Στο μεταξύ, πρόταση, σύμφωνα με την οποία τα ομόλογα που θα εκδίδονται από χώρες της ευρωζώνης από το 2011 θα περιλαμβάνουν ρήτρα ευθύνης ιδιωτών ομολογιούχων προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στο νέο μηχανισμό διάσωσης της ΕΕ μετά το 2013, επεξεργάζεται η Γερμανία, σύμφωνα με έγγραφο που περιήλθε στην κατοχή του Reuters.
Η ρήτρα συλλογικής δράσης (collective action clauses-CACs) θα επιτρέπει σε χώρες να αναδιαρθρώσουν το χρέος τους εάν δεν μπορούν να το εξυπηρετήσουν, με τέσσερις εναλλακτικούς τρόπους: την επιμήκυνση του χρόνου λήξης των ομολόγων, τη μείωση των πληρωμών για τόκους, την περικοπή χρέους (haircut) ή την απομείωσή του. Οι ιδιώτες ομολογιούχοι θα είναι υποχρεωμένοι να συμμετέχουν στη διαδικασία.
Η ρήτρα αυτή θα προβλέπεται για τα ομόλογα που εκδίδονται μετά το 2011, έτσι ώστε η εφαρμογή της να ξεκινήσει με την έναρξη του νέου μηχανισμού διάσωσης που το Βερολίνο επιδιώκει να τεθεί σε ισχύ από το 2013, όταν λήξει ο τωρινός, προσωρινός ευρωπαϊκός μηχανισμός διάσωσης.
"Δεδομένου ότι οι CACs θα συμπεριλαμβάνονται μόνο στις νέες εκδόσεις ομολόγων, θα χρειαστεί κάποιο χρόνος πριν υπάρξει επαρκής ποσότητα ομολόγων υπό τους νέους όρους για να χρησιμοποιηθεί το εργαλείο αυτό", ανέφερε κυβερνητικό έγγραφο με ημερομηνία την 11η Νοεμβρίου.
"Είναι απαραίτητο να εξεταστεί το περιεχόμενο, και ενδεχομένως να γίνει κάποια αναπροσαρμογή και τυποποίηση των όρων έκδοσης των ομολόγων στην ευρωζώνη, αν είναι δυνατόν ήδη από το 2011", συμπληρώνει το έγγραφο.
Κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε ότι το Βερολίνο δεν έχει ακόμη καταλήξει στις λεπτομέρειες του σχεδίου του για το νέο μηχανισμό.
"Υπάρχει λόγος που δεν το έχουμε ανακοινώσει ακόμη και αυτό διότι οι προτάσεις αλλάζουν από μέρα σε μέρα", δήλωσε.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν στη σύνοδο κορυφής της 28ης Οκτωβρίου να τροποποιήσουν την Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να θεσμοθετηθεί μόνιμος μηχανισμός διαχείρισης κρίσεων από τα μέσα του 2013, όταν αναμένεται να εκπνεύσει η σημερινή, προσωρινή ασπίδα προστασίας.
Η γερμανική πρωτοβουλία για την ρήτρα θα συζητηθεί στη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στα μέσα Δεκεμβρίου. Ο προτεινόμενος χρόνος εφαρμογής τους αναμένεται, ωστόσο, να προκαλέσει αντιδράσεις.
Η Ισπανίδα υπουργός Οικονομικών Elena Salgado έσπευσε να δηλώσει την Τετάρτη ότι είναι πολύ πρόωρες οι όποιες συζητήσεις για εφαρμογή σχεδίου που θα υποχρεώνει τους ιδιώτες ομολογιούχους να επωμίζονται το βάρος μελλοντικών σχεδίων διάσωσης. Πρόκειται για την πρώτη ανοιχτή εκδήλωση της διαμάχης που υποβόσκει στην ευρωζώνη από τον Οκτώβριο.
"Δεν θεωρούμε κατάλληλη μια τέτοια ιδέα αυτή τη στιγμή, ακόμη και για μετά το 2013", δήλωσε η Salgado στο Reuters.
Σύμφωνα με το έγγραφο, όποια χώρα προσφεύγει στο μηχανισμό θα πρέπει να καταβάλλει ως τιμωρία πολύ υψηλά επιτόκια, ενώ θα της επιβάλλεται και δέσμη σκληρών διαρθρωτικών αλλαγών και πιθανόν και κυρώσεις.
Σημείο-κλειδί της πρότασης είναι τα CACs, η ενεργοποίηση των οποίων συνεπάγεται ότι η πλειοψηφία των ομολογιούχων θα έχει το δικαίωμα να επιβάλει στη μειοψηφία τους όρους της αναδιάρθρωσης.
Πολλοί ηγέτες ενδέχεται να ανησυχούν ότι η θέσπιση μιας τέτοιας ρήτρας ήδη από το 2011 ενδεχομένως να επιτείνει την νευρικότητα στις αγορές ομολόγων και να αυξήσει το κόστος δανεισμού στην ευρω-περιφέρεια.
Η Ιρλανδία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες κατηγορούν την Γερμανία ότι με την επιμονή της στο ζήτημα συνέβαλε στην επιδείνωση των δημοσιονομικών τους προβλημάτων .
Το Βερολίνο όμως, ο σημαντικότερος χρηματοδότης της ΕΕ, εμμένει στις απόψεις του υποστηρίζοντας ότι μόνο με την συμμετοχή των ιδιωτών θα κατευναστούν οι φορολογούμενοι και θα αποτραπεί ο κίνδυνος δικαστικών προσφυγών κατά των σχεδίων διάσωσης.
