Όπως μεταδίδει το CNBC, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη της ΕΕ κατέληξαν το βράδυ της Τρίτης σε μια προσωρινή συμφωνία για τον στόχο και μια τροποποίηση του Κλιματικού Νόμου της ΕΕ.

«Σήμερα, η ΕΕ δείχνει τη σταθερή δέσμευσή της για δράση κατά της κλιματικής αλλαγής και για τη Συμφωνία του Παρισιού. Έναν μήνα μετά την COP30, μετατρέψαμε τα λόγια σε πράξεις — με έναν νομικά δεσμευτικό στόχο μείωσης των εκπομπών κατά 90% έως το 2040», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε ανακοίνωσή της την Τετάρτη.

Πρόσθεσε ότι η συμφωνία αποτελεί ένα «πραγματιστικό και ευέλικτο σχέδιο» για να γίνει η καθαρή μετάβαση πιο ανταγωνιστική.

«Το γεγονός ότι αυτός ο νέος στόχος είναι νομικά δεσμευτικός είναι αξιοσημείωτο, καθώς παγιώνει τη φιλοδοξία της ΕΕ να επιτύχει καθαρές μηδενικές εκπομπές έως το 2050», δήλωσε στην CNBC η Hortense Bioy, επικεφαλής έρευνας βιώσιμων επενδύσεων της Morningstar Sustainalytics.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγο μετά την 30ή Διάσκεψη των Μερών (COP30), όπου οι παγκόσμιοι ηγέτες συγκεντρώθηκαν στις παρυφές του Αμαζονίου της Βραζιλίας για να αποφασίσουν πώς θα υλοποιήσουν τους κλιματικούς στόχους. Η βραζιλιάνικη προεδρία της COP30 προώθησε έναν συμβιβαστικό μηχανισμό ενίσχυσης της κλιματικής χρηματοδότησης για τις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά το κείμενο δεν περιλάμβανε αναφορές στα ορυκτά καύσιμα.

Κανένας επίσημος εκπρόσωπος των ΗΠΑ δεν παρευρέθηκε στην COP30, γεγονός πρωτοφανές για τη διάσκεψη. Αυτό συνέβη μετά την απόφαση του Τραμπ, στις αρχές του έτους, να αποσύρει τη χώρα από τη Συμφωνία του Παρισιού, η οποία στοχεύει στον περιορισμό της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας στους 1,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

«Τα σημερινά νέα παρέχουν τη μακροπρόθεσμη βεβαιότητα που χρειάζονταν οι επενδυτές για να συνεχίσουν να διοχετεύουν κεφάλαια σε τεχνολογίες καθαρών μηδενικών εκπομπών σε μεγάλη κλίμακα, δίνοντας στην Ευρώπη την ευκαιρία να γίνει ο παγκόσμιος ηγέτης στον κλάδο, ενώ άλλοι υποχωρούν», δήλωσε στην CNBC ο Louis Fearn, επικεφαλής στην InMotion Ventures, τον βραχίονα επιχειρηματικών επενδύσεων της Jaguar Land Rover.

«Ο στόχος για το 2040 θα επιταχύνει την καινοτομία σε κρίσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες — από λύσεις για σπάνιες γαίες έως τεχνολογίες επόμενης γενιάς για αποθήκευση ενέργειας — καθώς οι επιχειρήσεις έχουν πλέον ξεκάθαρη εικόνα για την κατεύθυνση των κανονισμών. Ο συνδυασμός ρυθμιστικής βεβαιότητας και της δέσμευσης της Ευρώπης να παραμείνει ανταγωνιστική αποτελεί το ιδανικό υπόβαθρο για την άνθηση νεοφυών επιχειρήσεων, ιδίως εκείνων που μειώνουν τις εκπομπές προσφέροντας παράλληλα καλύτερες επιδόσεις με χαμηλότερο κόστος», πρόσθεσε.

Ο Bastian Gierull, διευθύνων σύμβουλος της Octopus Energy Germany, μιας εταιρείας κοινής ωφέλειας με έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τόνισε ότι είναι σημαντικό «να αναγνωρίσουμε ότι η προστασία του κλίματος δεν είναι βάρος, αλλά στρατηγική επένδυση».

Η κλιματική δράση αποτελεί μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, ανεξαρτησίας, δημιουργίας θέσεων εργασίας και καινοτομίας, σημείωσε, προσθέτοντας ότι η δέσμευση «δείχνει πως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης».

