Η ρύθμιση αφορά τα εξυπηρετούμενα δάνεια και ειδικότερα τους οφειλέτες που δεν έχουν καθυστερήσει πάνω από 3 μήνες στην αποπληρωμή του δανείου τους, ακόμη και αν έχει γίνει ρύθμιση στην οφειλή τους κατά το παρελθόν.
Οι οφειλέτες που έχουν καθυστέρηση άνω των τριών μηνών δεν δικαιούνται αρχικό «κούρεμα» στη συναλλαγματική ισοτιμία, αλλά μπορούν να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό, όπου η μετατροπή του δανείου σε ευρώ γίνεται με τη σημερινή ισοτιμία και τυχόν μείωση της οφειλής προκύπτει μόνο μέσα από τον αλγόριθμο του εξωδικαστικού, ο οποίος λαμβάνει υπόψη το σύνολο των χρεών του οφειλέτη. Η νέα ρύθμιση, μάλιστα, υποχρεώνει πλέον τους πιστωτές να αποδεχθούν τη λύση που προκύπτει από τον εξωδικαστικό μηχανισμό, κάτι που μέχρι σήμερα δεν ίσχυε.
Όπως είχε αναφερθεί και σε προηγούμενο ρεπορτάζ του reporter.gr, η νομοθετική ρύθμιση προβλέπει τη δημιουργία τεσσάρων κατηγοριών δανείων, προκειμένου οι δανειολήπτες να καταβάλλουν χαμηλότερες δόσεις.
Για αυτούς που θα ενταχθούν σε κάποια από τις τέσσερις κατηγορίες «κουρέματος», το τελικό ποσό που θα κληθούν να καταβάλουν δεν θα μπορεί να είναι μικρότερο από την αντικειμενική αξία του ακινήτου το οποίο αφορά το δάνειο.
Οι κατηγορίες, οι οποίες καθορίζονται με βάση τα εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία των δανειοληπτών, είναι οι εξής:
- Βελτίωση ισοτιμίας έως 50% και σταθερό επιτόκιο 2,3% για όλη τη διάρκεια του νέου δανείου σε ευρώ. Αυτή η κατηγορία αφορά τους πιο ευάλωτους (βάσει εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων) δανειολήπτες
- Βελτίωση ισοτιμίας 30% και σταθερό επιτόκιο μέχρι την αποπληρωμή του νέου δανείου 2,5%
- Βελτίωση ισοτιμίας 20% και σταθερό επιτόκιο 2,7%
- Βελτίωση ισοτιμίας 15% και σταθερό επιτόκιο 2,9%
Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια βάσει των οποίων θα γίνεται η ένταξη των δανειοληπτών σε κάθε κατηγορία θα προσδιοριστούν με Κοινή Υπουργική Απόφαση, ενώ η μετατροπή του δανείου θα γίνεται μέσω Εξωδικαστικού ή εκτός αυτού, για όσους δανειολήπτες δεν επιθυμούν διαμεσολάβηση, με τους ίδιους όρους.
Επίσης, θα είναι δυνατό ο οφειλέτης να αιτηθεί την επιμήκυνση της υπολειπόμενης διάρκειας αποπληρωμής του νέου δανείου σε ευρώ έως και 5 χρόνια.
Τι γίνεται στην περίπτωση που το ποσό μετά την μετατροπή είναι μικρότερο από την αντικειμενική αξία
Στην περίπτωση που το ποσό που θα προκύψει από τη μετατροπή είναι μικρότερο από την αντικειμενική αξία του ακινήτου, τότε η μετατροπή από ελβετικό φράγκο σε ευρώ ισχύει για το ποσό που ισούται με την ανακτήσιμη αξία, δηλαδή την αξία που προκύπτει από την αντικειμενική αξία του ακινήτου ή το ποσό της προσημείωσης επί του ακινήτου, εφόσον αυτή είναι μικρότερη της αντικειμενικής αξίας, πλην τα δυνητικά έξοδα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Με βάση το ότι τα δάνεια που δίνονταν σε ελβετικό φράγκο ήταν γενικά μεγαλύτερης αξίας από εκείνα σε ευρώ, αλλά και το ότι έχουν διπλασιαστεί μέχρι σήμερα εξαιτίας της αλλαγής της ισοτιμίας, εκτιμάται πως η πρόβλεψη σχετικά με την ανακτήσιμη αξία δεν θα αποκλείσει μεγάλο αριθμό δανειοληπτών.
Σκοπός της παρούσας ρύθμισης είναι να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των τραπεζών, μέσω της μετατροπής των δανείων σε ευρώ και της σταθεροποίησης των όρων αποπληρωμής κι αφετέρου να ανακουφιστούν οι δανειολήπτες.
Στο πλαίσιο αυτό, όσοι δανειολήπτες ενταχθούν στη ρύθμιση – η οποία εκτιμάται ότι θα τεθεί σε ισχύ από την επόμενη χρονιά – δεν θα επιβαρύνονται πια με τον συναλλαγματικό κίνδυνο, ενώ ταυτόχρονα θα εξασφαλιστούν σταθερές και διαχειρίσιμες ταμειακές ροές για τους πιστωτές.
