«Οι μεταβιβάσεις εισοδήματος που βοηθούν τους νέους να παραμείνουν στην εκπαίδευση είναι ιδιαίτερα πολύτιμες, καθώς σε μεγάλο βαθμό αυτοχρηματοδοτούνται μέσω των υψηλότερων μελλοντικών εισοδημάτων και των αυξημένων φορολογικών εσόδων», επισημαίνει η ερευνήτρια του ifo Institute, Μάριον Μπρουάρ. Όπως τονίζει, «σήμερα οι νέοι ενήλικες αποτελούν την ηλικιακή ομάδα που έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη κοινωνικής στήριξης, ωστόσο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν έχουν προσαρμόσει ακόμη επαρκώς τις πολιτικές τους σε αυτή τη νέα πραγματικότητα».
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου 24% των νέων ενηλίκων αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας, έναντι περίπου 19% των μεγαλύτερων ατόμων σε ηλικία εργασίας, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat. Η διαφορά αυτή έχει διευρυνθεί τα τελευταία χρόνια τόσο στη Γερμανία, όπου το ποσοστό των νέων που κινδυνεύουν από φτώχεια αυξήθηκε από 24% το 2015 σε 27% το 2025, όσο και στη Γαλλία, όπου το αντίστοιχο ποσοστό ανέβηκε από 22% σε 25%.
«Τις τελευταίες δεκαετίες η φτώχεια έχει μετατοπιστεί από τους ηλικιωμένους προς τους νέους», σημειώνει η Μπρουάρ. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, τα ευρωπαϊκά συστήματα κοινωνικής πρόνοιας δεν έχουν ακολουθήσει αυτή την αλλαγή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γαλλία, όπου το βασικό επίδομα ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος (Revenu de Solidarité Active - RSA) δεν χορηγείται σε άτομα κάτω των 25 ετών, ένας περιορισμός που, σύμφωνα με τη μελέτη, απαντάται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι οι νέοι ενήλικες δαπανούν κατά μέσο όρο 45 λεπτά από κάθε επιπλέον ευρώ που λαμβάνουν, ενώ οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ξοδεύουν μόλις 24 λεπτά. «Το γεγονός ότι οι νέοι καταναλώνουν σχεδόν τα διπλάσια χρήματα από κάθε επιπλέον ευρώ δείχνει ότι αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερους οικονομικούς περιορισμούς», εξηγεί η Μπρουάρ. «Στην πράξη, αναγκάζονται να διαθέτουν σχεδόν κάθε επιπλέον ευρώ για την κάλυψη καθημερινών αναγκών, γεγονός που αποδεικνύει ότι διαθέτουν ελάχιστα οικονομικά αποθέματα».
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα κατά της ενίσχυσης των νέων είναι ότι η κρατική στήριξη ενδέχεται να αντικαθιστά την οικονομική βοήθεια από την οικογένεια. Δηλαδή, αν το κράτος χορηγήσει σε έναν νέο 100 ευρώ, οι γονείς του μπορεί να μειώσουν τη δική τους συνεισφορά κατά το ίδιο ποσό, αφήνοντάς τον ουσιαστικά χωρίς πραγματικό όφελος.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη, τα στοιχεία δεν επιβεβαιώνουν αυτή την ανησυχία. Παρότι παρατηρείται ένας περιορισμένος βαθμός υποκατάστασης της οικογενειακής στήριξης, περίπου το 88% της κρατικής ενίσχυσης καταλήγει τελικά στους ίδιους τους νέους.
Παράλληλα, η ενίσχυση των νέων φαίνεται να απολαμβάνει και σημαντική κοινωνική αποδοχή. Σε αντιπροσωπευτική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία, οι πολίτες τάχθηκαν υπέρ μεγαλύτερης αναδιανομής πόρων προς τους νέους ενήλικες σε σχέση με τα μεγαλύτερα ηλικιακά στρώματα.
«Αν οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τους δημόσιους πόρους εκεί όπου παράγουν το μεγαλύτερο κοινωνικό όφελος, τότε θα πρέπει να αυξήσουν την οικονομική στήριξη προς τους νέους ενήλικες», καταλήγει η Μπρουάρ.
