Πάρτυ κάνουν στην Ελλάδα της ύφεσης και της λιτότητας οι παράνομοι διακινητές αλκοολούχων, γεγονός που σε συνδυασμό με τη σημαντική μείωση της κατανάλωσης προκαλεί μεγάλες δημοσιονομικές απώλειες και σημαντικά έσοδα από τα δημόσια ταμεία. Οι Έλληνες σφίγγουν το ζωνάρι και περιορίζουν τις εξόδους τους, ή καταναλώνουν λιγότερα ποτά ανά έξοδο, ενώ στρέφονται στην κατανάλωση οικονοπνευματωδών που επιβαρύνονται με χαμηλότερο φόρο, όπως το κρασί, η μπίρα και το τσίπουρο. Η εφαρμοζόμενη πολιτική όμως έχει σημαντικούς κινδύνους τόσο για τους μεγάλους όσο και τους μικρούς του κλάδου, ενώ πλήττει ως ντόμινο και μία μακρά λίστα σχετιζόμενων κλάδων. Σημαντικοί παράγοντες του κλάδου μιλώντας στο «R» κρούν μάλιστα τον κώδωνα του κινδύνου πως, με τα σημερινά δεδομένα, η αποεπένδυση θα συνεχιστεί με πολύ αγριότερους ρυθμούς με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Ο ΕΦΚ αλκοολούχων είναι σήμερα αυξημένος κατά 87% σε σχέση µε το 2009, κατά 125% σε σχέση µε το φορολογικό καθεστώς 2005-2008, ενώ ο ΕΦΚ µπύρας σηµείωσε ανάλογη αύξηση, αλλά βρίσκεται σε πολύ χαµηλότερα επίπεδα, στο ¼ του ΕΦΚ αλκοολούχων. Σημαντικά υψηλότεροι είναι μάλιστα οι εν λόγω συντελεστές από τους αντίστοιχους στις γειτονικές χώρες όπως η Κύπρος και η Βουλγαρία.

Ο υπερδιπλασιασμός του φόρου οινοπνεύματος μέσα στα τελευταία δύο χρόνια και η δραματική συρρίκνωση της καταναλωτικής δαπάνης που είχε σαν φυσική συνέπεια τον μεγάλο περιορισμό της ζήτησης υποχρεώνουν τους μεγάλους «παίκτες» σε ραγδαία επιδείνωση του κύκλου εργασιών τους αλλά και των υπόλοιπων οικονομικών τους δεικτών.

Παράλληλα, οι εγχώριοι παραγωγοί (292 περίπου ποτοποιεία, αποσταγματοποιεία κυρίως μικρού μεγέθους) αντιμετωπίζουν ανυπέρβλητα προβλήματα βιωσιμότητας. Ο εμπεριεχόμενος φόρος σε μία φιάλη έχει φτάσει άλλωστε πλέον στο 85 % περίπου της αξίας πώλησης στον τελικό καταναλωτή. Φόρο μάλιστα που οι παραγωγικές μονάδες καλούνται να αποδώσουν σε ένα μήνα από την πώληση, ενώ οι πρακτικές της αγοράς, λόγω της οικονομικής συγκυρίας είναι να εξωφλείται το προϊόν μετα του φορου μέχρι και οκτώ μήνες μετά!

Η πτώση στην κατανάλωση έφτασε το 15% το 2010, ενώ ακόμη χειρότερα είναι τα στοιχεία του 2011, κατά την οποία οι απώλειες ξεπερνούν το 25%. Παράλληλα, αν μόνο κατά το 2010 έμειναν άνεργοι 10.000 εργαζόμενοι στον κλάδο, ενώ με τη διεύρυνση των πιέσεων μπορούμε να συναγάγουμε πως ακόμη χειροτερη ήταν η επίδραση της εφαρμοζόμενης πολιτικής κατά το τελευταίο έτος. Συνολικά μόνο από η μείωση της δαπάνης κατανάλωσης ποτού υπολογίζεται ότι στοιχίζει στα δημόσια ταμείο περίπου 400 εκατ. ευρώ το χρόνο.

Πέραν των άμεσων συνεπειών, οι επιδράσεις επεκτείνονται και σε ολόκληρο τον κλάδο του τουρισμού, καθώς οι επιχειρήσεις που προσπαθούν να κρατήσουν χαμηλά τις τιμές αφενός απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος της φορολόγησης (έχοντας φυσικά παράλληλα ισχυρά κίνητρα για φοροδιαφυγή) και αφετέρου καθυστερούν σημαντικά να πληρώσουν τους προμηθευτές τους οι οποίοι θα πρέπει να αποδώσουν τους απαραίτητους φόρους, δημιουργώντας σημαντικά προβλήματα ρευστότητας. Προβλήματα δημιουργούνται και και σε ένα μεγάλο μέρος κλάδων σχετιζόμενων με το ποτό (χονδρικό και λιανικό εμπόριο, εστίαση / ψυχαγωγία, διαφήμιση κ.ά.).