Σημειώνεται ότι τα χαρτοφυλάκια των συστημικών τραπεζών σε ελβετικό φράγκο αγγίζουν τα 2,5 δισ. ευρώ. Αυτά τα δάνεια κατά κανόνα είναι εξυπηρετούμενα, ενώ μερικές χιλιάδες ακόμη, ύψους 3 δισ. ευρώ, βρίσκονται αυτή τη στιγμή υπό τη διαχείριση των servicers και στο μεγαλύτερο μέρος τους δεν εξυπηρετούνται.
Τι ζητούν οι δανειολήπτες
Οι δανειολήπτες προχώρησαν, από μέρους τους, στην εκπόνηση οικονομοτεχνικής μελέτης στην οποία αποτυπώνεται η επιβάρυνση που έχουν επωμιστεί λόγω της ισοτιμίας στην εξυπηρέτηση των δανείων τους. Παραμένουν, δε, σταθεροί στο αίτημά τους για επαναφορά των δανείων σε ισοτιμία εκταμίευσης.
Εν αναμονή της εκδίκασης 3 συλλογικών αγωγών στον Άρειο Πάγο στις 5 Δεκεμβρίου, ο πανελλήνιος Σύλλογος Δανειοληπτών Ελβετικού Φράγκου (ΣΥ.ΔΑΝ.Ε.Φ.) απέστειλε δύο επιστολές προς τους Υπουργούς Οικονομικών και Δικαιοσύνης (Κ. Πιερρακάκη και Γ. Φλωρίδη), καλώντας τους «έστω και την ύστατη στιγμή», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, «να αντιληφθούν πως οι δανειολήπτες με δάνεια εκφρασμένα σε ελβετικό φράγκο ούτε θέλουν, ούτε θέλησαν ποτέ να εξαπατήσουν κανέναν, ούτε φυσικά επιθυμούν να καταστούν πλουσιότεροι σε βάρος άλλων».
Οι επιστολές συνοδεύονται από την μελέτη που, με πρωτοβουλία του Συλλόγου, εκπόνησε πιστοποιημένη πραγματογνώμονας με δεδομένα που αντλήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Στη σχετική μελέτη εξετάζονται συγκριτικά τρία διαφορετικά σενάρια:
(α) ένα για δάνειο σε ευρώ που αποπληρώθηκε σε ευρώ,
(β) ένα για δάνειο σε ευρώ με ρήτρα CHF και κυμαινόμενη ισοτιμία (ως έχουν σήμερα τα δάνεια), και
(γ) ένα για δάνειο σε ευρώ με ρήτρα CHF με σταθερή ισοτιμία (της ημερομηνίας εκταμίευσης, αυτό δηλαδή που αιτούνται οι συλλογικές αγωγές), όλα εικοσαετούς διάρκειας
Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η μελέτη «επισφραγίζει και ενισχύει με επιστημονικά δεδομένα και τρόπο αυτό που γνωρίζουν και διατείνονται για πάνω από 10 χρόνια ο ΣΥΔΑΝΕΦ και τα μέλη του, ενώ παράλληλα καταρρίπτει και στα μάτια του πιο δύσπιστου παρατηρητή το επιχείρημα το οποίο έχει κατά καιρούς διακινηθεί και από κυβερνητικούς και από τραπεζικούς κύκλους, ότι δηλαδή μια πιθανή δικαίωση των δανειοληπτών με ρήτρα ελβετικού φράγκου με την επαναφορά των δανείων σε ισοτιμία εκταμίευσης θα ζημίωνε τις τράπεζες και θα αδικούσε τους οφειλέτες δανείων σε ευρώ».
«Θα ήταν κρίμα, αυτή την πολυθρύλητη ζημία των τραπεζών που επικρέμαται μόνιμα απειλητικά ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από τη δικαίωση των δανειοληπτών, να αναγκαστεί τελικά να την υποστεί το Ελληνικό Δημόσιο», αναφέρει ο ΣΥΝΑΔΕΦ στη σχετική του ανακοίνωση.
Σημειώνεται, ακόμη: «Λαμβάνοντας δε υπ’όψιν πως ο ΣΥΔΑΝΕΦ και τα μέλη του (συμμετέχοντες στο πρώτο συλλογικό δικόγραφο ), στην περίπτωση της πρώτης συλλογικής αγωγής και αφού ο Άρειος Πάγος δεν προώθησε τα προδικαστικά ερωτήματα - που του καταθέσαμε – στο ΔΕΕ, κατέθεσαν ήδη αποζημιωτική αγωγή για ηθική βλάβη κατά του ελληνικού δημοσίου, οι δανειολήπτες θα αναγκαστούν να πράξουν με τον ίδιο τρόπο – αν τα ελληνικά δικαστήρια, στις 5/12 που εκδικάζονται οι υπόλοιπες 3 συλλογικές αγωγές, δεν εναρμονίσουν την ελληνική νομολογία με την ευρωπαϊκή- και έτσι το ελληνικό δημόσιο θα κληθεί να τους αποζημιώσει για τη ζημία που υπέστησαν.»
Κλείνοντας την επιστολή οι δανειολήπτες απευθυνόμενοι στους κκ Υπουργούς τονίζουν πως «οι αριθμοί δεν ψεύδονται. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ακόμα κι όταν οι αριθμοί ευημερούν, όσο η κυβέρνηση τους αγνοεί και αναπαράγει τη ρητορική περί “ελλείματος των τραπεζών και άνισης μεταχείρισης των δανειοληπτών με δάνεια σε ευρώ”, τόσο οι πολίτες δοκιμάζονται.»
