Δύο από τις πηγές, που μίλησαν στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφεραν ότι ο Πούτιν είναι πιθανότερο να κλιμακώσει τη σύγκρουση, η οποία διανύει πλέον το πέμπτο έτος της. Η μία από αυτές, που συναντά τακτικά τον Ρώσο πρόεδρο, έκανε λόγο για «πολύ μεγάλη πιθανότητα» κλιμάκωσης τους επόμενους μήνες.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται μετά την τοποθέτηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τη Δευτέρα, ότι ο Πούτιν θέλει να τερματιστεί ο πόλεμος και ότι μια λύση είναι «πιο κοντά απ' όσο αντιλαμβάνεται ο κόσμος». Ο Τραμπ είχε ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες την περασμένη εβδομάδα με τον Πούτιν και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενώ συναντήθηκε με τον Ζελένσκι στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ την Τετάρτη, όπου, σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, συζήτησαν «ιδέες για να έρθει πιο κοντά η ειρήνη».
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού.
Μία από τις πηγές που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του Πούτιν δήλωσε ότι ο Ρώσος πρόεδρος «έχει σκληρύνει τη στάση του», με βασικό στόχο την κατάληψη του υπόλοιπου τμήματος του ουκρανικού Ντονμπάς, όπου η προέλαση των ρωσικών δυνάμεων έχει επιβραδυνθεί φέτος. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι ο Πούτιν πρόσφατα επέπληξε ομάδα συμβούλων που πρότειναν συμβιβασμό βασισμένο σε κατάπαυση του πυρός κατά μήκος της σημερινής γραμμής του μετώπου. Η δεύτερη πηγή είπε ότι ο Πούτιν πιστεύει πως η Ρωσία σύντομα θα καταλάβει ολόκληρο το Ντονμπάς.
Ο Ρώσος πρόεδρος απέρριψε δημοσίως τον Ιούνιο την πρόταση του Ζελένσκι για συνάντηση και κατάπαυση του πυρός.
«Η Ρωσία είναι έτοιμη για μια ειρηνική επίλυση, αλλά διαθέτει επαρκείς δυνατότητες ώστε να ενεργεί ανεξάρτητα και να συνεχίσει την ειδική στρατιωτική επιχείρηση», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απαντώντας σε αίτημα σχολιασμού του Reuters.
Σε απάντηση σχετικού αιτήματος προς το γραφείο του Ζελένσκι, ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι εκθέσεις των ουκρανικών υπηρεσιών πληροφοριών τους τελευταίους μήνες δείχνουν πως ο Πούτιν προετοιμάζεται για περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες και όχι για ειρήνη, συμπεριλαμβανομένων νέων επιχειρήσεων στην Ουκρανία ή ακόμη και πιθανής επίθεσης σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.
Ορισμένοι δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η Ρωσία θα χρειαστεί υποχρεωτική επιστράτευση ανδρών μάχιμης ηλικίας για να επιτύχει την κατάληψη του Ντονμπάς. Πρόκειται για ένα πολιτικά αντιδημοφιλές μέτρο, το οποίο ο Πούτιν αποφεύγει από τα πρώτα στάδια του πολέμου.
Παράλληλα, Ρώσοι στρατιωτικοί αναλυτές συζητούν όλο και συχνότερα δημόσια το ενδεχόμενο κλιμάκωσης, ακόμη και με πλήγματα εναντίον ευρωπαϊκών στόχων, όπως βάσεις του ΝΑΤΟ στις χώρες της Βαλτικής.
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να οδηγήσει τη Ρωσία σε άμεση αντιπαράθεση με τη συμμαχία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, δοκιμάζοντας τη δέσμευση του ΝΑΤΟ ότι επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Σύμφωνα με τον Τζακ Γουότλινγκ του βρετανικού ινστιτούτου αμυντικών και στρατηγικών μελετών RUSI, η Ρωσία ίσως επιδιώξει να δημιουργήσει εντάσεις στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ μέσω μεμονωμένων επιθέσεων, παρόμοιων με πρόσφατο πλήγμα ρωσικού drone στη Ρουμανία.
«Οι Ρώσοι δεν θα επιδίωκαν πόλεμο με το ΝΑΤΟ. Όμως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να διχάσει τη Συμμαχία σχετικά με τον τρόπο αντίδρασης», δήλωσε ο Γουότλινγκ. Πρόσθεσε επίσης ότι η αυξημένη ένταση με το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να προσφέρει στον Πούτιν πολιτική δικαιολογία στο εσωτερικό της Ρωσίας για γενικότερη στρατιωτική επιστράτευση.
Αυξανόμενο κόστος του πολέμου
Οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις σε διυλιστήρια, λιμάνια και εγκαταστάσεις αποθήκευσης καυσίμων στη Ρωσία και στις κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές έχουν προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις καυσίμων, φέρνοντας τις συνέπειες του πολέμου στην καθημερινότητα εκατομμυρίων Ρώσων. Παρότι η δημοτικότητα του Πούτιν παραμένει υψηλή, πρόσφατη δημοσκόπηση έδειξε ότι υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου το 2022.
Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας υποστηρίζουν ότι η δυναμική του πολέμου έχει αλλάξει υπέρ του Κιέβου. Ορισμένοι ζητούν πρόσθετες οικονομικές κυρώσεις ώστε να εξαναγκαστεί ο Πούτιν να τερματίσει τη σύγκρουση.
Ωστόσο, σύμφωνα με την πηγή που συναντά τακτικά τον Πούτιν, οι πρόσφατες επιτυχίες της Ουκρανίας έχουν κάνει τον Ρώσο πρόεδρο πιο οργισμένο και πιο αποφασισμένο να απαντήσει δυναμικά.
Μιλώντας σε στρατηγούς την περασμένη εβδομάδα, ο Πούτιν δήλωσε ότι, εξαιτίας των ουκρανικών επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές, η Ρωσία θα επιδιώξει να καταλάβει περισσότερα ουκρανικά εδάφη κατά μήκος των συνόρων, πέραν του Ντονμπάς, δημιουργώντας μια «ζώνη ασφαλείας».
Ο πρώην αξιωματούχος του ρωσικού υπουργείου Άμυνας Αντρέι Ιλνίτσκι έγραψε σε άρθρο του στην εφημερίδα Kommersant στις 29 Ιουνίου ότι η κλιμάκωση θα μπορούσε να ξεκινήσει με την καταστροφή 30 μεγάλων βιομηχανικών εγκαταστάσεων στην Ουκρανία, μεταξύ των οποίων χαλυβουργία και το λιμάνι της Οδησσού.
Η Ρωσία έχει ήδη προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές σε επιχειρήσεις και λιμάνια σε ολόκληρη την Ουκρανία, ενώ η παραγωγή και οι εξαγωγές έχουν επηρεαστεί σημαντικά από τις συνεχείς επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές.
Ο Ιλνίτσκι πρόσθεσε ότι το επόμενο στάδιο θα μπορούσε να περιλαμβάνει επιθέσεις σε βάσεις του ΝΑΤΟ στις χώρες της Βαλτικής και στη Ρουμανία, καθώς και σε εγκαταστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που παράγουν drones μεγάλου βεληνεκούς και πυραύλους για την Ουκρανία.
Ερωτηθείς σχετικά με το άρθρο, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία πρέπει να ενισχύσει τη δική της ασφάλεια και δεν μπορεί «να κλείνει τα μάτια» απέναντι στη στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης.
Ένας εξαντλητικός χερσαίος πόλεμος στο Ντονμπάς
Οι συζητήσεις περί ρωσικής κλιμάκωσης έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η αργή πρόοδος στο μέτωπο υποδηλώνει ότι η πλήρης κατάληψη του Ντονμπάς θα απαιτήσει πολύ χρόνο και βαριές απώλειες.
Σύμφωνα με πρόσφατη εκτίμηση του Center for Strategic & International Studies (CSIS), περίπου δύο εκατομμύρια στρατιώτες έχουν σκοτωθεί, τραυματιστεί ή αγνοούνται από την έναρξη της πλήρους εισβολής το 2022, εκ των οποίων 1,4 εκατομμύρια είναι Ρώσοι. Καμία από τις δύο πλευρές δεν δημοσιοποιεί επίσημα στοιχεία για τις στρατιωτικές απώλειες.
Οι ρωσικές δυνάμεις δυσκολεύονται φέτος να προελάσουν κατά μήκος της γραμμής του μετώπου μήκους 1.200 χιλιομέτρων, καθώς τα ουκρανικά drones αντισταθμίζουν το αριθμητικό πλεονέκτημα της Ρωσίας σε ανθρώπινο δυναμικό. Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ρωσικές δυνάμεις επιχειρούν να προωθηθούν προς την ανατολική πόλη Κοστιαντινίβκα, μία από τις πόλεις της λεγόμενης «ζώνης-φρούριο» της Ουκρανίας, που αποτελεί κρίσιμο αμυντικό μέτωπο στην περιφέρεια του Ντονέτσκ.
Στις 3 Ιουλίου, ο Πούτιν δήλωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν την Κοστιαντινίβκα. Η Ουκρανία διέψευσε τον ισχυρισμό.
Μία ημέρα αργότερα, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας με τον Τραμπ, ο Πούτιν φέρεται να προσπάθησε να τον πείσει ότι η Ρωσία θα καταλάβει το υπόλοιπο ένα πέμπτο της περιφέρειας του Ντονέτσκ που εξακολουθεί να ελέγχεται από την Ουκρανία.
Σύμφωνα με την πηγή που συναντά τακτικά τον Ρώσο πρόεδρο, ο Πούτιν θεωρεί την πλήρη κατάληψη της περιοχής ζήτημα αρχής, υποστηρίζοντας ότι «χρειάζεται κάποιου είδους νίκη».