Το λαθρεμπόριο τσίπουρου

Μέσα σε όλο αυτό το σκηνικό άγριας φορολόγησης και έλλειψης ρευστότητας, εύλογο είναι τα κίνητρα για λαθρεμπόριο να αυξάνονται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το λαθρεμπόριο του δήθεν τσίπουρου που οργιάζει, καθώς εκτός από το νόμιμο, εφυαλωμένο τσίπουρο που υπάρχει στο εμπόριο, σύμφωνα με υπολογισμούς φέρεται να διαχέονται στην αγορά 11.760.000 λίτρα τσίπουρου («Χύμα», «2ημεροι», «άγνωστοι» και «αδήλωτοι») . Όπως είναι φυσικό μάλιστα, η κατάχρηση της επιτρεπόμενης παραγωγής και η μη ελεγχόμενη διακίνηση του χύμα Τσίπουρου επηρεάζει δραματικά την ανταγωνιστικότητα των νόμιμων παραγωγών και διανομέων τόσο του τσίπουρου, όσο και όλων των οινοπνευματωδών ποτών.

Στην Ελλάδα η κατάχρηση της επιτρεπόμενης παραγωγής του μη εμφιαλωμένου Τσίπουρου, καθώς και η μη ελεγχόμενη διακίνησή του, υπολογίζεται ότι κοστίζει στο Ελληνικό Δημόσιο ποσό περίπου €150.000.000 ετησίως, από την απώλεια είσπραξης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, του ΦΠΑ (*) , και συναφών Φορολογιών. Σοβαροί μάλιστα είναι οι επαπειλούμενοι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία, καθώς όπως είναι φυσικό τα προϊόντα αυτά δεν υπόκεινται στον παραμικρό έλεγχο.

Το επίσημο κράτος προβάλλοντας το πολιτικό κόστος ούτε θέλει, ούτε επιβάλλει κανένα περιορισμό. Έτσι, η φοροδιαφυγή και το λαθρεμπόριο οργιάζουν ενώ οι κανόνες θεσπίζονται μόνον στις οργανωμένες υγιείς ποτοποιίες και αποσταγματοποιίες που μπορούν να ελεχθούν.

Προβλέψεις και προτάσεις του ΙΟΒΕ

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΟΒΕ μάλιστα, με δεδοµένη τη διατήρηση σε υψηλά επίπεδα του ΕΦΚΟΠ αλλά και την πορεία του εισοδήµατος, η εξέλιξη των πωλήσεων αλκοολούχων ποτών αναµένεται να είναι καθοδική τα επόµενα χρόνια, προσεγγίζοντας το 2014 το 60% του επιπέδου του 2009. Τα συνολικά φορολογικά έσοδα εκτιµάται ότι θα µειωθούν κατά 153 εκ. ευρώ, ενώ οι απώλειες σε ανθρώπινο δυναµικό υπολογίζονται σε 4,3 χιλ. εργαζόµενους στην τριετία 2012-2014. Οι απώλειες αυτές θα πρέπει να προστεθούν στις ήδη καταγεγραµµένες απώλειες του 2010 αλλά και του 2011.

Στην ίδια έρευνα το ΙΟΒΕ εκτιμά πως ενδεχόμενη μείωση του ΕΦΚΟΠ θα επιτρέψει τη σταθεροποίηση-ελαφρά ανάκαµψη- της αγοράς σε όρους πωλήσεων, ενώ εκτιµάται ότι θα οδηγήσει σε συγκράτηση των απωλειών εσόδων, ιδιαίτερα από ΦΠΑ, στα καταστήµατα λιανικής αλλά και στα Μπαρ, εστιατόρια και στα ξενοδοχεία. Προβλέπεται επίσης η δημιουργία περίπου 6.800 θέσεων εργασίας.

Η µείωση του φόρου θα επιφέρει και ευρύτερες θετικές επιδράσεις:

1. Αύξηση εσόδων από ΦΠΑ

2. Συρρίκνωση του λαθρεµπορίου

3. Συγκράτηση της απασχόλησης, µε θετικές επιδράσεις στις εργοδοτικές εισφορές και μείωση των επιδοµάτων ανεργίας

4. Βελτίωση του τουριστικού προϊόντος, ειδικά σε σχέση µε ανταγωνιστικέςµεσογειακές χώρες, όπου ο ΕΦΚΟΠ είναι σε πολύ χαµηλότερα επίπεδα.

Ο ΙΟΒΕ, πέραν της αποκλιμάκωσης του φόρου προτείνει και μία σειρά πρόσθετα μέτρα, διοικητικού ή εποπτικού χαρακτήρα που θα διασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της αγοράς αλκοολούχων ποτών, ενώ παράλληλα θα πρέπει να ενισχυθεί και η εταιρική κοινωνική ευθύνη απέναντι στις παθογένειες που δημιουργούνται.

Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται:

1. Εντατικοποίηση των ελέγχων, τόσο στα σύνορα, όσο και επιτόπια στην εγχώρια αγορά για συμπίεση του παράνομου εμπορίου

2. Συντονισμός ελεγκτικών μηχανισμών για καλύτερη αποτελεσματικότητα

3. Δημιουργία Ομάδας Εργασίας (Task Group) με συμμετοχή των αρμόδιων υπηρεσιών και των επιχειρήσεων του κλάδου για την καταπολέμηση της νοθείας /λαθρεμπορίου οινοπνευματωδών ποτών.

4. Εκτίμηση των δυνατοτήτων συνεισφοράς των επιχειρήσεων στο πλαίσιο της

εταιρικής κοινωνικής ευθύνης (π.χ. Χορηγία ειδικού εξοπλισμού στις ελεγκτικές αρχές για τον εντοπισμό παράνομα διακινούμενων φορτιών προϊόντων).

Δ.Κώτσος

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.