Το 1995, στο Sundance Festival, στα ορεινά της παγωμένης Γιούτα, προβαλλόταν η πρώτη ταινία που είχε γραφτεί, παραχθεί και σκηνοθετηθεί από ιθαγενείς Αμερικανούς· επρόκειτο για το «Smoke Signals» του Κρις Ιρ, μια προσπάθεια που υλοποιήθηκε με την ενθάρρυνση και καθοδήγηση του Ρόμπερτ Ρέντφορντ. Είναι ένα από τα εκατοντάδες παραδείγματα, που περιγράφουν μια δημιουργική προσωπικότητα, βαθιά πολιτική η οποία δεν έθετε σύνορα ανάμεσα στην καλλιτεχνική δημιουργία και την ενεργή ακτιβιστική δράση: και τα δύο λειτουργούσαν σαν διακλαδώσεις του ίδιου μεγάλου ποταμού. O ίδιος συχνά συνέκρινε την υποστήριξή του στο ανεξάρτητο κινηματογράφο με τον περιβαλλοντική ευαισθησία. Έδωσε φωνή σε ό,τι αγνοούνταν, προσπάθησε να προστατευτεί ό,τι κινδύνευε να χαθεί.
Ίσως γι’ αυτό η απώλεια του Ρόμπερτ Ρέντφορντ στα 89 του χρόνια είναι δύσκολο να αποτιμηθεί στη στενή διάσταση ενός από τους μεγαλύτερους σταρ του Χόλυγουντ, ούτε καν ενός ολιστικού καλλιτέχνη (ηθοποιός, σκηνοθέτης, παραγωγός, μέντορας). Αλλά ως μια θεώρηση για το που πρέπει να στέκεται ένας δημιουργός στον σύγχρονο κόσμο.
Το ανεξάρτητο σινεμά φύτρωσε στις κορυφές της Γιούτα
Στις χιονισμένες κορυφές της οροσειράς Γουάσατς στη Γιούτα, πίσω στο 1968, ο Ρόμπερτ Ρεντφορντ αγοράζει μια υπολογίσιμη έκταση που αποτέλεσε το ησυχαστήριο του, μέχρι το θάνατο του. Την ονομάζει Sundance, αντλώντας έμπνευση από τον θρυλικό ήρωα που υποδύθηκε στο γουέστερν του Τζορτζ Ρόϊ Χιλ, «Οι δύο ληστές» στο πλευρό του έτερου θρύλου και στενού του φίλου, Πολ Νιούμαν.
Στην αρχή ένωσε τις δυνάμεις του με την κινηματογραφική κοινότητα της Πολιτείας στο Utah/US Film Festival. Αλλά το ανήσυχο μυαλό του δεν θα αρκούνταν σε αυτό. Το 1981, έχοντας μόλις παραλάβει το Όσκαρ Σκηνοθεσίας του για τους «Συνηθισμένους ανθρώπους», ο Ρέντφορντ ιδρύει εκεί το Sundance Institute με σκοπό να δημιουργήσει «μια αποκεντρωμένη έδρα για ανεξάρτητους κινηματογραφιστές προκειμένου να εργαστούν εκτός του συστήματος των στούντιο». Με αυτά τα λόγια, είχε ορίσει το όραμα του «χωρίς συγκεκριμένες προσδοκίες. Γνωρίζω ότι είναι ολοένα και πιο δύσκολο να κυκλοφορήσει μια ταινία στην Αμερική, εκτός κι αν πρόκειται να αποφέρει πολλά εκατομμύρια δολάρια», δήλωνε ευθέως.
