«Τα πρώτα σημάδια ήταν ήδη ορατά στα στατιστικά στοιχεία, όταν η ανάπτυξη στην ευρωζώνη το πρώτο τρίμηνο ήταν μόνο ελαφρώς θετική και ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 3%» ανέφερε ο επικεφαλής της Φινλανδικής κεντρικής τράπεζας σε ομιλία του την Τετάρτη (13/5).

Παράλληλα, υπογράμμισε πως το τρέχον δημοσιονομικό σοκ «δεν είναι τόσο μεγάλο», καθώς δεν έχουμε φτάσει ακόμη στα επίπεδα του 2022, οπότε η άνοδος των τιμών ήταν πολύ πιο απότομη. Ωστόσο, σημείωσε ότι τα γεγονότα έχουν μετατοπιστεί μακριά από τις βασικές προοπτικές της ΕΚΤ και έχουν πλησιάσει σε ένα «λιγότερο ευνοϊκό σενάριο, τουλάχιστον για τις τιμές του πετρελαίου».

Βασικός «καταλύτης» ο πόλεμος στο Ιράν

«Σήμερα βλέπουμε για άλλη μια φορά ένα εξωτερικό σοκ τιμών που σχετίζεται με τη γεωπολιτική ένταση και την αστάθεια των αγορών ενέργειας», ανέφερε από την πλευρά του ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Βουλγαρίας και νέο μέλος της ΕΚΤ, Ντίμιταρ Ράντεφ.

Τόσο ο Ράντεφ, όσο και ο Ρεν, αλλά και άλλοι αξιωματούχοι της ΕΚΤ τονίζουν πως μεταξύ των βασικών παραγόντων που θα καθορίσουν το οικονομικό περιβάλλον στην ΕΕ είναι η ισχύς και η διάρκεια του πολέμου, καθώς και οι πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις. Ωστόσο, ως προς τις ενδείξεις για αποσταθεροποίηση των πληθωριστικών προσδοκιών είναι προς το παρόν συγκρατημένοι, ενώ περιγράφουν ως «καθησυχαστικές» τις εξελίξεις στα μισθολογικά.

Ο Σλοβένος κεντρικός τραπεζίτης, Πρίμοζ Ντόλεντς, τόνισε πως οι μεταβολές στις αγορές ενέργειας επηρεάζουν μέχρι στιγμής σε μικρό βαθμό την οικονομία, ωστόσο προειδοποίησε πως οι προσδοκίες των καταναλωτών για την πορεία του πληθωρισμού ενδέχεται να κινηθούν ανοδικά.

«Οι ευρύτερες επιπτώσεις του τρέχοντος περιβάλλοντος θα μπορούσαν να καταδειχθούν αργότερα, καθώς οι κίνδυνοι υψηλότερων τιμών ενέργειας και βασικών προϊόντων στις παγκόσμιες αγορές θα μπορούσαν σταδιακά να μεταφερθούν σε υψηλότερες τιμές αγαθών και υπηρεσιών», είπε.

Από την άλλη, ο Εσθονός ομόλογός του, Μάντις Μιούλερ, υποβάθμισε την ιδέα του στασιμοπληθωρισμού, αλλά τόνισε ότι απαιτείται ένα γρήγορο τέλος στα ζητήματα γύρω από τον πόλεμο του Ιράν για να αποτραπεί η σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.

Ο ίδιος τόνισε πως απαιτείται μία γρήγορη και αποτελεσματική λύση στα Στενά του Ορμούζ, «ώστε οι τιμές της ενέργειας να αρχίσουν να μειώνονται ξανά με σαφήνεια και πιο επίμονα».

«Το επίπεδο των σημερινών τιμών ενέργειας πιθανώς σημαίνει βραδύτερη οικονομική ανάκαμψη και ανάπτυξη, αλλά δεν έχουμε περιέλθει σε στασιμοπληθωρισμό», σημείωσε ακόμη, μιλώντας στο Bloomberg.

Στο «τραπέζι» ξανά το ευρωομόλογο

Ο Έλληνας κεντρικός τραπεζίτης, Γιάννης Στουρνάρας, είχε υπογραμμίσει στα τέλη Μαρτίου πως η ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα στασιμοπληθωριστικό περιβάλλον για τη ζώνη του ευρώ. Ωστόσο, κατά την εκτίμησή του η ΕΚΤ ξεκινά από καλύτερη αφετηρία σε σχέση με το παρελθόν, καθώς διαθέτει σήμερα ισχυρότερα εργαλεία και μεγαλύτερη εμπειρία στην αντιμετώπιση κρίσεων.

Τόνισε, δε, ότι η έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους και η υλοποίηση μεταρρυθμίσεων μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα της ΕΕ και την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής.

Οι αγορές «ποντάρουν» σε νέες αυξήσεις των επιτοκίων

Όσο η οικονομική ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ εμφανίζεται όλο και πιο ασθενική, οι αγορές προεξοφλούν μία επερχόμενη αύξηση των επιτοκίων, που θα μπορούσε να λειτουργήσει εξισορροπητικά στον πληθωρισμό.

Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, οι οικονομολόγοι «βλέπουν» δύο αυξήσεις των επιτοκίων φέτος από την ΕΚΤ και συγκεκριμένα τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο – εκτίμηση που ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τις προσδοκίες της αγοράς για τουλάχιστον δύο κινήσεις εντός του 2026.

Η προηγούμενη δημοσκόπηση του Bloomberg είχε προβλέψει μόνο μία αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων, το οποίο βρίσκεται σήμερα στο 2%.

Ο πληθωρισμός, εν τω μεταξύ, προβλέπεται να επιταχυνθεί στο 2,9% φέτος από 2,8% στην τελευταία έρευνα. Οι αναλυτές αναμένουν να μειωθεί στο 2,1% το 2027 και να επιτύχει τον στόχο της ΕΚΤ για 2% το 2028.

Η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η νομισματική πολιτική πρέπει να αυστηροποιηθεί εάν το ενεργειακό σοκ διευρυνθεί, ενώ ο απερχόμενος αντιπρόεδρος Λουίς ντε Γκίντος, από τη μεριά του, χαρακτήρισε ως «βάναυσο» το επίπεδο αβεβαιότητας που υπάρχει σήμερα.

Οι αναλυτές, πάντως, που εκτιμούν ότι θα υπάρξει αύξηση των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο αποτελούν οριακή πλειοψηφία, ενώ τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης υποδηλώνουν πως η επόμενη κίνηση της ΕΚΤ πιθανότατα θα είναι μείωση επιτοκίων τον Μάρτιο, εξαιτίας της επιδείνωσης των οικονομικών προοπτικών.

Παράλληλα, οι προβλέψεις για την ανάπτυξη το 2026 αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω, με τους αναλυτές να εκτιμούν πλέον ότι η οικονομία της Ευρωζώνης θα αναπτυχθεί κατά 0,8%, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 0,9%.

Για τα επόμενα χρόνια, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ρυθμό ανάπτυξης 1,3% το 2027 και 1,5% το 2028 στην Ευρωζώνη.