Σύμφωνα με το BBC, κατά την επίσκεψή του στον τόπο του συμβάντος τη Δευτέρα (17/11), ο Πολωνός προωθυπουργός δήλωσε ότι η ζημιά στις σιδηροδρομικές γραμμές την Κυριακή (16/11) ήταν σκόπιμη και πιθανόν στόχευε στην ανατίναξη τρένου. Εκφράζοντας ανακούφιση που δεν υπήρξαν θύματα, τόνισε τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Μετά από έκτακτη συνεδρίαση των υπηρεσιών ασφαλείας τη Δευτέρα, ο υπουργός ειδικών υπηρεσιών της Πολωνίας δεν ανέφερε αρχικά τη Ρωσία ονομαστικά, αλλά είπε ότι υπήρχε «πολύ μεγάλη πιθανότητα» η έκρηξη να έχει γίνει με εντολή «ξένων υπηρεσιών». Ωστόσο, ο εκπρόσωπος Τζάτσεκ Ντομπρζίνσκι δήλωσε στους δημοσιογράφους σήμερα (18/11) ότι «όλα δείχνουν πως πρόκειται για ρωσικές ειδικές υπηρεσίες».
Η Ρωσία «θέλει να αναστατώσει την κοινωνία μας, θέλει να μας τρομάξει», πρόσθεσε. Οι πολωνικές αρχές αρχικά ήταν προσεκτικές στο να κατηγορήσουν ανοιχτά τη Ρωσία, αν και έδιναν πολύ ισχυρές ενδείξεις για το ποιον θεωρούσαν υπεύθυνο.
Σημειώνεται ότι η Πολωνία έχει βιώσει σειρά σημαντικών εμπρησμών και επιθέσεων σαμποτάζ τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων βομβών δεμάτων, τις οποίες θεωρεί μέρος του «υβριδικού πολέμου» της Μόσχας κατά της Δύσης.
Η έκρηξη του Σαββατοκύριακου συνέβη στη γραμμή μεταξύ Βαρσοβίας και Λούμπλιν στα νοτιοανατολικά, με τον Ντόναλντ Τουσκ να υπογραμμίζει ότι η διαδρομή ήταν «καίριας σημασίας για τη μεταφορά βοήθειας προς την Ουκρανία». Το σιδηροδρομικό δίκτυο της Πολωνίας αποτελεί κρίσιμο τμήμα των στρατιωτικών γραμμών ανεφοδιασμού για τη γειτονική χώρα, καθώς και διαδρομή για πολίτες που μετακινούνται μέσα και έξω από τη χώρα.
Ειδικές δυνάμεις από κοινού με την αστυνομία ερευνούν τον τόπο καταστροφής ενός τμήματος της σιδηροδρομικής γραμμής στη διαδρομή Ντέμπλιν-Βαρσοβία κοντά στο σταθμό Μίκα, στο κεντρικό τμήμα της Πολωνίας, στις 17 Νοεμβρίου.
Οι ερευνητές εξετάζουν ένα δεύτερο περιστατικό που συνέβη πιο κάτω στη ίδια γραμμή την Κυριακή, όπου ένα γεμάτο τρένο αναγκάστηκε να σταματήσει ξαφνικά. Θεωρείται «πολύ πιθανό» να πρόκειται για άλλη περίπτωση σαμποτάζ - αν και όχι έκρηξης.
«Αυτά τα γεγονότα δείχνουν ότι οι δράστες αποφάσισαν να ξεκινήσουν μια νέα φάση απειλών κατά της σιδηροδρομικής υποδομής», δήλωσε ο υπουργός ειδικών υπηρεσιών Τόμας Σιμονιάκ.
Η Ρωσία αρνείται πάντως οποιαδήποτε εμπλοκή σε τέτοιες επιθέσεις.
Η ζημιά κοντά στο Μίκα, περίπου 100 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Βαρσοβίας, εντοπίστηκε από οδηγό τρένου που αναγκάστηκε να κάνει έκτακτη στάση. Φωτογραφίες από τον τόπο δείχνουν ένα τμήμα γραμμής να λείπει. Στο τρένο υπήρχαν μόνο δύο επιβάτες και αρκετό προσωπικό, ενώ ευτυχώς κανείς δεν τραυματίστηκε.
Τη Δευτέρα, ο υπουργός Εσωτερικών επιβεβαίωσε ότι η χρήση εκρηκτικών ήταν «αναμφισβήτητη», αν και δεν ανέφερε λεπτομέρειες λόγω της συνεχιζόμενης έρευνας.
