Ύστερα από εβδομάδες έντονων διαπραγματεύσεων, Βρυξέλλες και Ουάσινγκτον κατέληξαν στα τέλη του προηγούμενου μήνα σε εμπορική συμφωνία, η οποία προβλέπει γενικό δασμό 15% στις εξαγωγές της ΕΕ προς τις ΗΠΑ. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ΕΕ δεσμεύτηκε επίσης να αγοράσει αμερικανική ενέργεια αξίας 750 δισ. δολαρίων και να επενδύσει επιπλέον 600 δισ. δολάρια στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως μεταδίδει το CNBC.
Πολλοί πολιτικοί και επιχειρηματικοί ηγέτες στην Ευρώπη είχαν εκφράσει τότε ανησυχίες ότι η συμφωνία είναι μονόπλευρη και μη ισορροπημένη. Παρέμεναν επίσης ερωτήματα σχετικά με το ποιοι δασμοί θα ισχύσουν για προϊόντα που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε επιβαρύνει με ειδικούς τομεακούς φόρους.
Η ανακοίνωση της Πέμπτης έδωσε τελικά τις πολυαναμενόμενες διευκρινίσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία και άλλοι εμπορικοί εταίροι περιμένουν ακόμα αντίστοιχες διευκρινίσεις για τις δικές τους συμφωνίες με τις ΗΠΑ.
Ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μαρός Σέφτσοβιτς, δήλωσε σε δημοσιογράφους την Πέμπτη:
«Πρόκειται για τη πιο ευνοϊκή εμπορική συμφωνία που έχουν προσφέρει ποτέ οι ΗΠΑ σε οποιονδήποτε εταίρο.»
Και πρόσθεσε:
«Αυτό δεν είναι το τέλος – είναι η αρχή. Το πλαίσιο αυτό είναι το πρώτο βήμα και μπορεί να εξελιχθεί με τον καιρό, να καλύψει περισσότερους τομείς, να βελτιώσει την πρόσβαση στις αγορές και να ενισχύσει περαιτέρω τους οικονομικούς μας δεσμούς.»
? Our joint statement on the ???? trade framework is agreed and published - https://t.co/y0DXSyXbsW - after intensive, constructive engagement.
— Maroš Šefčovič?? (@MarosSefcovic) August 21, 2025
A strong first step delivering stability, predictability - and opportunity.
Relief is coming to many sectors, incl. the car industry. pic.twitter.com/N7DXJq8Mji
Ξυλεία, τεχνολογία και ρυθμιστικό πλαίσιο
Κύρια σημεία της ανακοίνωσης περιλαμβάνουν τη δέσμευση των ΗΠΑ να επιβάλλουν «τον υψηλότερο από τον δασμό της ρήτρας του Πλέον Ευνοούμενου Κράτους (MFN) ή έναν δασμό 15% – αποτελούμενο από τον MFN δασμό και έναν αμοιβαίο δασμό – στα αγαθά που προέρχονται από την ΕΕ.»
Από την 1η Σεπτεμβρίου, οι ΗΠΑ θα επιβάλλουν μόνο MFN δασμούς σε ορισμένα ευρωπαϊκά προϊόντα, όπως «μη διαθέσιμοι φυσικοί πόροι (περιλαμβανομένου του φελλού), όλα τα αεροσκάφη και τα εξαρτήματά τους, γενόσημα φάρμακα, καθώς και τα συστατικά και οι χημικές τους πρώτες ύλες.»
Ορισμένοι λεγόμενοι δασμοί του άρθρου 232 έχουν καθοριστεί στο γενικό 15%, όπως για την ξυλεία, τους ημιαγωγούς και τα φαρμακευτικά προϊόντα – σημαντικά χαμηλότεροι από τους 100% δασμούς που είχε απειλήσει ο Τραμπ.
Παράλληλα, η ανακοίνωση αναφέρει ότι η ΕΕ προτίθεται να «καταργήσει τους δασμούς σε όλα τα βιομηχανικά αγαθά των ΗΠΑ και να προσφέρει προνομιακή πρόσβαση στην αγορά για μεγάλο εύρος αμερικανικών αλιευμάτων και αγροτικών προϊόντων.»
