Η Washington Post σε εκτενές της ρεπορτάζ επισημαίνει πως η απασχόληση στη μεταποίηση μειώνεται κάθε μήνα από τότε που ο Τραμπ κήρυξε την «Ημέρα Απελευθέρωσης» τον Απρίλιο, λέγοντας ότι οι ευρείας κλίμακας δασμοί του θα άρχιζαν να εξισορροπούν το παγκόσμιο εμπόριο υπέρ των Αμερικανών εργαζομένων. Τα αμερικανικά εργοστάσια απασχολούν σήμερα 12,7 εκατομμύρια άτομα, 72.000 λιγότερα από ό,τι όταν ο Τραμπ έκανε την ανακοίνωση στον Κήπο των Ρόδων (Rose Garden).
Τα εμπορικά μέτρα που ο πρόεδρος είπε ότι θα τόνωναν τη μεταποίηση, αντιθέτως την δυσχέραναν, σύμφωνα με τους περισσότερους οικονομολόγους. Αυτό συμβαίνει επειδή περίπου τα μισά από τα εισαγόμενα αγαθά των ΗΠΑ είναι «ενδιάμεσα» αγαθά που οι αμερικανικές εταιρείες χρησιμοποιούν για την κατασκευή τελικών προϊόντων, όπως το αλουμίνιο που μορφοποιείται σε κουτιά σούπας ή οι πλακέτες κυκλωμάτων που τοποθετούνται σε υπολογιστές.
Έτσι, ενώ οι δασμοί προστάτευσαν αμερικανούς κατασκευαστές, όπως τα χαλυβουργεία, από τον ξένο ανταγωνισμό, αύξησαν το κόστος για πολλούς άλλους. Η απασχόληση στον κλάδο των αυτοκινήτων και των ανταλλακτικών, για παράδειγμα, έχει μειωθεί κατά περίπου 20.000 θέσεις εργασίας από τον Απρίλιο.
«Το 2025 θα έπρεπε να ήταν μια καλή χρονιά για την απασχόληση στη μεταποίηση, και αυτό δεν συνέβη. Νομίζω ότι πρέπει πραγματικά να κατηγορήσετε τους δασμούς για αυτό», δήλωσε ο οικονομολόγος Μάικλ Χικς, διευθυντής του Κέντρου Επιχειρηματικής και Οικονομικής Έρευνας στο Πανεπιστήμιο Ball State στο Muncie της Ιντιάνα.
Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις βρήκαν τους δασμούς του Τραμπ (που πότε εφαρμόζονται και πότε όχι) ιδιαίτερα προβληματικούς. Το 57% των μεσαίων βιομηχανιών και το 40% των μικρών παραγωγών δήλωσαν, σε έρευνα του Νοεμβρίου από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα του Ρίτσμοντ, ότι δεν είχαν καμία βεβαιότητα σχετικά με το κόστος των εισροών τους. Μόνο το 23% των μεγάλων βιομηχανιών συμμερίστηκε αυτό το παράπονο.
Οι πονοκέφαλοι
Οι δασμοί του Τραμπ, ωστόσο, δεν είναι ο μόνος πονοκέφαλος του βιομηχανικού τομέα. Οι μισθοδοσίες στα εργοστάσια άρχισαν την μετα-πανδημική πτώση τους στις αρχές του 2023, σχεδόν δύο χρόνια πριν ο Τραμπ επιστρέψει στον Λευκό Οίκο.
Τα υψηλά επιτόκια και η στροφή στα καταναλωτικά πρότυπα δαπανών πλήττουν τους κατασκευαστές της χώρας, δήλωσαν οικονομολόγοι. Τα επιχειρηματικά δάνεια είναι υπερδιπλάσια σε κόστος σε σχέση με πριν από τέσσερα χρόνια, με τις τράπεζες να χρεώνουν τους πιο αξιόχρεους δανειολήπτες τους επιτόκια της τάξης του 6,75%. Αυτό αποθαρρύνει τις επιχειρήσεις από το να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και να προσλάβουν επιπλέον εργαζομένους.
«Οι απώλειες θέσεων εργασίας στη μεταποίηση που βλέπουμε τώρα είναι πραγματικά μόνο η αρχή αυτού που θα είναι μερικά αρκετά ζοφερά τρίμηνα καθώς η μεταποίηση προσαρμόζεται σε ένα νέο χαμηλότερο επίπεδο ζήτησης», είπε ο Γκάρι Γουίνσλετ, διευθυντή του προγράμματος διεθνούς πολιτικής και οικονομικών στο Middlebury College.
