Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί βασικό κόμβο για τη διεθνή διακίνηση πετρελαίου από την περιοχή του Κόλπου, ωστόσο οι πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις ανέδειξαν την ευπάθεια της συγκεκριμένης διόδου. Μια πιθανή διαταραχή μπορεί να προκαλέσει άμεσες επιπτώσεις στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, ακόμη και μέσα σε λίγες ημέρες.
Για τον λόγο αυτό, οι χώρες της περιοχής αναζητούν τρόπους διαφοροποίησης των εξαγωγικών τους διαδρομών, μειώνοντας την εξάρτηση από το στενό αυτό πέρασμα.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η Σαουδική Αραβία ήταν η μόνη χώρα του Κόλπου που κατάφερε να διατηρήσει τις εξαγωγές πετρελαίου κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, κυρίως χάρη στον αγωγό East–West, ο οποίος συνδέει τα πετρελαϊκά της κοιτάσματα με το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας πλήρως το Στενό του Ορμούζ. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ανώτερο στέλεχος του ενεργειακού τομέα στους Financial Times, εκ των υστέρων η κατασκευή του συγκεκριμένου αγωγού αποδεικνύεται ιδιαίτερα διορατική.
Σύνδεση Αραβικής Χερσονήσου – Μεσογείου μέσω Χάιφα
Μία από τις πιο φιλόδοξες προτάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνει τη δημιουργία σύνδεσης της Αραβικής Χερσονήσου με τη Μεσόγειο, πιθανόν μέσω της Χάιφα, προσφέροντας άμεση πρόσβαση προς την ευρωπαϊκή αγορά χωρίς τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ.
Τα υπό σχεδιασμό έργα δεν περιορίζονται μόνο σε νέους αγωγούς ή επεκτάσεις υφιστάμενων, αλλά ενδέχεται να περιλαμβάνουν ένα ευρύτερο δίκτυο υποδομών, όπως σιδηροδρομικές γραμμές και οδικούς άξονες, που θα ενισχύσουν τη διαφοροποίηση των εξαγωγικών επιλογών.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Κρίστοφερ Μπους, επικεφαλής της λιβανέζικης κατασκευαστικής εταιρείας CAT Group, επιβεβαίωσε ότι η εταιρεία έχει δεχθεί διερευνητικά αιτήματα για διάφορα έργα αγωγών στην περιοχή.
Το έργο IMEC
Κεντρικό ρόλο στις συζητήσεις διαδραματίζει ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), μια πρωτοβουλία με τη στήριξη των ΗΠΑ που αποσκοπεί στη διασύνδεση της Ινδίας με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής. Το σχέδιο περιλαμβάνει την ανάπτυξη λιμενικών εγκαταστάσεων, σιδηροδρομικών δικτύων και αγωγών σε χώρες όπως τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία, η Ιορδανία και το Ισραήλ. Ωστόσο, σημαντική πρόκληση παραμένει η πολιτική ευθυγράμμιση των εμπλεκόμενων χωρών, ιδίως σε ό,τι αφορά τη στάση της Σαουδικής Αραβίας σχετικά με τη συμμετοχή της Χάιφα στο εγχείρημα.
Ο Γιόσι Άμπου, διευθύνων σύμβουλος της ισραηλινής NewMed Energy, υπογράμμισε τη σημασία δημιουργίας αγωγών προς τη Μεσόγειο, τονίζοντας ότι τέτοιες υποδομές επιτρέπουν στις χώρες να αποκτούν μεγαλύτερο έλεγχο επί των ενεργειακών τους επιλογών, σε συνεργασία με συμμάχους. Όπως ανέφερε, η ανάπτυξη χερσαίων διαδρομών με αγωγούς και σιδηροδρομικές συνδέσεις μπορεί να μειώσει τη συμφόρηση και την εξάρτηση από ευάλωτα σημεία διέλευσης.
Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει ταχθεί υπέρ της ενίσχυσης εναλλακτικών ενεργειακών διαδρομών, εκτιμώντας ότι η μακροπρόθεσμη σταθερότητα εξαρτάται από τη μείωση της στρατηγικής σημασίας του Στενό του Ορμούζ. Όπως δήλωσε, η ανακατεύθυνση των ενεργειακών ροών προς δυτικές κατευθύνσεις, μέσω της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα και τη Μεσόγειο, θα μπορούσε να περιορίσει τη σημασία του συγκεκριμένου γεωγραφικού «σημείου συμφόρησης».
Παράλληλα, επισήμανε ότι ενώ στρατιωτικές παρεμβάσεις ενδέχεται να προσφέρουν προσωρινή σταθερότητα, μια στρατηγική λύση που μειώνει τη σημασία του στενού θα μπορούσε να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική σε βάθος χρόνου.
