Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε δηλώσεις του τη Δευτέρα, απέρριψε τις εκκλήσεις για επιβράδυνση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης και υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται επιπλέον περιορισμούς. Παράλληλα, χαρακτήρισε τις ανησυχίες για την ασφάλεια της AI και των data centers μέρος μιας «άρρωστης συνωμοσίας» εναντίον της τεχνολογίας.
Η θέση του Τραμπ εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της κυβέρνησής του να διατηρήσει τις ΗΠΑ στην κορυφή της παγκόσμιας κούρσας για την τεχνητή νοημοσύνη. Ο ίδιος έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αμερικανική τεχνολογική υπεροχή έναντι της Κίνας αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας, ενώ μόλις την Κυριακή δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «όποιος κερδίσει την AI, κερδίζει».
Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνονται οι προειδοποιήσεις από κορυφαία στελέχη της ίδιας της βιομηχανίας. Ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, έχει ζητήσει να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη των πιο προηγμένων μοντέλων AI, προτείνοντας αυξημένο έλεγχο, διεθνή συνεργασία και ανεξάρτητες αξιολογήσεις ασφάλειας. Την έκκληση έχουν αντιμετωπίσει θετικά, μεταξύ άλλων, ο Σαμ Άλτμαν και ο Έλον Μασκ.
Η διαφορετική πρόταση του Σι
Την ίδια ώρα, ο Σι Τζινπίνγκ επιχειρεί να δώσει στην Κίνα έναν διαφορετικό ρόλο στην παγκόσμια συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη. Αρνείται μάλιστα κατηγορηματικά ότι εμπλέκεται σε «κακόβουλο ανταγωνισμό» στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Στη σύνοδο των BRICS στο Νέο Δελχί, ο Κινέζος πρόεδρος πρότεινε τη δημιουργία μιας συνεργατικής, ανοικτού κώδικα υποδομής τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο των BRICS. Η πρόταση περιλαμβάνει συνεργασία στην ανάπτυξη και εφαρμογή μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, στην εκπαίδευση AI και στη δημιουργία κοινών ψηφιακών υποδομών.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Πεκίνου να παρουσιάσει την Κίνα ως δύναμη που μπορεί να προσφέρει τεχνολογικές δυνατότητες στις αναδυόμενες οικονομίες, περιορίζοντας την εξάρτησή τους από τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας.
Ο Σι έχει παράλληλα υποστηρίξει την ανάγκη για διεθνείς κανόνες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, με την Κίνα να προωθεί μια προσέγγιση που δίνει μεγαλύτερο βάρος στη διεθνή συνεργασία και στη συμμετοχή των χωρών του Παγκόσμιου Νότου στη διαμόρφωση των κανόνων.
Δύο διαφορετικοί δρόμοι, ένας παγκόσμιος ανταγωνισμός
Πίσω από τις διαφορετικές τοποθετήσεις των δύο ηγετών βρίσκεται ένας κοινός παρονομαστής: η τεχνητή νοημοσύνη έχει μετατραπεί σε στρατηγικό πεδίο ανταγωνισμού ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομικές και τεχνολογικές δυνάμεις του πλανήτη.
Η Ουάσινγκτον φοβάται ότι η υπερβολική ρύθμιση θα επιβραδύνει την αμερικανική καινοτομία και θα επιτρέψει στο Πεκίνο να καλύψει την απόσταση. Το Πεκίνο, από την άλλη, επιχειρεί να αξιοποιήσει την AI όχι μόνο ως τεχνολογικό εργαλείο αλλά και ως μέσο ενίσχυσης της επιρροής του στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Την ίδια στιγμή, όμως, οι κίνδυνοι που συνοδεύουν την ταχύτατη ανάπτυξη της AI γίνονται όλο και πιο δύσκολο να αγνοηθούν. Κινέζοι αξιωματούχοι ασφαλείας προειδοποιούν πλέον ανοιχτά για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης σε επιχειρήσεις «γνωστικού πολέμου», deepfakes και εκστρατείες παραπληροφόρησης, ενώ στις ΗΠΑ αυξάνονται οι προειδοποιήσεις για τους κινδύνους από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη ολοένα ισχυρότερων συστημάτων.
Το κρίσιμο ραντεβού της 24ης Σεπτεμβρίου
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησης Τραμπ και Σι στον Λευκό Οίκο στις 24 Σεπτεμβρίου. Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικά θέματα της ατζέντας, μαζί με το εμπόριο, την ασφάλεια και τις διμερείς σχέσεις.
Το ερώτημα είναι αν οι δύο ηγέτες θα μπορέσουν να βρουν έστω ένα ελάχιστο κοινό έδαφος για την ασφάλεια και τη διακυβέρνηση της AI ή αν η τεχνητή νοημοσύνη θα εξελιχθεί σε ένα ακόμη μέτωπο του στρατηγικού ανταγωνισμού ΗΠΑ–Κίνας.
Σε κάθε περίπτωση, οι τελευταίες τοποθετήσεις δείχνουν ότι η μάχη για την AI δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος θα κατασκευάσει τα ισχυρότερα μοντέλα. Αφορά ποιος θα καθορίσει τους κανόνες, ποιος θα ελέγξει τις υποδομές και, τελικά, ποιος θα έχει τη μεγαλύτερη επιρροή στην τεχνολογική τάξη πραγμάτων της επόμενης δεκαετίας.
