Σήφης Πολυμίλης

«Η βαρύτατη εκλογική ήττα του ΠΑΣΟΚ δεν σηματοδοτεί μόνο μια κρίση ηγεσίας αλλά και μια βαθύτατη κρίση πολιτικής ταυτότητας. Προφανώς, στη διαμόρφωση της πολιτικής ο ρόλος του ηγέτη, αλλά και της ηγετικής ομάδας που όφειλε να έχει και να είναι δίπλα του είναι σημαντικός. Ομως η πολιτική ταυτότητα ενός κόμματος εξουσίας δεν διαμορφώνεται μόνο από την προσωπικότητα του ηγέτη αλλά από το σύνολο των στελεχών του. Η εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του ηγέτη και η αξιοπιστία του είναι σημαντικοί παράγοντες, αλλά δεν είναι οι μόνοι που επηρεάζουν, όπως αποδείχτηκε άλλωστε, το εκλογικό σώμα...

Η πολιτική λογική που κυριάρχησε τον τελευταίο χρόνο στο ΠΑΣΟΚ ήταν βασισμένη σε μια ψευδαίσθηση. Οτι οι δεδομένες παλινωδίες της κυβέρνησης, η ανεπάρκειά της να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που ανέκυπταν, τα σκάνδαλα οδηγούσαν αναπόφευκτα και στην εκλογική της ήττα... Οτι ήταν αρκετό να κατακεραυνώνουν την κυβερνητική πολιτική για να σπεύσουν οι πολίτες να τους υποδεχθούν ως τη φυσιολογική εναλλακτική λύση. Ηρθε όμως το αποτέλεσμα της προχθεσινής κάλπης για να τους διαψεύσει οδυνηρά...

Η δεξιά παρένθεση, όπως πίστευαν πολλοί, αποδείχτηκε ότι δεν ήταν και τόσο παρένθεση... Και είναι αυτονόητο ότι για την επικράτηση αυτής της λογικής φέρει σοβαρότατες ευθύνες ο Γ. Παπανδρέου. Που ξέχασε πολύ γρήγορα την εποχή των πανηγυρισμών και του «άλλαξέ τα όλα» και με τις πρώτες δυσκολίες κατέφυγε στην παραδοσιακή συνταγή της συσπείρωσης του γνωστού μηχανισμού... Τώρα, πολύ καθυστερημένα, ζητά ακόμα μία ευκαιρία για να κάνει αυτά που έπρεπε να έχει κάνει από καιρό...

Γιατί είναι τώρα σαφέστατο ότι το ΠΑΣΟΚ συνολικά δεν αξιολόγησε την ήττα του 2004. Που δεν ήταν ένα συγκυριακό αποτέλεσμα, που είχε να κάνει με αδυναμίες της στιγμής. Είχε πολύ βαθύτερα αίτια, που είχαν να κάνουν με την πολιτική του συνολικά, με τα στελέχη που την υπηρετούσαν, με την ταύτισή τους με τον κρατικό μηχανισμό... Αν αυτή την αναζήτηση μιας νέας, σύγχρονης πολιτικής πρότασης δεν την κάνει και τώρα και μείνει μόνο στην αναζήτηση ενός πιο «λαϊκού» ηγέτη, θα κουκουλώσει για ακόμα μία φορά τα προβλήματα, μέχρι να τα ξαναβρεί μπροστά του...»

Ελευθεροτυπία

Σταυρος Λυγερος

«Την Κυριακή, το ΠΑΣΟΚ υπέστη μία βαριά εκλογική ήττα, αλλά κέρδισε ένα κρίσιμο εσωκομματικό στοίχημα. Και μάλιστα το κέρδισε, επειδή ακριβώς η ήττα ήταν βαριά. Η «αναίμακτη» επίλυση του προβλήματος της ηγεσίας δεν ήταν καθόλου αυτονόητη και δεδομένη. Ο Β. Βενιζέλος είχε εκ των προτέρων στείλει εμμέσως πλην σαφώς το μήνυμα ότι εάν το ΠΑΣΟΚ χάσει έστω και με μία ψήφο θα εγείρει ζήτημα ηγεσίας.

Οι πιθανότητες, όμως, να παραμείνει ο πρόεδρος στον θώκο του ήταν αντιστρόφως ανάλογες της διαφοράς μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων. Εάν η Ν.Δ. είχε κερδίσει με δύο μονάδες, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά στη Χαριλάου Τρικούπη. Η σύγκρουση για την ηγεσία πιθανόν να εξελισσόταν «αιματηρά» και να απειλούσε την ίδια την ενότητα του ΠΑΣΟΚ.

Παρ’ ότι ο μύθος του νικηφόρου πρίγκιπα ξέφτισε πολύ γρήγορα, ο Γ. Παπανδρέου συνέχισε να διευθύνει το ΠΑΣΟΚ μ’ έναν τρόπο, που ταίριαζε περισσότερο σε κληρονομημένη οικογενειακή επιχείρηση παρά σε πολιτικό κόμμα. Η ιδιότυπη αυτή «ιδιοκτησιακή» αντίληψη ενδεχομένως να τον παρέσυρε σε μία επιθετική διαχείριση της κρίσης ηγεσίας, εάν το μέγεθος της εκλογικής ήττας του άφηνε τέτοια περιθώρια.

Ο σημερινός πρόεδρος έχει αναφαίρετο δικαίωμα να διεκδικήσει την ανανέωση της κομματικής εντολής. Από πολιτικής απόψεως, όμως, η εμμονή του να παραμείνει στο τιμόνι δείχνει ότι δεν έχει καλή επαφή με την πραγματικότητα. Η ιστορία προσέφερε στον Γ. Παπανδρέου μία γενναιόδωρη ευκαιρία. Δεν την εκμεταλλεύθηκε. Τώρα πια, ό,τι και να πει, έχει χάσει το τρένο….»
Καθημερινή