Ωστόσο, πριν συμβεί αυτό, πρέπει να εξασφαλίσει την έγκριση της πλειοψηφίας των 27 κρατών-μελών της ΕΕ για τη μακροχρόνια συμφωνία, η οποία θα δημιουργήσει μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει 800 εκατομμύρια ανθρώπους.
Η ημερομηνία υπογραφής προτάθηκε από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών την περασμένη Πέμπτη, όπως ανέφεραν δύο αξιωματούχοι της ΕΕ και ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης στο POLITICO. Ωστόσο, απαιτείται επιδέξιος διπλωματικός χειρισμός για να οριστικοποιηθεί η ημερομηνία, μετά από διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν πάνω από 25 χρόνια και παρεκτράπηκαν επανειλημμένα, κυρίως λόγω της Γαλλίας, που παραμένει η πιο επιφυλακτική χώρα της ΕΕ απέναντι στη συμφωνία.
Σε μια νέα προσέγγιση, η ΕΕ εξετάζει μια «μεγάλη, ενιαία» διαδικασία έγκρισης, κατά την οποία τα κράτη-μέλη θα ψηφίσουν ταυτόχρονα για τα εμπορικά και τα πολιτικά σκέλη της συμφωνίας, τα οποία περιλαμβάνουν ζητήματα όπως η προστασία των επενδυτών. Στο παρελθόν, η Ένωση είχε επιλέξει να εγκρίνει γρήγορα τα εμπορικά μέρη, ενώ οι πολιτικές ρυθμίσεις χρειάζονταν χρόνια για να επικυρωθούν.
Ωστόσο, η ΕΕ μπορεί ακόμα να σκοντάψει στο τελικό στάδιο.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προκάλεσε σύγχυση στη σύνοδο κορυφής λέγοντας ότι η συμφωνία είχε «εγκριθεί ομόφωνα, με όλα τα 27 κράτη να συμφωνούν ότι οι μόνιμοι αντιπρόσωποι μπορούν πλέον να υπογράψουν».
Για να περιορίσει τη ζημιά, ο Κόστα διευκρίνισε ότι απλώς ήθελε να καθορίσει τα επόμενα βήματα, τονίζοντας πως οι ηγέτες απλώς συμφώνησαν να συνεχιστεί η εργασία σε επίπεδο πρεσβευτών.
Σημαντικό είναι ότι η τελική σύνοδος κορυφής της ΕΕ για το 2025 έχει προγραμματιστεί για τις 18-19 Δεκεμβρίου, λίγο πριν την προγραμματισμένη αναχώρηση της φον ντερ Λάιεν.
«Επαναλαμβάνουμε τη δέσμευσή μας, όπως έχει δηλώσει και η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν, να υπογράψουμε αυτή τη συμφωνία έως το τέλος του έτους, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες του Συμβουλίου», δήλωσε ο Όλοφ Γκιλ, αναπληρωτής επικεφαλής εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η προσπάθεια για την ολοκλήρωση της συμφωνίας γίνεται σε μια περίοδο επιδείνωσης των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα και τις ΗΠΑ, γεγονός που ωθεί την ΕΕ να αναζητήσει νέους εμπορικούς εταίρους.
Η Mercosur - που περιλαμβάνει Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη- θα καταργήσει δασμούς στο 91% των εισαγωγών από την ΕΕ και θα απελευθερώσει τις εισαγωγές επιβατικών αυτοκινήτων, ενώ οι χώρες της Mercosur θα επωφεληθούν από καλύτερους όρους για εξαγωγές βοείου κρέατος, αιθανόλης και άλλων προϊόντων.
Επιτάχυνση της διαδικασίας
Για να επιταχυνθεί η έγκριση, τόσο τα εμπορικά όσο και τα πολιτικά μέρη της συμφωνίας αναμένεται να περάσουν μέσω ψηφοφορίας ενισχυμένης πλειοψηφίας, όπως ανέφεραν τρεις Ευρωπαίοι διπλωμάτες. Αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστεί η υποστήριξη 15 από τα 27 κράτη-μέλη, που να εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ.
Αρχικά, αναμενόταν ότι η συμφωνία θα απαιτούσε ομόφωνη έγκριση, όπως συμβαίνει συνήθως σε ζητήματα εθνικής αρμοδιότητας (π.χ. επενδύσεις, πολιτική συνεργασία).
Δεν έχει ακόμη καθοριστεί ημερομηνία για την τελική έγκριση από τους πρεσβευτές, σύμφωνα με δύο άλλους διπλωμάτες. Εν τω μεταξύ, οι Βρυξέλλες πρότειναν μηχανισμό διασφάλισης για να καθησυχάσουν χώρες όπως η Γαλλία, η Πολωνία και η Ιταλία ότι η συμφωνία δεν θα ζημιώσει τους αγρότες τους.
Το σχέδιο προβλέπει ότι η Κομισιόν θα παρακολουθεί τις εισαγωγές ευαίσθητων προϊόντων (όπως βοδινό, πουλερικά και αυγά) και θα μπορεί να επιβάλει δασμούς εάν οι εισαγωγές προκαλέσουν διαταραχή στις εγχώριες αγορές.
Αυτός ο μηχανισμός ασφαλείας χρειάζεται την έγκριση του Συμβουλίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της Επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δήλωσε στους υπουργούς της ΕΕ νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι οι ευρωβουλευτές θα εγκρίνουν τον κανονισμό για τον μηχανισμό ασφαλείας μέσω απλοποιημένης διαδικασίας, χωρίς ψηφοφορία στην Ολομέλεια.
Όλοι οι αξιωματούχοι και οι διπλωμάτες υπογράμμισαν ότι το χρονοδιάγραμμα παραμένει ρευστό και ενδέχεται να αλλάξει.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Βραζιλίας δεν είχε απαντήσει σε αίτημα σχολιασμού μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
