Όπως μεταδίδει το CNBC, στο εμβληματικό World Energy Outlook, ο οργανισμός που εδρεύει στο Παρίσι παρουσίασε την Τετάρτη ένα σενάριο στο οποίο η ζήτηση πετρελαίου φτάνει τα 113 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έως το 2050, αυξημένη κατά 13% σε σχέση με τα επίπεδα του 2024.
Η IEA είχε προηγουμένως προβλέψει ότι η παγκόσμια ζήτηση για ορυκτά καύσιμα θα κορυφωθεί πριν από το τέλος της δεκαετίας και είχε υποστηρίξει πως, για την επίτευξη μηδενικών εκπομπών έως το 2050, δεν θα πρέπει να υπάρξουν νέες επενδύσεις σε έργα άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η έννοια του «peak oil» αφορά το σημείο στο οποίο η παγκόσμια παραγωγή αργού φτάνει στο μέγιστο, πριν εισέλθει σε μη αναστρέψιμη πτωτική πορεία.
Αντιπαράθεση με τον OPEC και αντιδράσεις στις ΗΠΑ
Η πρόβλεψη της IEA περί κορύφωσης της ζήτησης πετρελαίου πυροδότησε μια μακροχρόνια αντιπαράθεση με τον OPEC, ο οποίος κατηγόρησε τον οργανισμό ότι καλλιεργεί φόβο και θέτει σε κίνδυνο τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας. Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ χαρακτήρισε την εκτίμηση περί peak oil «ανοησία».
Το σενάριο CPS και η επιστροφή του — με πολιτικό υπόβαθρο
Η τελευταία πρόβλεψη για αυξανόμενη ζήτηση πετρελαίου εντάσσεται στο σενάριο «Current Policies Scenario» (CPS) — ένα από τα σενάρια που χρησιμοποιεί η IEA, το οποίο υποθέτει πως δεν θα εφαρμοστούν νέες πολιτικές πέραν όσων έχουν ήδη θεσπιστεί.
Το CPS είχε εγκαταλειφθεί πριν από πέντε χρόνια, στη διάρκεια της αναστάτωσης που προκάλεσε η πανδημία, και επανέρχεται τώρα υπό την πίεση της κυβέρνησης Τραμπ.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, η IEA σημείωσε πως, καθώς ο κόσμος έχει πλέον απομακρυνθεί από την πανδημία και την ενεργειακή κρίση, «υπάρχει λόγος να επανεξεταστεί το CPS».
Ο οργανισμός εκτιμά ότι η αυξημένη ζήτηση πετρελαίου θα οφείλεται κυρίως στα πετροχημικά προϊόντα και τα αεροπορικά καύσιμα, σε συνδυασμό με την επιβράδυνση της ανάπτυξης της ηλεκτροκίνησης.
Αναλυτές: Μια “μεγάλη στροφή” αλλά όχι απαραίτητα πολιτική
Ο Γκρέγκορι Μπριού του Eurasia Group ανέφερε πως η μετατόπιση της IEA στο θέμα της κορύφωσης της ζήτησης αποτελεί «σημαντική αλλαγή» σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η στροφή αυτή σχετίζεται με τις εξελίξεις στις ΗΠΑ — όπου η αργή διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων διατηρεί ισχυρή τη ζήτηση για πετρέλαιο — αλλά και με τις προσδοκίες για αυξημένη ζήτηση πετροχημικών και αεροπορικών καυσίμων στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία.
Πρόσθεσε ότι η μεταστροφή της IEA δεν φαίνεται να προέρχεται από πολιτική πίεση, παρά τις επικρίσεις της κυβέρνησης Τραμπ ότι ο οργανισμός έχει «προκατάληψη» υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
OPEC: Επιστροφή στην πραγματικότητα
Σε μια φαινομενική αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ δύο σημαντικών παικτών της παγκόσμιας ενεργειακής σκηνής, ο OPEC καλωσόρισε αυτό που χαρακτήρισε ως «ραντεβού με την πραγματικότητα» από την IEA.
Σε ανακοίνωσή του τόνισε: «Ελπίζουμε ότι το World Energy Outlook σηματοδοτεί επιστροφή σε μια ανάλυση βασισμένη στις ενεργειακές πραγματικότητες και ότι έχουμε ξεπεράσει την εσφαλμένη ιδέα του 'peak oil'.»
Το σενάριο STEPS και οι διαφοροποιήσεις στη ζήτηση
Παράλληλα με το CPS, η IEA παρουσίασε προβλέψεις και στο σενάριο «Stated Policies Scenario» (STEPS), το οποίο αποτυπώνει την τρέχουσα κατεύθυνση του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.
Σε αυτό το σενάριο, η IEA εκτιμά ότι η ζήτηση πετρελαίου θα κορυφωθεί στα 102 εκατ. βαρέλια την ημέρα γύρω στο 2030 και στη συνέχεια θα μειωθεί. Οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων είναι σαφώς ισχυρότερες στο STEPS σε σχέση με το CPS.
Η IEA υπογραμμίζει ότι τα σενάριά της αποτελούν εξερεύνηση πιθανών εξελίξεων και όχι προβλέψεις.
LNG και ψευδής αυγή;
Ο αναλυτής ενέργειας Γκραντ Χάουμπερ από το IEEFA δήλωσε ότι το CPS λειτουργεί ως ένα «σενάριο υποχώρησης» για τη σημερινή αμερικανική διοίκηση, παρουσιάζοντας μια επιπέδωση των τάσεων της αγοράς ενέργειας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό δημιουργεί την εντύπωση μιας «ψευδούς αυγής» στη ζήτηση LNG, ενθαρρύνοντας την έκρηξη των επενδύσεων στις εξαγωγές αμερικανικού LNG — παρότι το σενάριο STEPS δείχνει ότι η ισορροπία προσφοράς-ζήτησης μπορεί να χαθεί σύντομα, οδηγώντας σε πλεόνασμα.
Κλιματική κρίση και όρια θερμοκρασίας
Σε όλα τα σενάρια της IEA, ο οργανισμός προβλέπει ότι η παγκόσμια θερμοκρασία θα αυξηθεί πάνω από 1,5°C.
Οι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει ότι η υπέρβαση αυτού του ορίου ενέχει τον κίνδυνο ενεργοποίησης καταστροφικών και πιθανώς μη αναστρέψιμων tipping points σε βασικά οικοσυστήματα του πλανήτη.
Οι ακραίες θερμοκρασίες τροφοδοτούνται από την κλιματική κρίση, της οποίας κύριος παράγοντας είναι η καύση ορυκτών καυσίμων.
Ο Λαρς Νίτερ Χάβρο της Rystad Energy σημείωσε ότι η επαναφορά του CPS από την IEA συνιστά μια «μετατόπιση τόνου», χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκην πλήρη ανατροπή της άποψής της για το peak oil.
