Η συνάντηση, που περιγράφεται ως «ιδιαίτερα θετική και φιλική», συνοδεύτηκε από κοινό ανακοινωθέν, το πρώτο τέτοιου τύπου από το 2020 που αναφέρεται ρητά στα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και στην πολιτική ισότητα.

Δέσμευση για «απτά αποτελέσματα» και για επανέναρξη των συνομιλιών

Σύμφωνα με το ανακοινωθέν του ΟΗΕ, οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να εργαστούν εντατικά προς όφελος και των δύο κοινοτήτων, προκειμένου να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για μια ευρύτερη άτυπη συνάντηση υπό τον Γενικό Γραμματέα. Ο «πραγματικός στόχος», όπως αναφέρεται, παραμένει μια συνολική λύση στη βάση της πολιτικής ισότητας, όπως προβλέπεται από τα σχετικά ψηφίσματα.

Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι, παρότι τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) μπορούν να βελτιώσουν το κλίμα, δεν υποκαθιστούν την ουσία της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Παρά ταύτα, συζητήθηκαν τόσο τα υφιστάμενα ΜΟΕ όσο και νέες προτάσεις, με κοινό στόχο την επίτευξη συγκεκριμένων συμφωνιών στο προσεχές διάστημα.

Συμφωνίες και προτεραιότητες στα ΜΟΕ

Ανάμεσα στα ζητήματα που τέθηκαν και στα οποία υπήρξε σύγκλιση προθέσεων είναι:

• Η δημιουργία νέων σημείων διέλευσης, για να διευκολυνθεί η κινητικότητα μεταξύ των δύο πλευρών.
• Η πρόοδος στο θέμα του χαλλουμιού/hellim, που παραμένει ανοιχτό και κρίσιμο για το εμπόριο.
• Η κατασκευή αγωγών από τη Μονάδα Επεξεργασίας Νερού στη Μια Μηλιά, έργο που θεωρείται σημαντικό για την καθημερινότητα των κατοίκων.
• Η ενίσχυση του προσωπικού στα οδοφράγματα, προκειμένου να μειωθούν οι καθυστερήσεις και να βελτιωθεί η λειτουργία των σημείων διέλευσης.
• Η επιτάχυνση των εργασιών διεύρυνσης στον Άγιο Δομέτιο, οι οποίες οι δύο πλευρές ελπίζουν να ολοκληρωθούν μέσα στους επόμενους μήνες.

Κοινή επίσκεψη στη ΔΕΑ - Μήνυμα αποπολιτικοποίησης

Πριν από την τριμερή, Χριστοδουλίδης και Έρχιουρμαν επισκέφθηκαν το ανθρωπολογικό εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους (ΔΕΑ). Οι δύο ηγέτες εξήραν το έργο της Επιτροπής και τόνισαν ότι το ανθρωπιστικό αυτό ζήτημα πρέπει να μείνει μακριά από πολιτικές παρεμβάσεις.

Κάλεσαν, μάλιστα, όσους διαθέτουν πληροφορίες για τόπους ταφής να τις καταθέσουν στη ΔΕΑ, υπογραμμίζοντας ότι η εμπιστευτικότητα θα διασφαλιστεί πλήρως. Η αναφορά αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς το θέμα των αγνοουμένων εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο ευαίσθητες πτυχές του Κυπριακού.

Οι δύο ηγέτες επιβεβαίωσαν ότι θα συμμετάσχουν στην επικείμενη άτυπη διευρυμένη συνάντηση υπό τον ΓΓ του ΟΗΕ. Μέχρι τότε, συμφώνησαν να εντείνουν τις επαφές τους και να δώσουν σαφείς οδηγίες στους εκπροσώπους τους για ενίσχυση των τεχνικών εργασιών.

Όπως αναφέρεται στο ανακοινωθέν, ο στόχος είναι να επιτευχθούν «απτά αποτελέσματα» στην Κύπρο πριν από τη συνάντηση, ώστε να διασφαλιστεί ότι αυτή θα έχει πραγματικές προοπτικές επιτυχίας.

Τι μετέφερε ο Χριστοδουλίδης στον Έρχιουρμαν

Στις δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι έθεσε σειρά θεμάτων στον Τουρκοκύπριο ηγέτη, τα οποία αναμένεται να συζητηθούν περαιτέρω στην επόμενη συνάντηση. Μεταξύ αυτών:

• Η ενίσχυση του έργου της ΔΕΑ και η διευκόλυνση των εκσκαφών.
• Ζητήματα που αφορούν τους εγκλωβισμένους.
• Θέματα της μαρωνιτικής και αρμενικής κοινότητας.
• Το θέμα των τοπωνυμίων στα κατεχόμενα.
• Η φορολόγηση προϊόντων που μεταφέρονται από τις ελεύθερες περιοχές στα κατεχόμενα.
• Η ανεμπόδιστη πρόσβαση στις αναστηλωμένες εκκλησίες.

Ο πρόεδρος σημείωσε ότι ο Έρχιουρμαν δεσμεύθηκε να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις στην επόμενη συνάντηση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξει τεχνική επεξεργασία.

Απαντώντας σε ερώτηση για το πακέτο τεσσάρων σημείων του Τουφάν Έρχιουρμαν, ο κ. Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι δεν έγινε μεγάλη συζήτηση για τη μεθοδολογία αυτή τη φορά, αλλά η επικέντρωση δόθηκε στην ουσία του Κυπριακού και στα ΜΟΕ. Υπενθύμισε ότι είχε τοποθετηθεί αναλυτικά στο παρελθόν και για τα τέσσερα σημεία.