Σύμφωνα με την έκθεση «Η συμβολή του κλάδου Φαρμάκου στην ελληνική οικονομία», που παρουσίασε το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), η μείωση στη χρηματοδότηση της φαρμακευτικής δαπάνης παραμένει απόρροια της οικονομικής κρίσης και των μέτρων λιτότητας.
Υποχώρηση δημόσιας χρηματοδότησης
Το μερίδιο της κρατικής συμμετοχής στη συνολική φαρμακευτική δαπάνη μειώθηκε το 2023 στις 11 μονάδες, από 19 μονάδες το 2009. Την ίδια στιγμή, οι χώρες της ΕΕ –ιδίως οι νότιες– καταγράφουν αύξηση.
Η συνολική φαρμακευτική δαπάνη ανήλθε το 2023 στα €7,5 δισ. και εκτιμάται ότι το 2024 έφτασε τα €8,5 δισ. Από αυτά, η δημόσια χρηματοδότηση αντιστοιχεί σε €2,8 δισ. το 2023 και €3,0 δισ. το 2024. Η φαρμακοβιομηχανία κλήθηκε να καλύψει €3,9 δισ. το 2023 και €4,6 δισ. το 2024, μέσω υποχρεωτικών επιστροφών (clawback και rebate). Η συμμετοχή των ασθενών αυξήθηκε από €740 εκατ. το 2023 σε €810 εκατ. το 2024.
Περιορισμένη πρόσβαση σε νέα φάρμακα
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι Έλληνες ασθενείς έχουν περιορισμένη και καθυστερημένη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες. Από τα 173 νέα φάρμακα που εγκρίθηκαν στην Ευρώπη την περίοδο 2020-2023, μόλις τα 75 (43%) κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα. Επιπλέον, μόνο 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας είναι διαθέσιμο στην ελληνική αγορά.
Δημογραφικές πιέσεις
Οι δημογραφικές εξελίξεις εντείνουν τις πιέσεις στο σύστημα Υγείας. Το προσδόκιμο ζωής το 2024 ανήλθε στα 81,9 έτη (λίγο πάνω από τον μέσο όρο ΕΕ27 – 81,7 έτη), αλλά το ποσοστό των ατόμων άνω των 65 ετών έφτασε στο 23,3% του πληθυσμού. Ως το 2070, το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί στο 33,1%, ενώ ο συνολικός πληθυσμός εκτιμάται ότι θα μειωθεί στα 8 εκατ.
Ενδεικτικά, το 24,5% του πληθυσμού ηλικίας 16+ ετών δηλώνει χρόνιο πρόβλημα υγείας, ποσοστό που ξεπερνά το 60% για τους άνω των 65.
Φαρμακοβιομηχανία: Εξαγωγική δύναμη
Παρά τις πιέσεις, η ελληνική φαρμακοβιομηχανία παραμένει δυναμικός κλάδος με ισχυρό αποτύπωμα στην οικονομία. Οι εξαγωγές φαρμάκων ανήλθαν το 2024 σε €2,8 δισ. (5,7% των συνολικών εξαγωγών), με κύριους προορισμούς τη Γερμανία, την Αυστρία και την Κύπρο. Οι εισαγωγές αντιστοιχούν σε 5,1% των συνολικών εισαγωγών αγαθών.
Η δαπάνη για Έρευνα & Ανάπτυξη προσεγγίζει τα €161 εκατ. (2022), ενώ την περίοδο 1995-2024 πραγματοποιήθηκαν 2.034 κλινικές μελέτες (1.715 ολοκληρωμένες).
Η συνολική συνεισφορά του κλάδου στο ΑΕΠ εκτιμάται σε €6,9 δισ. (3,1% του ΑΕΠ) το 2023. Για κάθε €1 προστιθέμενης αξίας στον φαρμακευτικό κλάδο, δημιουργούνται €1,3 στην ελληνική οικονομία.
Σε όρους απασχόλησης, ο κλάδος στηρίζει 119.000 θέσεις εργασίας (2,8% της συνολικής απασχόλησης), δηλαδή κάθε 10 θέσεις στον φαρμακευτικό τομέα υποστηρίζουν άλλες 24 στην οικονομία. Η συμβολή στα φορολογικά έσοδα ανέρχεται σε περίπου €1,9 δισ.
