Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα σύνθετο περιβάλλον για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς οι χρηματοδοτικές συνθήκες αυστηροποιούνται χωρίς να έχει προηγηθεί νέα αύξηση επιτοκίων.
Η Γαλλία στο επίκεντρο
Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς κινήθηκε την Παρασκευή κοντά στο 4,9%, ενώ η διαφορά της απόδοσής του από το αντίστοιχο γερμανικό ομόλογο έφτασε έως τις 149 μονάδες βάσης, στο υψηλότερο επίπεδο από την κρίση χρέους του 2012.
Η διεύρυνση του spread αντανακλά τις ανησυχίες για το γαλλικό δημόσιο χρέος και έλλειμμα, αλλά και την πολιτική αβεβαιότητα γύρω από τις δημοσιονομικές αλλαγές της κυβέρνησης.
Οι πιέσεις δεν περιορίζονται στη Γαλλία. Τα spreads της Ιταλίας, της Ελλάδας και του Βελγίου έχουν επίσης διευρυνθεί, καθώς οι επενδυτές επανεξετάζουν τον κίνδυνο στις αγορές κρατικού χρέους της Ευρωζώνης.
Τα Bunds κερδίζουν τη μάχη της ασφάλειας
Την ίδια στιγμή, τα γερμανικά κρατικά ομόλογα αναδεικνύονται σε βασικό ασφαλές καταφύγιο μέσα στο παγκόσμιο sell-off των αγορών χρέους.
Η απόδοση του γερμανικού 10ετούς Bund έχει υποχωρήσει κατά περίπου 20 μονάδες βάσης αυτή την εβδομάδα, καθώς αυξάνεται η ζήτηση από επενδυτές που αναζητούν ασφάλεια. Αντίθετα, οι αποδόσεις έχουν αυξηθεί κατά περίπου 5 μονάδες βάσης στις ΗΠΑ και κατά 22 μονάδες βάσης στη Γαλλία.
Η στροφή προς την ασφάλεια δεν περιορίζεται στη Γερμανία, καθώς σημαντική αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού έχουν καταγράψει επίσης η Ολλανδία και η Ελβετία.
Η πίεση από τον πληθωρισμό
Στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο, κυρίως λόγω της ενέργειας. Παραμένει έτσι πάνω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ, διατηρώντας ανοιχτή τη συζήτηση για την πορεία των επιτοκίων.
Την ίδια στιγμή, όμως, η άνοδος των μακροπρόθεσμων αποδόσεων αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης και μπορεί να επιβαρύνει την ανάπτυξη.
Σύμφωνα με τις αποτιμήσεις των χρηματαγορών που επικαλείται το Bloomberg, οι επενδυτές τιμολογούν πλέον περίπου δύο έως τρεις αυξήσεις επιτοκίων έως το τέλος του 2027, έναντι τεσσάρων που είχαν ενσωματωθεί πλήρως στις τιμές στις αρχές της εβδομάδας.
Δύσκολη εξίσωση για την ΕΚΤ
Η ΕΚΤ βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια δύσκολη ισορροπία: από τη μία ο επίμονος πληθωρισμός δημιουργεί πιέσεις για αυστηρότερη νομισματική πολιτική και από την άλλη η άνοδος των αποδόσεων αυξάνει ήδη το κόστος δανεισμού και περιορίζει τη χρηματοδότηση της οικονομίας.
Η κεντρική τράπεζα διαθέτει εργαλεία για την αντιμετώπιση μιας αδικαιολόγητης και άτακτης αύξησης του κόστους δανεισμού, όμως η ενεργοποίησή τους προϋποθέτει συγκεκριμένες συνθήκες και απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.
Στην περίπτωση της Γαλλίας, οι δημοσιονομικές ανησυχίες καθιστούν πιο σύνθετο το ενδεχόμενο μιας παρέμβασης που θα αφορούσε αποκλειστικά τα γαλλικά ομόλογα.
Η αγορά επανεξετάζει τον κίνδυνο
Η αναταραχή έχει ήδη οδηγήσει hedge funds να κλείσουν δημοφιλείς τοποθετήσεις, μεταξύ άλλων στοιχήματα υπέρ των ιταλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών Bunds.
Το βασικό χαρακτηριστικό της συγκυρίας είναι πλέον η έντονη διαφοροποίηση μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών κρατικού χρέους. Η Γερμανία ενισχύει τη θέση της ως σημείο αναφοράς και ασφαλούς τοποθέτησης, ενώ η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένο κόστος δανεισμού και διευρυμένο spread.
Για την ΕΚΤ, η πρόκληση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη: ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός, ενώ οι αγορές αυξάνουν το κόστος δανεισμού χωρίς να έχει προηγηθεί νέα απόφαση για τα βασικά επιτόκια.
