Το μεσημέρι της Τετάρτης (6/8), η Ελλάδα κατέθεσε επισήμως την απάντησή της στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών αναφορικά με τις ρηματικές διακοινώσεις της Λιβύης, συνοδευόμενη από σχετικό χάρτη. Όπως υπογραμμίζει το Υπουργείο Εξωτερικών, οι λιβυκοί ισχυρισμοί «στερούνται νομικής βάσης» και δεν ευθυγραμμίζονται με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, επιχειρώντας έτσι να ακυρώσει τις όποιες αιτιάσεις περί τουρκολιβυκής θαλάσσιας ζώνης που αγνοεί τα κυριαρχικά δικαιώματα ελληνικών νησιών.
Την ίδια ώρα, σε θερμό κλίμα διεξήχθη η συνάντηση του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελατί. Παρά τις φιλικές δημόσιες δηλώσεις και την έμφαση στον αμοιβαίο σεβασμό – με τον κ. Γεραπετρίτη να εκφράζει την πεποίθηση πως η Αίγυπτος θα συνεχίσει να τιμά την παράδοση σεβασμού των θρησκευτικών δικαιωμάτων – οι εξελίξεις στα παρασκήνια δείχνουν διαφορετική εικόνα.
Όπως μεταδόθηκε στο δελτίο του ΑΝΤ1, η αιγυπτιακή πλευρά απέστειλε στις 8 Ιουλίου ρηματική διακοίνωση προς την ελληνική πρεσβεία στο Κάιρο, στην οποία διατυπώνονται ευθείες ενστάσεις για το περιεχόμενο του Ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού. Η Αίγυπτος ισχυρίζεται ότι «ορισμένες περιοχές που ορίζονται στον ελληνικό σχεδιασμό επικαλύπτονται με την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου», χαρακτηρίζοντας κάθε τέτοια «παρέμβαση» ως απαράδεκτη και προειδοποιώντας για ενδεχόμενες συνέπειες.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί εύλογα ερωτήματα, κυρίως λόγω του χρονισμού της αιγυπτιακής αντίδρασης. Παρά τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου του 2020 για τη μερική οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, η διακοίνωση φαίνεται να αμφισβητεί εκ των υστέρων την ελληνική ΑΟΖ σε περιοχές κρίσιμης γεωστρατηγικής σημασίας. Πρακτικά, αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε έμμεση απόσυρση της Αιγύπτου από τη συμφωνία επαφής Ελλάδας-Κύπρου, ανοίγοντας «παράθυρο» εμπλοκής της Τουρκίας σε μία θαλάσσια περιοχή που θεωρείται κομβική για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σημειώνεται ότι στη συνάντηση των δύο υπουργών τέθηκαν στο τραπέζι και ενεργειακά ζητήματα, με την ηλεκτρική διασύνδεση μέσω υποβρύχιου καλωδίου να βρίσκεται σε υψηλή προτεραιότητα. Ωστόσο, η διάσταση απόψεων στους θαλάσσιους χάρτες απειλεί να επισκιάσει την ενεργειακή συνεργασία, ενώ η αναφορά στη Μονή Σινά καταδεικνύει την προσπάθεια των δύο πλευρών να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και σε επίπεδο πολιτισμικής και θρησκευτικής διπλωματίας.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ φέρεται να αντιμετωπίζει το ζήτημα με προσοχή, κατανοώντας την περιπλοκότητα της γεωπολιτικής εξίσωσης, αλλά και τον κίνδυνο ανατροπής ισορροπιών που με κόπο διαμορφώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Αναλυτικά, όλη η ρηματική διακοίνωση της Αιγύπτου:
«Το υπουργείο Εξωτερικών της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου (γραφείο βοηθού υπουργού εξωτερικών για τα διεθνή νομικά θέματα και τις συνθήκες) παρουσιάζει τις προσρήσεις του προς την Πρεσβεία της Ελληνικής Δημοκρατίας στο Κάιρο και αναφερόμενο στην απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδος που εκδόθηκε στις 17 Απριλίου 2025 σχετικά με τον ‘Ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό’ στη Μεσόγειο, το υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου θα ήθελε να επισημάνει στα εξής:
Ορισμένες περιοχές που ορίζονται στον ‘Ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό’ (τα εξωτερικά όρια της χωρικής ενότητας ΑΡΙΘ. 2 και της χωρικής ενότητας ΑΡΙΘ. 3) και εμφανίζονται στο χάρτη που επισυνάπτεται στην Ελληνική Απόφαση, επικαλύπτονται με το πεδίο εφαρμογής της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στη Μεσόγειο Θάλασσα.
Το υπουργείο Εξωτερικών (της Αιγύπτου) επιβεβαιώνει την αντίρρησή του για την προαναφερθείσα παρέμβαση και τονίζει ότι οι όποιες συνέπειες ή επιπτώσεις ενδέχεται να προκύψουν από την ελληνική απόφαση είναι μη αποδεκτές.
Το υπουργείο Εξωτερικών επιθυμεί να επιβεβαιώσει το άνοιγμα και τη δέσμευσή του για συνεργασία και διαβούλευση με την ελληνική πλευρά στο θέμα αυτό, προκειμένου να διατηρηθούν τα κοινά συμφέροντα και να ενισχυθούν οι διακεκριμένες σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου δράττεται της ευκαιρίας για να εκφράσει προς την πρεσβεία της Ελληνικής Δημοκρατίας την εκτίμηση και το σεβασμό του».
Οι διευκρινήσεις του ΥΠΕΞ
«Η Ρηματική Διακοίνωση της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου της 8ης Ιουλίου 2025, η οποία διέρρευσε σήμερα κατά την επίσκεψη του Αιγύπτιου Υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα, αναφέρεται στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που δημοσίευσε και αποτύπωσε για πρώτη φορά σε χάρτη η Ελλάδα, στις 16.04.2025», αναφέρει η εκπρόσωπος του Υπουργείο Εξωτερικών Λάνα Ζωχιού.
«Πρόκειται για αναμενόμενη αντίδραση γειτονικού κράτους, μέσω συνήθους διπλωματικής αλληλογραφίας, με το οποίο εκκρεμεί οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, όπως είναι η Αίγυπτος.
Αυτό άλλωστε ρητά αναφέρεται στον χάρτη ότι δηλαδή στα τμήματα, στα οποία δεν έχει υπάρξει διμερής οριοθέτηση, αναφέρονται τα δυνητικά όρια, σύμφωνα με τη μέση γραμμή.
Αυτό ανέφερε και ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών στον Αιγύπτιο ομόλογο του κατά τη σημερινή τους συνάντηση.
Ο τελευταίος επιβεβαίωσε, όπως άλλωστε ρητά αναφέρεται και στη Διακοίνωση, ότι η βούληση της Αιγύπτου, είναι τα θέματα αυτά να είναι αντικείμενο συνεργασίας και διαβούλευσης στο πλαίσιο των εξαιρετικών σχέσεων των δύο χωρών και με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση τους.
Οι δύο πλευρές εξήραν τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ, η οποία υπεγράφη πριν από 5 ακριβώς χρόνια και επανέλαβαν τη προσήλωσή τους στην UNCLOS για την μελλοντική τους συνεργασία».
