Η πορεία του πετρελαίου Μπρεντ εξακολουθεί να παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις, θυμίζοντας – όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν παράγοντες της αγοράς – «καρδιογράφημα». Το τελευταίο διάστημα κινείται σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας ακόμη και τα 112 δολάρια την προηγούμενη εβδομάδα, γεγονός που τροφοδοτεί φόβους για νέες ανατιμήσεις στα καύσιμα αλλά και συνολικά στο κόστος ζωής.

Ωστόσο, στην έναρξη της εβδομάδας, σημάδια αποκλιμάκωσης καταγράφονται στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, δημιουργώντας προσδοκίες ότι ενδέχεται να υπάρξει σταδιακή ανακούφιση και στις τιμές των καυσίμων στην ελληνική αγορά. Το Brent υποχώρησε κατά 5,62%, φτάνοντας στα 97,7 δολάρια το βαρέλι — κάτω από το όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά από τις αρχές Μαΐου σε ενδοσυνεδριακή διαπραγμάτευση — ενώ το αμερικανικό WTI διαμορφώθηκε στα 90,9 δολάρια, σημειώνοντας επίσης σημαντικές απώλειες.

Προφανώς οι διορθωτικές κινήσεις στις διεθνείς τιμές δεν έχουν περάσει στην αντλία και οι τιμές στα πρατήρια παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές. Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώνεται πανελλαδικά στα 2,12 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κινείται περίπου στο 1,81 ευρώ. Σε αρκετές νησιωτικές περιοχές, και ειδικότερα στις Κυκλάδες, οι τιμές ξεπερνούν ακόμη και τα 2,25 ευρώ ανά λίτρο, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Τριπλέτα ακρίβειας

Τα καύσιμα αποτελούν μία από τις τρεις βασικές εστίες ακρίβειας, μαζί με τα τρόφιμα και τα ενοίκια, που συνεχίζουν να πιέζουν έντονα τα νοικοκυριά. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται σταδιακά και στην αγορά τροφίμων, καθώς επηρεάζει τόσο το κόστος παραγωγής όσο και τις μεταφορές προϊόντων. Σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη καταγράφονται σημαντικές αυξήσεις σε ορισμένες κατηγορίες γαλακτοκομικών προϊόντων, οι οποίες σε κάποιες περιπτώσεις ξεπερνούν το 10%.

Την ίδια ώρα, με αμείωτη ένταση συνεχίζονται οι έλεγχοι στην αγορά για τον εντοπισμό φαινομένων αισχροκέρδειας και αδικαιολόγητων ανατιμήσεων. Η Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή έχει ήδη επιβάλει σημαντικά πρόστιμα σε επιχειρήσεις που διαπιστώθηκε ότι παραβίασαν τη σχετική νομοθεσία. Ωστόσο, πολλοί καταναλωτές εκφράζουν την άποψη ότι η επιβολή προστίμων από μόνη της δεν αρκεί, ζητώντας πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις ώστε οι επιχειρήσεις που παρανομούν να υποχρεώνονται και σε μείωση των τιμών για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στο “ζύγι”

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τέλος Ιουνίου — όταν ολοκληρώνεται η ισχύς του μέτρου για το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους σε τρόφιμα και προϊόντα ευρείας κατανάλωσης — αναμένεται να εξεταστεί μια πιθανή επέκταση του μέτρου έως το τέλος του έτους. Όπως έχει δηλώσει και ο υπουργός Ανάπτυξης, πρόκειται για ένα «σκληρό αλλά δίκαιο μέτρο» σε μια εξαιρετικά δύσκολη διεθνή συγκυρία.

Βάσει της ισχύουσας Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, καμία επιχείρηση δεν επιτρέπεται να διαθέτει βασικά αγαθά και προϊόντα πρώτης ανάγκης με μεγαλύτερο μικτό περιθώριο κέρδους ανά κωδικό από αυτό που είχε κατά μέσο όρο το 2025. Στο τέλος Ιουνίου αναμένεται επίσης να εξεταστεί αν θα προστεθούν ή θα αφαιρεθούν προϊόντα από τη λίστα εκείνων που υπάγονται στο πλαφόν.

Σήμερα συνολικά 61 κατηγορίες προϊόντων βρίσκονται υπό καθεστώς περιορισμού περιθωρίου κέρδους και ταυτόχρονα στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών μηχανισμών. Στη λίστα περιλαμβάνονται τρόφιμα, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, καθαριστικά, βρεφικά είδη, τροφές για κατοικίδια και άλλα βασικά αγαθά καθημερινής ανάγκης. Βασικός στόχος του μέτρου είναι να αποτραπούν φαινόμενα αδικαιολόγητων ανατιμήσεων σε κρίσιμα προϊόντα για τα νοικοκυριά.

Ανοιχτό παραμένει ακόμη το ζήτημα της συνέχισης του πλαφόν και στα καύσιμα. Ωστόσο, υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη εκτιμούν ότι δύσκολα θα αρθούν μέτρα προστασίας των καταναλωτών σε μια περίοδο κατά την οποία η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές παραμένει έντονη λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Ουσιαστικά, η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης των πολιτών και στη διατήρηση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς, ενώ οι καταναλωτές συνεχίζουν να αναζητούν έμπρακτες λύσεις απέναντι στο διαρκώς αυξανόμενο κόστος ζωής.

Η κυβέρνηση

Πάντως ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο της Κυριακής» της Κύπρου υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη διαθέσει περίπου 800 εκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη πολιτών απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι οι μόνιμες λύσεις θα προέλθουν μέσα από μια πιο παραγωγική και ανταγωνιστική οικονομία, με μεγαλύτερη έμφαση στις επενδύσεις, την καινοτομία, την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη.

Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, ο υπουργός προειδοποίησε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να προκαλέσει νέα ενεργειακή και πληθωριστική πίεση στην Ευρώπη, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος ζωής. Όπως υπογράμμισε, η Ευρώπη καλείται να κινηθεί πιο γρήγορα και πιο συντονισμένα, επενδύοντας σε κοινή ενεργειακή στρατηγική, τεχνολογία, καινοτομία και άμυνα, ώστε να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά της σε ένα διεθνές περιβάλλον που μεταβάλλεται διαρκώς.