Ο 76χρονος ηθοποιός, γνωστός για τη μακρόχρονη κοινωνική και πολιτική του δράση, συμμετείχε στο ετήσιο Oslo Freedom Forum, όπου απένειμε το «Διεθνές Βραβείο Βάτσλαβ Χάβελ για τη Δημιουργική Διαφωνία» σε προσωπικότητες που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο αυταρχικών καθεστώτων λόγω της δράσης τους υπέρ της ελευθερίας της έκφρασης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κατά την ομιλία του, ο Ρίτσαρντ Γκιρ περιέγραψε τη σημερινή κατάσταση στις Ηνωμένες Πολιτείες ως ιδιαίτερα ανησυχητική, χαρακτηρίζοντας τον Ντόναλντ Τραμπ «μανιακό» και υποστηρίζοντας ότι η χώρα βιώνει μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της.
Ο ηθοποιός εξέφρασε την έκπληξή του για το γεγονός ότι ένας πολιτικός με τέτοια χαρακτηριστικά κατάφερε να φτάσει στην προεδρία των ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι η αμερικανική κοινωνία δεν αντέδρασε εγκαίρως στις εξελίξεις που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι από την πρώτη ημέρα της θητείας του ο Ντόναλντ Τραμπ υπονόμευσε θεσμούς, πολιτικές και αξίες που, κατά την άποψή του, αποτελούσαν βασικά στοιχεία της αμερικανικής δημοκρατικής παράδοσης.
«Δεν ήμασταν αρκετά σε εγρήγορση»
Ο Ρίτσαρντ Γκιρ δεν απέδωσε ευθύνες μόνο στην πολιτική ηγεσία, αλλά και στην κοινωνία συνολικά. Όπως ανέφερε, η έλλειψη συμμετοχής των πολιτών, η αδιαφορία και η περιορισμένη πολιτική κινητοποίηση συνέβαλαν στη διαμόρφωση του σημερινού πολιτικού περιβάλλοντος.
Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι και ο ίδιος δεν κινητοποιήθηκε όσο θα έπρεπε στο παρελθόν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στη δημόσια ζωή και στη δημοκρατική διαδικασία.
Αναφορά στο Νταχάου και προειδοποίηση για τον αυταρχισμό
Κατά την παρέμβασή του, ο ηθοποιός αναφέρθηκε και στην πρόσφατη επίσκεψή του στο πρώην ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης Νταχάου, χρησιμοποιώντας το ιστορικό παράδειγμα ως προειδοποίηση για τους κινδύνους της αδιαφορίας απέναντι στην άνοδο αυταρχικών φαινομένων.
Τόνισε ότι οι δημοκρατικές κοινωνίες οφείλουν να αναγνωρίζουν έγκαιρα τα σημάδια που μπορεί να οδηγήσουν σε περιορισμό των ελευθεριών και σε ενίσχυση αντιδημοκρατικών πρακτικών, καλώντας τους πολίτες να παραμείνουν σε διαρκή επαγρύπνηση.
Βραβεύσεις αντιφρονούντων στο Όσλο
Η παρουσία του Ρίτσαρντ Γκιρ στο Όσλο συνδέθηκε με την απονομή του βραβείου σε δύο πρόσωπα που έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με διώξεις στις χώρες τους.
Μεταξύ αυτών ήταν ο Κινέζος καλλιτέχνης Gao Zhen, ο οποίος κρατείται στην Κίνα, καθώς και ο αντιφρονών από τη Μιανμάρ Sai. Η βράβευσή τους αποτέλεσε, σύμφωνα με τους διοργανωτές, αναγνώριση της συμβολής τους στον αγώνα για την ελευθερία της έκφρασης και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Μακροχρόνια αντιπαράθεση με τον Τραμπ
Η δημόσια κριτική του Ρίτσαρντ Γκιρ προς τον Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι νέα. Ήδη από τις αρχές του 2025, ο βραβευμένος ηθοποιός είχε χαρακτηρίσει τον Αμερικανό πρόεδρο «νταή», ασκώντας δριμεία κριτική στις πολιτικές και στη δημόσια συμπεριφορά του.
Ο πρωταγωνιστής των ταινιών Pretty Woman και American Gigolo ζει από το 2024 στην Ισπανία μαζί με τη σύζυγό του, Αλεξάνδρα Σίλβα, διατηρώντας ωστόσο ενεργό δημόσιο λόγο για διεθνή ζητήματα, δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι δηλώσεις του στο Όσλο επανέφεραν στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από τον πολιτικό διχασμό στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και τον ρόλο που διαδραματίζουν δημόσια πρόσωπα και καλλιτέχνες στον δημόσιο διάλογο για τη δημοκρατία και τις θεσμικές εξελίξεις.