Ένας κάτοικος της περιοχής δήλωσε στην πολωνική τηλεόραση ότι άκουσε έκρηξη το προηγούμενο βράδυ. «Ταρακουνήθηκε ολόκληρο το κτίριο, τα παράθυρα... όλα έτρεμαν τόσο πολύ», είπε, προσθέτοντας ότι άνθρωποι αρκετά χιλιόμετρα μακριά ένιωσαν τον αντίκτυπο. Στην αρχή νόμιζε ότι ήταν έκρηξη αερίου ή drone που έπεσε. Περίπολος της αστυνομίας διερεύνησε, αλλά δεν βρήκε τίποτα ανησυχητικό.
Το επόμενο πρωί, αρκετά τρένα πέρασαν πάνω από το κατεστραμμένο τμήμα της γραμμής και το ένα ανέφερε το πρόβλημα στη βάση, αλλά η γραμμή δεν έκλεισε.
Δεν έχουν ακόμη συλληφθεί ύποπτοι, αλλά οι αρχές λένε ότι η αστυνομία έχει συλλέξει σημαντικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων βίντεο από κοντινές κάμερες ασφαλείας, για να εντοπιστούν οι δράστες αυτής της «ντροπιαστικής πράξης σαμποτάζ».
Η σκληρή γλώσσα και η στενή εστίαση στο περιστατικό έρχονται καθώς η Πολωνία ερευνά άλλη ύποπτη υβριδική επίθεση με δέματα-βόμβες που στάλθηκαν από τη Λιθουανία πέρυσι μέσω υπηρεσίας ταχυμεταφορών. Το ένα εξερράγη λίγο έξω από τη Βαρσοβία και ένα δεύτερο αναχαιτίστηκε. Ένα άλλο έφτασε στο Ηνωμένο Βασίλειο με φορτηγό αεροπλάνο και εξερράγη σε αποθήκη της DHL.
Πολλοί ύποπτοι βρίσκονται υπό κράτηση στην Πολωνία περιμένοντας δίκη, μεταξύ των οποίων και ένας Ρώσος άνδρας, που φέρεται να είναι ένας από τους οργανωτές, ο οποίος εκδόθηκε από τη Βοσνία.
Υπήρξαν πολλοί άλλοι περιπτώσεις που χρησιμοποιούσαν άτομα στρατολογημένα μέσω της εφαρμογής Telegram, χρησιμοποιώντας λογαριασμούς που η Πολωνία πιστεύει ότι ελέγχονται από ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Πριν από δύο χρόνια, περισσότεροι από δώδεκα άνθρωποι βρέθηκαν ένοχοι για την εγκατάσταση μυστικών καμερών κοντά στις σιδηροδρομικές γραμμές στην Πολωνία, οι οποίες χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά όπλων και εξοπλισμού προς την Ουκρανία.
Αλλά αυτή είναι η πρώτη άμεση επίθεση στο δίκτυο.
Ορισμένοι ειδικοί που επικαλείται ο πολωνικός Τύπος προτείνουν ότι ο στόχος ήταν κυρίως ψυχολογικός: τα εκρηκτικά προορίζονταν να εκτροχιάσουν το τρένο, όχι να το καταστρέψουν, για να τρομάξουν την Πολωνία ώστε να σταματήσει να στηρίζει την Ουκρανία.
Ωστόσο, ο Υπουργός Δικαιοσύνης δήλωσε ότι όποιος εμπλέκεται θα βρεθεί και θα δικαστεί «αμείλικτα» και ότι «δεν υπάρχει τόπος στη γη όπου μπορούν να κρυφτούν».
Παρά το συμβολικό επίδειξη δύναμης – με αρκετούς αξιωματούχους ασφαλείας και έναν εισαγγελέα στη σκηνή με κοστούμια – οι κυβερνητικοί υπουργοί δέχθηκαν πληθώρα ερωτήσεων για το πώς ήταν δυνατόν να συμβεί τέτοιο σαμποτάζ και γιατί η ζημιά στη γραμμή δεν εντοπίστηκε νωρίτερα.
Σε μια τεταμένη ανταλλαγή, οι αξιωματούχοι επέμειναν ότι η ανταπόκριση ήταν ταχεία και αποτελεσματική και ότι είναι «ψευδές και προσβλητικό» να τους επικρίνει κανείς.
