Στο τραπέζι βρίσκεται η πιθανότητα προσωρινής μείωσης των φόρων ή ειδικών τελών καυσίμων, με τρόπο συμβατό με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την ελεύθερη αγορά και τη φορολόγηση. Συγκεκριμένα, η Αθήνα αναζητά συγκεκριμένα ένα «παράθυρο» που θα επιτρέψει την εφαρμογή μέτρων χωρίς να παραβιάζει τους κοινοτικούς κανόνες. Συγκεκριμένα, από τις χθεσινές δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην ειδική εκδήλωση του Bloomberg για την ενέργεια, με τίτλο «Greek Energy: The New Era», προκύπτει ότι εφόσον η ΕΕ δεχτεί «ρήτρα διαφυγής», τότε μπορεί μειωθούν οι φόροι που επιβάλλονται στα ενεργειακά προϊόντα. Ουσιαστικά, έτσι δε θα επιβαρύνονται οι δημοσιονομικές ισορροπίες στους προϋπολογισμούς των κρατών μελών. Με αυτή τη θέση φαίνεται να πηγαίνει η ελληνική κυβέρνηση στην Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στην Πέμπτη και την Παρασκευή στις Βρυξέλλες.
Ειδικότερα, ο κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε χθες ότι δεν θα προχωρήσει σε μεμονωμένες κινήσεις εάν δεν ληφθούν συλλογικές αποφάσεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αφού εκτίμησε ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά σε μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, υπογράμμισε ότι θα πρέπει να εξεταστεί το ζήτημα της φορολογίας. Όπως είπε, «οι ειδικοί φόροι είναι πολύ υψηλοί σε όλη την Ευρώπη και, σε έναν βαθμό, ρυθμίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
«Μια πιθανή λύση εάν οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, πρόσθεσε, θα ήταν να υπάρξει μια περιορισμένη ρήτρα διαφυγής για τους φόρους αυτούς, ώστε να μπορούν οι κυβερνήσεις να τους μειώνουν χωρίς το δημοσιονομικό κόστος να προσμετράται στο έλλειμμα ή στους στόχους για τα πλεονάσματα».
Ειδικά σε ότι αφορά την Ελλάδα, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση θα εξέταζε μείωση ειδικών φόρων μόνο αν αυτό αποτελούσε ευρωπαϊκή απόφαση και πρόσθεσε:
«Αν εξαρτάται από τους εθνικούς προϋπολογισμούς, τότε θα προτιμούσαμε στοχευμένα μέτρα εισοδηματικής ενίσχυσης. Δεν βλέπω λόγο να ανοίξουμε μια μεγάλη «τρύπα» στον προϋπολογισμό για να στηρίξουμε και ανθρώπους που μπορούν να πληρώσουν υψηλότερες τιμές στη βενζίνη ή το πετρέλαιο. Αν χρειαστεί, στην Ελλάδα έχουμε ήδη την εργαλειοθήκη για μέτρα στοχευμένης στήριξης προς τους πιο ευάλωτους».
Το ETS
Παράλληλα, ο Πρωθυπουργός μίλησε επίσης για την ανάγκη αλλαγών στο Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να μειωθεί το κόστος της ενέργειας και να διευκολυνθούν οι βαριές βιομηχανίες όπως τα διυλιστήρια και η τσιμεντοβιομηχανία, αλλά και η ναυτιλία στην πράσινη μετάβαση.
Με βάση πληροφορίες, οι αλλαγές στο ETS αναμένονται κοντά στον Ιούνιο, αφού κατά την χθεσινή συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας η Κομισιόν ανέλαβε να διαμορφώσει και να παρουσιάσει προτάσεις, κατά την επόμενη συνεδρίαση του Συμβουλίου.
Η Ελλάδα, πάντως, φαίνεται να υποστηρίζει την αύξηση των δωρεάν δικαιωμάτων που δίνονται στις βιομηχανίες. Την ίδια ώρα ο κ. Μητσοτάκης τάχθηκε κατηγορηματικά υπέρ της τροποποίησης του μηχανισμού ώστε να μην επιβαρύνει τις τιμές ενέργειας. Χαρακτήρισε ως σοφή επιλογή την αναστολή για ένα χρόνο του ETS 2 που αφορά τα νοικοκυριά και τις μεταφορές και είπε: «Πρέπει να εξετάσουμε το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). Σχεδιάστηκε ως μηχανισμός ενθάρρυνσης της χρήσης των ΑΠΕ σε μια εποχή που η ενέργεια βασικού φορτίου ήταν πολύ φθηνότερη και που οι ρύποι ήταν πολύ φθηνότεροι. Επομένως, το να έχουμε ακριβή ενέργεια και ακριβό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών είναι παραλογισμός αυτή τη στιγμή».
Ξεκαθάρισε ότι δεν είναι υπέρ της κατάργησής του, αλλά πιστεύει ότι χρειάζεται αναπροσαρμογή και διαφορετική τομεακή προσέγγιση.
Τάχθηκε υπέρ της διάθεσης δωρεάν δικαιωμάτων στις επιχειρήσεις, αλλά και της διευκόλυνσης της βαριάς βιομηχανία;, όπως τα διυλιστήρια, η παραγωγή τσιμέντου ή η ναυτιλία, ώστε να μην επιβάλλεται υπερβολικά υψηλό κόστος όταν δεν υπάρχουν καν αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας τεχνολογίες για την απανθρακοποίηση.
«Αν μας απασχολούν οι συνολικές εκπομπές, ας επικεντρωθούμε στους πιο εύκολα επιτεύξιμους στόχους, ας στείλουμε τα σωστά μηνύματα για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, χωρίς όμως να καταστρέψουμε την ευρωπαϊκή βιομηχανία ή να υπονομεύσουμε την ανταγωνιστικότητά της» είπε ο κ. Μητσοτάκης.