Εμπορία εκπομπών και πιστώσεις άνθρακα

Η νέα συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιλαμβάνει μια ετήσια καθυστέρηση στην εφαρμογή του νέου Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών για κτίρια, οδικές μεταφορές και μικρές βιομηχανίες (ETS2). Το ETS2 αποτελεί νέα προσθήκη στο πλαίσιο της αγοράς άνθρακα της ΕΕ, σχεδιασμένο να συμπεριλάβει κλάδους που δεν καλύπτονται από το υπάρχον σύστημα, το οποίο λειτουργεί από το 2005.

Το σύστημα επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ το 2027, αλλά πλέον μετατίθεται για το 2028. Οι απαιτήσεις παρακολούθησης και αναφοράς, που ήδη εφαρμόζονται από φέτος, δεν επηρεάζονται.

Οποιαδήποτε καθυστέρηση στην εφαρμογή του «θα ήταν σοβαρός λόγος ανησυχίας», σύμφωνα με τον Craig Douglas, εταίρο στο World Fund, ένα επενδυτικό ταμείο που στηρίζει νεοφυείς επιχειρήσεις αποανθρακοποίησης.

«Η νομοθεσία αυτή αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για την αποανθρακοποίηση — επενδυτικές αποφάσεις λαμβάνονται ήδη με την υπόθεση ότι θα εφαρμοστεί όπως έχει προγραμματιστεί. Κάθε αναβολή ή ουσιαστική αλλαγή ενέχει τον κίνδυνο να υπονομεύσει αυτές τις αποφάσεις και να επιβραδύνει συνολικά την πρόοδο. Η προτεραιότητά μας θα πρέπει να είναι η μείωση του κόστους αποανθρακοποίησης, με ευελιξία μεταξύ των τομέων και με τη χρήση αντισταθμίσεων», είπε στην CNBC.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης τη χρήση πιστώσεων αφαίρεσης άνθρακα. Μία πίστωση αντιστοιχεί σε έναν τόνο διοξειδίου του άνθρακα που αφαιρείται από την ατμόσφαιρα. Υπάρχει η δυνατότητα χρήσης «υψηλής ποιότητας διεθνών πιστώσεων» για την επίτευξη του νέου στόχου, αλλά μπορούν να καλύψουν μόνο έως το 5% των προσπαθειών, με το υπόλοιπο να προέρχεται από εσωτερικές αφαιρέσεις.

Η χρήση πιστώσεων άνθρακα από τις εταιρείες έχει υπάρξει εδώ και καιρό αμφιλεγόμενη, καθώς μια σειρά σκανδάλων έδειξε ότι πολλές δεν αντιπροσωπεύουν πραγματικές μειώσεις εκπομπών. Ωστόσο, η αγορά έχει στραφεί τα τελευταία χρόνια σε μεγαλύτερη ποιότητα και αξιοπιστία.

Η ενσωμάτωσή τους «υπογραμμίζει την ανάγκη να επιταχυνθεί η ανάπτυξη και η κλιμάκωση αυτής της αγοράς», σύμφωνα με τη Bioy.

Για τον Magnus Drewelies, διευθύνοντα σύμβουλο της πλατφόρμας εμπορίας πιστώσεων άνθρακα Ceezer, η συμφωνία μεταφέρει τρία βασικά μηνύματα: πως το καθαρό μηδέν χρειάζεται ευελιξία, πως η ΕΕ θα είναι αυστηρή με την ποιότητα των πιστώσεων και πως —παρά τον δεύτερο παράγοντα— είναι πρόθυμη να στηρίξει την παγκόσμια κλιματική δράση αγοράζοντας διεθνείς πιστώσεις.

«Η ενσωμάτωση έως και 5% διεθνών πιστώσεων μπορεί να στηρίξει χρηματοδοτικά τις παγκόσμιες προσπάθειες μετριασμού — αλλά στην πράξη αποτελεί και τρόπο να μειωθεί το κόστος επίτευξης του κλιματικού στόχου, δεδομένου ότι οι διεθνείς πιστώσεις είναι σταθερά πολύ φθηνότερες», πρόσθεσε.

«Η πραγματική επίδραση μένει να φανεί — η ποιότητα και ο κίνδυνος των πιστώσεων άνθρακα είναι περίπλοκα ζητήματα — και ούτε η ΕΕ ούτε η Συμφωνία του Παρισιού παρέχουν μετρήσιμη καθοδήγηση που να εξασφαλίζει ότι οι επενδύσεις μετατρέπονται σε αξιόπιστο κλιματικό αποτέλεσμα.»