«Μεγάλο μέρος των δαπανών που χαρακτηρίζονται ως επενδύσεις στον προϋπολογισμό δεν αποτελούν στην πραγματικότητα παραγωγικές δαπάνες για το μέλλον, αλλά συγκεκαλυμμένες επιδοτήσεις», δηλώνει η ερευνήτρια του ifo, Emilie Höslinger.
Τα δέκα μεγαλύτερα επενδυτικά κονδύλια για το 2026 – τα οποία ανέρχονται συνολικά σε 24,4 δισεκατομμύρια ευρώ ή 43,1 % του συνόλου των επενδυτικών δαπανών – περιλαμβάνουν πολλά στοιχεία που δεν προορίζονται για την κατασκευή ή τη συντήρηση υποδομών. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται δάνεια ύψους 7,6 δισεκατομμυρίων ευρώ προς τα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης και 6,85 δισεκατομμύρια ευρώ για διεθνή βοήθεια, εγγυήσεις και αποζημιώσεις.
Στην πραγματικότητα, από τα δέκα μεγαλύτερα επενδυτικά κονδύλια (24,4 δισεκατομμύρια ευρώ), μόνο περίπου 5,8 δισεκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται σε επενδύσεις υποδομών – για παράδειγμα, σε αυτοκινητοδρόμους και σιδηροδρομικά δίκτυα. Επιπλέον, 2,65 δισεκατομμύρια ευρώ προορίζονται για κοινωνική στέγαση. Επίσης, 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ καταχωρίζεται ως «Vorsorge Ausgabereste Investitionen» (πρόβλεψη για αδιάθετα επενδυτικά κονδύλια), μια λογιστική κατηγορία που αυξάνει το ποσοστό επενδύσεων με αχρησιμοποίητα κονδύλια από το προηγούμενο έτος.
«Η μείωση των παραδοσιακών επενδύσεων σε κατασκευές δείχνει ξεκάθαρα ότι η γερμανική κυβέρνηση αυξάνει τεχνητά τα στατιστικά των επενδύσεων μέσω ειδικών λογιστικών τεχνασμάτων», εξηγεί η Höslinger. Πριν από την πανδημία, τα έργα κατασκευών αντιπροσώπευαν περίπου το 20 % των επενδυτικών δαπανών· το 2025 και το 2026, το ποσοστό αυτό ανέρχεται μόλις σε περίπου 10 %. Αντιθέτως, οι πιστωτικά χρηματοδοτούμενες δαπάνες που εξαιρούνται από τον «φρένο χρέους» (debt brake), όπως τα δάνεια προς τα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης ή τη Deutsche Bahn, παρουσιάζουν αύξηση.
«Τα πολυάριθμα κονδύλια – περισσότερα από 700, στη μεγάλη τους πλειονότητα ασαφώς ονοματισμένα – παραμορφώνουν την εικόνα της επενδυτικής δραστηριότητας του κράτους και δυσκολεύουν τη διεξαγωγή μιας ειλικρινούς συζήτησης σχετικά με τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών», καταλήγει η Höslinger.