Ενέργεια και επενδύσεις
Η ανακοίνωση επαναλαμβάνει τους στόχους για τις ευρωπαϊκές επενδύσεις στην αμερικανική ενέργεια, στους AI ημιαγωγούς και σε άλλους τομείς. Ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι δεσμεύσεις περιγράφονται ως προβλεπόμενες και αναμενόμενες, όχι εγγυημένες.
Η ΕΕ θα αυξήσει επίσης «σημαντικά» τις αγορές στρατιωτικού και αμυντικού εξοπλισμού από τις ΗΠΑ, ακόμα κι αν επενδύει παράλληλα στην ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής της βιομηχανίας.
Σημειώνεται πως δεν έγιναν αλλαγές στους κανονισμούς της ΕΕ για τις ψηφιακές υπηρεσίες, οι οποίοι εδώ και καιρό αποτελούν σημείο τριβής στις εμπορικές διαπραγματεύσεις.
Ο Σέφτσοβιτς δήλωσε πως ο ψηφιακός τομέας εξαιρέθηκε από τις συνομιλίες. Όσον αφορά τον τομέα του κρασιού και των αλκοολούχων ποτών, είπε ότι το θέμα παραμένει δύσκολο αλλά «οι πόρτες δεν είναι κλειστές για πάντα.»
Φαρμακευτικά προϊόντα
Ο φαρμακευτικός τομέας της Ευρώπης – ο μεγαλύτερος προμηθευτής φαρμάκων στις ΗΠΑ – θα υπόκειται σε δασμούς έως 15%, χωρίς επιπλέον ευρωπαϊκούς φόρους.
Από την 1η Σεπτεμβρίου, η διοίκηση Τραμπ θα εφαρμόζει την πολιτική τιμολόγησης MFN μόνο στα γενόσημα φάρμακα, η οποία στοχεύει στη μείωση των τιμών, συσχετίζοντάς τις με εκείνες άλλων ανεπτυγμένων χωρών.
Τον Απρίλιο, είχε ξεκινήσει έρευνα βάσει του άρθρου 232 για το κατά πόσο οι εισαγωγές φαρμακευτικών προϊόντων απειλούν την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Ο Τραμπ απείλησε με δασμούς έως και 250%, απαιτώντας από φαρμακοβιομηχανίες να μειώσουν τις τιμές και να φέρουν την παραγωγή στις ΗΠΑ.
Αυτό οδήγησε σε κύμα δεσμεύσεων για επενδύσεις στις ΗΠΑ από εταιρείες όπως οι Novartis, AstraZeneca και Roche, καθώς και σε αναπροσαρμογές τιμών από Novo Nordisk και Eli Lilly.
Αυτοκινητοβιομηχανία
Οι ΗΠΑ και η ΕΕ συμφώνησαν σε υπό όρους δασμό 15% για τα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και τα εξαρτήματά τους που εξάγονται στις ΗΠΑ — αλλά μόνο αφότου η ΕΕ προωθήσει νομοθεσία για μείωση των δικών της βιομηχανικών δασμών.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η απλή κατάθεση σχετικής νομοθεσίας από την ΕΕ αρκεί για να ενεργοποιηθεί το αμοιβαίο όφελος.
Η κοινή δήλωση αναφέρει ότι οι δύο πλευρές προτίθενται να αμοιβαία αναγνωρίσουν τα πρότυπά τους για τα αυτοκίνητα.
Η συμφωνία αποτελεί σημαντική υποχώρηση από τις προηγούμενες απειλές του Τραμπ για δασμούς 30% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και μειώνει σχεδόν στο μισό τον υφιστάμενο δασμό του 27,5%.
Η Ένωση Αυτοκινητοβιομηχανίας της Γερμανίας (VDA), η οποία εκπροσωπεί περισσότερες από 620 επιχειρήσεις του κλάδου, προειδοποίησε πως ένας δασμός 15% θα κοστίσει δισεκατομμύρια στις γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, σε μια κρίσιμη περίοδο μετασχηματισμού τους.
