Μέχρι σήμερα η ενεργειακή πολιτική της ΕΕ στηριζόταν στο “ηθικό” ζήτημα της πράσινης ενέργειας και ο πρωταρχικός στόχος ήταν να γίνουν επενδύσεις σε Εναλλακτικές Πηγές Ενέργειας ώστε να εκμηδενιστούν οι ρύποι που προκαλούνται από την καύση ορυκτών και μολύνουν τον πλανήτη. Η πολιτική αυτή προκαλούσε τεράστιο κόστος στην ευρωπαϊκή οικονομία αφού οι επενδύσεις είναι πολύ ακριβές και προκειμένου να αποσβεσθούν οδηγούσαν σε μεγάλη αύξηση του κόστους της ενέργειας στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά. Η ευρωπαϊκή οικονομία υποφέρει από αυτές τις επιλογές της Κομισιόν και οι φορολογούμενοι πληρώνουν ένα δυσβάσταχτο κόστος για τη χρηματοδότηση αυτής της ενεργειακής πολιτικής.

Το κόστος αυξάνεται ραγδαία

Ο πληθωρισμός που προέρχεται από το κόστος της ενέργειας σαρώνει όλους τους κλάδους και αδειάζει το πορτοφόλι των ευρωπαίων καταναλωτών. Παράλληλα αυξάνει το κόστος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, μειώνει τα κέρδη της και οδηγεί σε κλείσιμο πολλά ευρωπαϊκά εργοστάσια κατά συνέπεια μειώνει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και οικονομίας συνολικά.

Το κόστος του πολέμου στην Ουκρανία είναι ήδη δυσβάσταχτο εδώ και χρόνια αφότου διακόπηκαν οι εισαγωγές του φθηνού ρωσικού φυσικού αερίου. Το κόστος του πολέμου στο Ιράν δεν το έχουμε ακόμη βιώσει σε όλο του το βάθος. Ο πληθωρισμός στην Ευρώπη ανεβαίνει ήδη, η Κριστίν Λαγκάρντ προβλέπει ότι σε ακραίο σενάριο μπορεί να ξεπεράσει το 6% και κανείς δεν ξέρει πότε και πώς θα ανακοπεί αυτό το νέο πληθωριστικό ρεύμα, ούτε που θα φτάσει.

Ο κίνδυνος δεν προέρχεται μόνο από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, τα οποία αν και όταν ανοίξουν θα επιφέρουν μείωση των ναύλων και του κόστους μεταφοράς της ενέργειας υπό τον κόλπο στην Ευρώπη. Ο πραγματικός κίνδυνος που θα οδηγήσει σε ακριβή ενέργεια με διάρκεια ετών, προέρχεται από την καταστροφή των υποδομών στις χώρες του Κόλπου. Το Ιράν έχει βομβαρδίσει όλες τις ενεργειακές υποδομές (εξόρυξη, επεξεργασία και φόρτωση) των χωρών του Κόλπου και το μέγεθος των ζημιών που έχει προκαλέσει δεν είναι ακόμη γνωστό. Πάντως οι ειδικοί εκτιμούν ότι η καταστροφή είναι ήδη τόσο μεγάλη που χρειάζονται επενδύσεις δεκάδων δισ δολαρίων για επισκευές και τουλάχιστον δυο ή τρία χρόνια για να ξαναφτάσει η παραγωγή στα προ του πολέμου επίπεδα.

Πρόβλημα επάρκειας

Χωρίς το φυσικό αέριο της Ρωσίας και του Κατάρ, που ήταν οι δυο μεγαλύτεροι προμηθευτές της Ευρώπης, το κόστος της ενέργειας για την Ευρώπη θα παραμείνει εξοντωτικό τα επόμενα χρόνια. Και όχι μόνο για τη βιομηχανία, αλλά και για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.

Υπό αυτές τις συνθήκες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να αντιμετωπίσουν κρίσιμα ζητήματα, όπως είναι η επάρκεια ενέργειας, το κόστος της βιομηχανίας τους και το κόστος για τους καταναλωτές τους.
Οι ΑΠΕ δεν είναι πλέον απλώς “ηθικό” ζήτημα για την προστασία του πλανήτη, αλλά αναγκαιότητα για την ενεργειακή επάρκεια στην Ευρώπη και οι πολιτικές για την ενίσχυση τους και την επιτάχυνση των επενδύσεων σε αυτές είναι αναγκαίες. Όμως δεν μπορούν να γίνουν αν το κόστος αυτών των επενδύσεων καλείται να το πληρώσει ολόκληρο ο ευρωπαίος καταναλωτής, όπως γίνεται σήμερα.