Τα θετικά
Πάντως, ενώ οι θέσεις εργασίας που υποσχέθηκε ο Τραμπ δεν έχουν υλοποιηθεί, η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε το 2025, φτάνοντας στο υψηλότερο σημείο της εδώ και σχεδόν τρία χρόνια, σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, και αξιωματούχοι της κυβέρνησης λένε ότι είναι θέμα χρόνου να γίνουν αισθητά τα πλήρη οφέλη του σχεδίου του προέδρου.
Οι δασμοί και οι λεκτικές πιέσεις του Τραμπ ενθαρρύνουν τους διευθύνοντες συμβούλους να επενδύσουν σε νέα εργοστάσια στις ΗΠΑ, λένε οι αξιωματούχοι. Διατάξεις στη βασική δημοσιονομική νομοθεσία του προέδρου, που επιτρέπουν στις εταιρείες να αποσβένουν γρήγορα το πλήρες κόστος νέων επενδύσεων σε εξοπλισμό, καθώς και δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης, θα τονώσουν τη σύγχρονη μεταποίηση, έχουν δηλώσει.
«Ενθαρρύνει επίσης την ανάπτυξη κατασκευής υψηλής ακρίβειας εδώ στην πατρίδα μας, η οποία θα οδηγήσει σε υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας στις κατασκευές και τα εργοστάσια», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ σε ομιλία του αυτόν τον μήνα.
Οι εταιρείες ξοδεύουν υπερτριπλάσια ποσά για την κατασκευή νέων εργοστασίων σε σχέση με την εποχή που ο Τραμπ ορκίστηκε για πρώτη φορά, αν και λιγότερα από ό,τι κατά την κορύφωση της εποχής Μπάιντεν. Ο Λευκός Οίκος το περασμένο φθινόπωρο χαιρέτισε τις πρόσφατες ανακοινώσεις επενδύσεων από εταιρείες όπως η Stellantis και η Whirlpool.
Ο Νικ Ιακοβέλα, εκπρόσωπος του Συνασπισμού για μια Ευημερούσα Αμερική, ο οποίος υποστηρίζει τις μεταποιητικές πολιτικές του Τραμπ, δήλωσε ότι η συρρίκνωση κατά περίπου 1% της απασχόλησης στα εργοστάσια πέρυσι ήταν λιγότερο σημαντική από την άνοδο των επιχειρηματικών επενδύσεων.
Οι ελπίδες του Τραμπ
Οι ελπίδες του προέδρου για αύξηση της απασχόλησης στη μεταποίηση αψηφούν δεκαετίες εμπειρίας στις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες προηγμένες οικονομίες. Οι θέσεις εργασίας στα αμερικανικά εργοστάσια κορυφώθηκαν στα 19,5 εκατομμύρια το καλοκαίρι του 1979 και έκτοτε μειώνονται, κυρίως λόγω της εισαγωγής μηχανημάτων που μπορούν να κάνουν τη δουλειά πολλών εργαζομένων.
Καθώς δύο πρόεδροι προσπαθούσαν να αναβιώσουν την εγχώρια παραγωγή την τελευταία δεκαετία, η απασχόληση στη μεταποίηση είχε έντονα σκαμπανεβάσματα. Οι θέσεις εργασίας στα εργοστάσια αυξήθηκαν κατά 421.000 κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ πριν βυθιστούν κατά περισσότερο από 1 εκατομμύριο κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν χρησιμοποίησε κρατικές επιδοτήσεις για να ενθαρρύνει τις προσλήψεις, ειδικά για έργα πράσινης ενέργειας, και οι μισθοδοσίες στη μεταποίηση αυξήθηκαν πάνω από 100.000 πάνω από το υψηλότερο σημείο του Τραμπ.
Αλλά αυτά τα κέρδη εξανεμίστηκαν μέχρι το τέλος του 2024.
Την περασμένη Τρίτη, ο Τραμπ μίλησε στην Οικονομική Λέσχη του Ντιτρόιτ, διαφημίζοντας «την ισχυρότερη και ταχύτερη οικονομική ανάκαμψη στην ιστορία της χώρας μας». Καυχήθηκε για την ανάπτυξη, την παραγωγικότητα, τις επενδύσεις, τα εισοδήματα, τον πληθωρισμό και το χρηματιστήριο. «Η οικονομική έκρηξη του Τραμπ έχει αρχίσει επισήμως», είπε ο πρόεδρος.
Το μόνο που λείπει τώρα είναι οι θέσεις εργασίας.
