Η επιστολή λειτουργεί ως πολιτικό πλαίσιο για την «επόμενη μέρα» της ΕΕ, επισημαίνοντας την ανάγκη για βαθιές μεταρρυθμίσεις στην εσωτερική αγορά, στην ψηφιακή μετάβαση και στην καινοτομία, ενώ θέτει ως στόχο και πιο ευέλικτες διαδικασίες λήψης αποφάσεων όταν η ομοφωνία εμποδίζει την ευρωπαϊκή δράση.
Απλοποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας
Στο πρώτο τμήμα της επιστολής, η φον ντερ Λάιεν παρουσιάζει ένα φιλόδοξο σχέδιο «απλοποίησης» του ευρωπαϊκού κεκτημένου, χαρακτηρίζοντάς το «χωρίς προηγούμενο». Η Επιτροπή έχει ήδη καταθέσει δέκα νομοθετικά πακέτα «omnibus», με στόχο τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την καλύτερη εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων, εξοικονομώντας περίπου 15 δισ. ευρώ ετησίως σε διοικητικά κόστη για επιχειρήσεις και δημόσιες αρχές.
Η πρόεδρος προαναγγέλλει μια συνολική «αναθεώρηση» της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, με κατάργηση παρωχημένων ή αλληλοεπικαλυπτόμενων ρυθμίσεων και απόσυρση πρωτοβουλιών που δεν βρίσκουν επαρκή στήριξη σε Συμβούλιο και Κοινοβούλιο. Παράλληλα, κάθε νέα νομοθετική πρωτοβουλία θα πρέπει να είναι «απλούστερη από τη σχεδίασή της», με σαφή προτίμηση στους κανονισμούς έναντι των οδηγιών, περιορισμό των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και ευρύτερη χρήση ρητρών «ηλιοβασιλέματος» για τη λήξη ισχύος ρυθμίσεων.
Εξωστρέφεια και στρατηγική αυτονομία
Η επιστολή δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διεθνή διάσταση, επισημαίνοντας την ενίσχυση των εμπορικών δεσμών και τη διαφοροποίηση των διεθνών σχέσεων της ΕΕ. Η φον ντερ Λάιεν υπενθυμίζει τις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με Μεξικό, Mercosur, Ελβετία και Ινδονησία, με τις χώρες που καλύπτονται από ευρωπαϊκές εμπορικές συμφωνίες να φτάνουν τις 79.
Σημαντική θέση καταλαμβάνει η πρόσφατη συμφωνία με την Ινδία, την οποία χαρακτηρίζει «μητέρα όλων των εμπορικών συμφωνιών», δημιουργώντας μια αγορά σχεδόν δύο δισεκατομμυρίων πολιτών και περίπου το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η διαθεσιμότητα «ολοκληρωμένου οπλοστασίου» για την αντιμετώπιση αθέμιτων πρακτικών, επιθετικών επενδύσεων και οικονομικού εκβιασμού, με έμφαση στον συντονισμό με εταίρους όπως η G7.
Στο ίδιο πλαίσιο, η φον ντερ Λάιεν τονίζει την ανάγκη μείωσης στρατηγικών εξαρτήσεων μέσω «αποστολών ανεξαρτησίας» και την προώθηση μιας «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε κρίσιμους τομείς, ενισχύοντας την παραγωγική βάση της Ένωσης χωρίς ρήξη με διεθνείς εταίρους.
Εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και το σχέδιο «EU Inc.»
Η πρόεδρος της Επιτροπής επισημαίνει ότι η ενιαία αγορά των 450 εκατομμυρίων πολιτών παραμένει «κινητήρας ανάπτυξης», αλλά δεν αξιοποιείται πλήρως. Σημειώνει ότι τα εσωτερικά εμπόδια ισοδυναμούν με δασμολογικό κόστος 45% για αγαθά και 110% για υπηρεσίες, σύμφωνα με εκτίμηση του ΔΝΤ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη άρσης των εμποδίων και αποφυγής νέων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα παρουσιάσει τον επόμενο μήνα το «EU Inc.», ένα ενιαίο και απλοποιημένο καθεστώς για καινοτόμες επιχειρήσεις στα 27 κράτη‑μέλη. Οι εταιρείες θα μπορούν να εγγράφονται διαδικτυακά εντός 48 ωρών, να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και να διευκολύνονται στη διασυνοριακή λειτουργία και πιθανή ταχεία εκκαθάριση.
Τέλος, η πρόεδρος υπογραμμίζει τον ενισχυμένο ρόλο της Επιτροπής ως θεματοφύλακα της ενιαίας αγοράς, με πιο επιθετική εφαρμογή των κανόνων όταν οι διαβουλεύσεις με τα κράτη‑μέλη δεν αποδίδουν.