Ελληνικό ενεργειακό δράμα

Για την Ελλάδα η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη, αφενός λόγω της χαμηλής παραγωγικότητας της ελληνικής βιομηχανίας και αφετέρου λόγω του χαμηλού εισοδήματος των Ελλήνων καταναλωτών. Καθώς η ελληνική παραγωγή σε όλους τους κλάδους είναι περιορισμένη, η χώρα εισάγει τα πάντα, έχοντας σοβαρό πρόβλημα στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών. Η ελληνική οικονομία ελέγχεται από καρτέλ σε όλους τους κλάδους, πράγμα που ε΄χει επισημάνει και ο Διοικητής της Τράπεζας Ελλάδος κ. Γιάννης Στουρνάρας. Η κυβέρνηση δεν ελέγχει τη δράση των καρτέλ, αντίθετα ακολουθεί μια πολιτική υποστήριξης των πολύ μεγάλων επιχειρήσεων εις βάρος της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας. Κατά συνέπεια, ελληνική παραγωγή δεν υπάρχει, όλα εισάγονται και καθώς η κυβέρνηση δεν ελέγχει την αγορά ο εισαγόμενος πληθωρισμός πολλαπλασιάζεται από τη δράση των καρτέλ και το κόστος ζωής ανεβαίνει για τον Έλληνα πολλαπλάσια από ότι για τους άλλους ευρωπαίους.

Τα αναγκαία μέτρα

Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση και να προστατευθεί η ελληνική βιομηχανία αλλά και ο Έλληνας καταναλωτής η κυβέρνηση πρέπει να πάρει άμεσα μέτρα για τις επιχειρήσεις και για τους καταναλωτές.

Για τη βιομηχανία πρέπει να μειώσει το κόστος της ενέργειας - μια υπόσχεση που έχει δώσει από το φθινόπωρο ο Πρωθυπουργός και δεν έχει ακόμη υλοποιήσει. Πρέπει επίσης να επιταχύνει τις αποσβέσεις που είναι ένα λογικό και αποτελεσματικό μέτρο που ζητάει τα τελευταία χρόνια ο ΣΕΒ αλλά δεν έχει γίνει δεκτό.

Πρέπει επίσης να ελέγξει τη δράση των καρτέλ και να λάβει μέτρα ενίσχυσης της μεσαίας και μικρής επιχειρηματικότητας για να τονώσει τον ανταγωνισμό.

Και τέλος - αυτό αφορά όλες τις επιχειρήσεις - να φροντίσει για την επιτάχυνση των εξοφλήσεων των τιμολογίων μεταξύ των επιχειρήσεων που ενώ ο νόμος λέει πως πρέπει να εξοφλούνται σε τριάντα ημέρες δεν εξοφλούνται πριν περάσουν τέσσερεις μήνες και συχνά η εξόφληση καθυστερεί ακόμη και για ένα χρόνο, προκαλώντας ασφυκτική έλλειψη ρευστότητας στις μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις.

Για τους καταναλωτές, τα επιδόματα είναι μια πολύ περιορισμένη λύση η οποία προέρχεται περισσότερο από τη διάθεση εξαγοράς ψήφων. Η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του ΦΠΑ στα καύσιμα και στην ενέργεια είναι τα μόνα μέτρα που θα ανακούφιζαν το πορτοφόλι των νοικοκυριών άμεσα, αλλά η κυβέρνηση τα απορρίπτει με διάφορες δικαιολογίες.

Τέλος για την ενεργειακή επάρκεια, η κυβέρνηση πρέπει άμεσα να δώσει κίνητρα για ενεργειακές επενδύσεις, αφού διαθέτουμε ισχυρές ενεργειακές βιομηχανίες. Οι ελληνικές ενεργειακές επιχειρήσεις πρέπει να διευκολυνθούν για να επιταχύνουν τις επενδύσεις τους σε ΑΠΕ και κυρίως σε συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, αφού η ενέργεια που παράγεται από τις ΑΠΕ δεν είναι διαρκής και εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες. Όσο δεν μπορούμε να την αποθηκεύσουμε έχουμε πλεόνασμα παραγωγής το πρωί που χάνεται το βράδυ.

Όλα αυτά βεβαίως είναι αυτή τη στιγμή εκτός των ενδιαφερόντων της κυβέρνησης, η οποία έχει μπεί πλέον σε καθαρά προεκλογική περίοδο. Όμως η κατάσταση της οικονομίας γενικά, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών επιδεινώνεται ραγδαία και η λήψη μέτρων για την ανακοπή αυτής της καταστροφικής πορείας, είναι αναγκαία και επιτακτική.