περίοδο αβεβαιότητας αν συνεχιστεί.
Απαντώντας στις δηλώσεις του Τραμπ, ο εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, Αλί Μοχάμαντ Ναινί, δήλωσε την Τρίτη στα κρατικά μέσα ότι «το Ιράν θα αποφασίσει πότε θα τελειώσει ο πόλεμος».
Οι Ιρανοί αξιωματούχοι γνωρίζουν καλά την πολιτική πίεση που αντιμετωπίζει ο Τραμπ στο εσωτερικό όσο οι τιμές της βενζίνης παραμένουν υψηλές. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Σειέντ Αμπάς Αράγκτσι, δήλωσε ότι η άνοδος των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου δείχνει ότι το καθεστώς δεν θα υποχωρήσει αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεχίσουν να στοχεύουν τις ενεργειακές υποδομές.
3ον. Μπορεί να χειροτερέψει
Την Τρίτη εμφανίστηκαν στοιχεία ότι το Ιράν άρχισε να τοποθετεί νάρκες στο Στενό του Ορμούζ, μια σημαντική κλιμάκωση που θα μπορούσε να δυσκολέψει την επαναφορά στο 20% των ημερήσιων παγκόσμιων αποστολών ενέργειας που διασχίζουν την περιοχή.
Η πιθανή νάρκωση του στενού, μαζί με τις ζημιές στις υποδομές και την αναστολή παραγωγής, σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστεί πολύς χρόνος πριν οι αγορές ενέργειας επανέλθουν στην κανονικότητα, δήλωσε ο Rory Johnston, αναλυτής πετρελαίου.
«Η κρίση θα συνεχίσει να επιδεινώνεται μέχρι να επανέλθει η κανονική κυκλοφορία στο Στενό. Ακόμη κι αν η σύγκρουση τελείωνε σήμερα και τα δεξαμενόπλοια επιστρέφαν στην πλήρη ροή, θα χρειαζόταν μήνες για να επανέλθει η κατάσταση σε φυσιολογικά επίπεδα», έγραψε στο X.
Ο Greg Priddy, ειδικός στις διαταραχές της αγοράς ενέργειας, προειδοποίησε ότι όσο περισσότερο το Στενό παραμένει κλειστό, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος «βαθιάς ύφεσης» παγκοσμίως. Ακόμη κι αν ο πόλεμος σταματούσε σήμερα, θα χρειαζόταν πάνω από ένα μήνα για να επανέλθει η κανονικότητα, ενώ δεν θα υπάρξει «φυσιολογική κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων όσο το Ιράν έχει όπλα να τα απειλεί».
4ον. Δεν είναι μόνο οι νάρκες
Οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές από το Ιράν και πιθανά από άλλες ομάδες διευρύνονται καθημερινά και μπορεί να προκαλέσουν μόνιμη ζημιά.
Την Τετάρτη, το Ιράν επιτέθηκε και κατέστρεψε σημαντική εγκατάσταση αποθήκευσης πετρελαίου στο Ομάν. Τρία πλοία επλήγησαν κοντά στο Στενό, μεταξύ αυτών και ένα με σημαία Ταϊλάνδης, για το οποίο το Ιράν ανέλαβε την ευθύνη, ισχυριζόμενο ότι «παραβίαζε το Στενό παράνομα».
Ο Τραμπ δήλωσε ότι τα δεξαμενόπλοια πρέπει να αρχίσουν να διασχίζουν το στενό παρά τους κινδύνους.
«Νομίζω ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουν το στενό», είπε. «Δείραμε σχεδόν όλα τα πλοία ναρκοθέτησης σε μία νύχτα».
Δημοκρατικοί γερουσιαστές δήλωσαν ότι η κυβέρνηση δεν έχει σχέδιο για το άνοιγμα του Στενού με ασφάλεια.
«Αυτή τη στιγμή δεν ξέρουν πώς να το ανοίξουν με ασφάλεια», έγραψε ο γερουσιαστής Chris Murphy στο X. «Αυτό είναι αδικαιολόγητο, γιατί ήταν απολύτως προβλέψιμο.»
5ον. Δεν είναι μόνο το Ιράν
Παρά τις απειλές προς την ιρανική κυβέρνηση, δεν είναι ο μοναδικός αντίπαλος που μπορεί να μπλοκάρει το Στενό. Υπάρχουν πολλοί μικρότεροι οργανισμοί στην περιοχή, ανεξάρτητοι από την κυβέρνηση του Ιράν, που επιθυμούν εκδίκηση για τον θάνατο του ηγέτη τους.
Ο Αλχάτζι επεσήμανε ότι οι υποστηρικτές του αείμνηστου Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ εκτείνονται σε πολλές χώρες, όπως Υεμένη, Σαουδική Αραβία, Ιράκ, Κουβέιτ, Πακιστάν, Αφγανιστάν κ.α. Αυτό δημιουργεί ένα ευρύτερο δίκτυο ομάδων έτοιμων να επιτεθούν σε ενεργειακά συμφέροντα στην περιοχή, και υπάρχουν στοιχεία ότι ήδη προετοιμάζουν επιθέσεις. Φτηνές τεχνολογίες, όπως drones, θα μπορούσαν να προκαλέσουν ζημιές εκατομμυρίων δολαρίων σε δεξαμενόπλοια.
«Είναι θυμωμένοι γιατί ο ηγέτης τους σκοτώθηκε», είπε ο Αλχάτζι. «Η τεχνολογία των τελευταίων 15 ετών έχει φτάσει σε επίπεδο που μπορεί να προκαλέσει ζημιές εκατομμυρίων δολαρίων με κόστος 500 δολάρια.»