Σύμφωνα με το έγγραφο, ο μηχανισμός διάσωσης θα ενεργοποιείται μόνο αν συντρέχουν αυστηρές προϋποθέσεις. Για παράδειγμα, θα πρέπει να απειλείται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα "του συνόλου" της ευρωζώνης.
Εύσημα στον Παπανδρέου από Βαν Ρομπάι
Την άποψη ότι η μείωση του ελληνικού δημόσιου ελλείμματος κατά 4% μέσα σε ένα χρόνο αποτελεί "απίστευτο επίτευγμα", εκφράζει ο πρόεδρος της ΕΕ Χέρμαν Βαν Ρομπάι, σε συνέντευξή του σε εβδομαδιαία φλαμανδόφωνη πολιτική επιθεώρηση.
Στη συνέντευξη με τίτλο "το ευρώ λειτούργησε ως υπνωτικό χάπι", ο Χ. Ρομπάι επαινεί την ελληνική κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε στην κρίση, που εκδηλώθηκε φέτος την άνοιξη.
Σε έναν πρώτο απολογισμό της μέχρι τώρα θητείας του, ο πρόεδρος της ΕΕ επιχειρεί, μεταξύ άλλων, μια σύντομη αναδρομή στην ελληνική κρίση τονίζοντας την ανάγκη, η ΕΕ "να κολυμπήσει ενάντια στο ρεύμα" προκειμένου να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την επίτευξη μιας σταθερής οικονομικής ανάπτυξης, η οποία με τη σειρά της "θα καταστήσει βιώσιμο το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο και θα διατηρήσει το ρόλο της ΕΕ σε παγκόσμιο επίπεδο".
Αναφερόμενος ειδικότερα στην ελληνική κρίση, ο Φλαμανδός πολιτικός σημειώνει ότι υπήρξε "ιδιαίτερα οξεία" τον περασμένο Μάϊο. "Χρειάστηκε να περάσει λίγος καιρός μέχρι όλοι να συνειδητοποιήσουν ότι σε αυτή την περίπτωση τα εθνικά συμφέροντα συνέπιπταν με τα ευρωπαϊκά", αναφέρει ο Χ. Ρομπάι, ο οποίος τονίζει ακόμη ότι "όλοι ήταν απασχολημένοι με τις αντιδράσεις σε εθνικό επίπεδο. Ήταν θεμιτό να πληρώσουν οι φορολογούμενοι τα σφάλματα που έγιναν σε μια άλλη χώρα; ήταν το ερώτημα που κυριαρχούσε". "Μέχρι τη στιγμή που όλοι συνειδητοποίησαν ότι δεν υπήρχε καμία άλλη εναλλακτική λύση από την παροχή βοήθειας στην Ελλάδα. Η αλληλουχία των γεγονότων αποτέλεσε για όλους μια διδακτική εμπειρία. Η ισχύς του ευρωπαϊκού οικοδομήματος έγκειται στο ότι ουδείς πλέον επιθυμεί να εγκαταλείψει την προσπάθεια, διότι το εγχείρημα έχει ήδη φτάσει μακριά και υπάρχουν αλληλένδετα
συμφέροντα", τονίζει ο πρόεδρος της ΕΕ.
Σε ερώτηση για το κατά πόσον ο φόβος της μετάδοσης της ελληνικής κρίσης σε ολόκληρη την ευρωζώνη διαδραμάτισε κάποιο ρόλο, ο πρόεδρος της ΕΕ απαντά ως εξής: "Υπήρχε μετάδοση της κρίσης, μέσω των χρηματαγορών. Μερικές χώρες παρουσίαζαν επίπλαστους ρυθμούς ανάπτυξης επειδή είχαν επιτρέψει να δημιουργηθεί μια οικονομία-φούσκα. Την ίδια ώρα το ευρώ λειτουργούσε ως 'υπνωτικό χάπι'. Οι χώρες αυτές αισθάνονταν ασφαλείς επειδή άλλες χώρες λάμβαναν τα απαραίτητα μέτρα για την διατήρηση της αξιοπιστίας του κοινού νομίσματος. Επί 10 χρόνια οι χρηματαγορές δεν είχαν αντιληφθεί το παραμικρό. Όταν την περασμένη Ανοιξη ξύπνησαν απότομα, το παραμικρό περιστατικό θα μπορούσε να ήταν αρκετό για να δημιουργηθούν απρόβλεπτες καταστάσεις".
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΕ, <<πολλές χώρες αντέδρασαν σωστά - ανάμεσα σε αυτές και η Ελλάδα, η οποία πέτυχε τη μείωση του ελλείμματος κατά 4%. Το ποσοστό αυτό είναι απίστευτα υψηλό. Η Ισπανία κατάφερε να βγει μόνη της από την επικίνδυνη ζώνη, προωθώντας μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και το συνταξιοδοτικό σύστημα. ʼΑλλες χώρες που δεν διέτρεχαν άμεσο κίνδυνο να προσβληθούν από την κρίση επέλεξαν επίσης να υιοθετήσουν μια πολιτική μεταρρυθμίσεων. Η ευρωπαϊκή κρίση χρέους αποτέλεσε την αφορμή για τις χώρες να προχωρήσουν στην ανάληψη της απαραίτητης δράσης>>, καταλήγει ο Χ. Ρομπάι.