Η δυσαρέσκεια ξέσπασε δημόσια αυτόν τον μήνα, όταν η διαρροή θεμάτων ανάγκασε τις αρχές να επαναλάβουν τις εξαιρετικά ανταγωνιστικές εισαγωγικές εξετάσεις για τις ιατρικές σχολές, προκαλώντας πανεθνικές φοιτητικές διαδηλώσεις υπό την καθοδήγηση ενός νεανικού κινήματος που έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ονομάζεται Cockroach Janta Party («Κόμμα των Κατσαρίδων του Λαού»).
Παρότι το σκάνδαλο των εξετάσεων αποτέλεσε την άμεση αφορμή, οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι οι διαδηλώσεις αντανακλούν κάτι πολύ βαθύτερο: μια γενιά που δυσκολεύεται να βρει σταθερές και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, παρά τα χρόνια που αφιέρωσε στον σκληρό ανταγωνισμό για την εκπαίδευσή της.
Οι εικόνες με την αστυνομία να κάνει χρήση δακρυγόνων εναντίον φοιτητών στο Νέο Δελχί στις 20 Ιουλίου συγκίνησαν τον 27χρονο επαγγελματία από τη Μουμπάι, Αμπχίτ Μοχάντι (το όνομα έχει αλλάξει λόγω της ευαισθησίας του θέματος). Όπως είπε, δεν διαμαρτυρόταν για μία μόνο διαρροή θεμάτων, αλλά για όσα αυτή συμβόλιζε.
Οι φοιτητές της Gen Z ζητούσαν από την κυβέρνηση να λογοδοτήσει μετά τη διαρροή θεμάτων, τον Μάιο, στις κρίσιμες εισαγωγικές εξετάσεις για τις ιατρικές σχολές, γνωστές ως National Eligibility cum Entrance Test (NEET). Παρότι οι εξετάσεις επαναλήφθηκαν τον Ιούνιο, περισσότεροι από 20 φοιτητές αυτοκτόνησαν μετά το σκάνδαλο.
«Ένιωσα μεγάλη συμπόνια για τους φοιτητές, γιατί κι εγώ ήμουν υποψήφιος στο NEET το 2018», δήλωσε ο Μοχάντι στο CNBC, θυμούμενος την τεράστια πίεση που δεχόταν από τους γονείς του να περάσει τις εξετάσεις, ώστε να εξασφαλίσει μια ασφαλή και καλά αμειβόμενη δουλειά.
Δεν κατάφερε να περάσει και τελικά σπούδασε Επικοινωνία. «Ήταν πολύ δύσκολο να βρω δουλειά», είπε. Μετά από έναν χρόνο αναμονής, βρήκε εργασία στη Μουμπάι, όμως οι γονείς του επέμεναν να ξαναδώσει το NEET.
Θεωρούσαν ότι ο μηνιαίος μισθός του, 20.000 ρουπίες (περίπου 208 δολάρια), ήταν ανεπαρκής για να ζήσει στη Μουμπάι. Έτσι συμμετείχε στις διαδηλώσεις της Gen Z στην πόλη στις 23 Ιουλίου.
Η εμπειρία του γίνεται ολοένα και πιο συνηθισμένη. Η Ινδία διαθέτει τον μεγαλύτερο πληθυσμό της Gen Z στον κόσμο, αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει μία από τις σοβαρότερες κρίσεις απασχόλησης νέων.
Η ανεργία μεταξύ αποφοίτων ηλικίας 15 έως 25 ετών αγγίζει σχεδόν το 40%, σύμφωνα με την έκθεση State of Working India 2026, ενώ οι πτυχιούχοι αποτελούσαν τα δύο τρίτα των ανέργων της χώρας το 2023.
Καθώς οι καλές θέσεις εργασίας γίνονται ολοένα πιο δυσεύρετες, εκατομμύρια νέοι Ινδοί εναποθέτουν τις ελπίδες τους σε λίγες εξαιρετικά ανταγωνιστικές εισαγωγικές εξετάσεις για την Ιατρική, τη Μηχανική και τις δημόσιες υπηρεσίες, που εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις ελάχιστες αξιόπιστες οδούς προς μια σταθερή και καλά αμειβόμενη καριέρα.
Δεν προκαλεί έκπληξη ότι ο αριθμός των υποψηφίων για το NEET αυξήθηκε κατά 50%, ξεπερνώντας τα 2,2 εκατομμύρια μεταξύ 2019 και 2026, σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Υπηρεσίας Εξετάσεων.
Και ο ανταγωνισμός δεν περιορίζεται στην Ιατρική. Εκατομμύρια φοιτητές διαγωνίζονται επίσης για την Joint Entrance Examination (JEE), που οδηγεί στα περίφημα Ινδικά Ινστιτούτα Τεχνολογίας (IIT), για την Common University Entrance Test (CUET), αλλά και για τις εξετάσεις της Ένωσης Δημόσιας Διοίκησης (UPSC), που ανοίγουν τον δρόμο προς το δημόσιο.
Στη Μπανγκαλόρ, την τεχνολογική πρωτεύουσα της Ινδίας, η 24χρονη γραφίστρια Αντίτι Γκαργκ αντιμετωπίζει παρόμοιο αδιέξοδο. «Οι δουλειές είναι λίγες, οι υποψήφιοι πολλοί, κι έτσι οι εταιρείες προσφέρουν εξευτελιστικούς μισθούς», δήλωσε στο CNBC.
«Έχω χάσει το μέτρημα των αιτήσεων που έστειλα πέρυσι», είπε, προσθέτοντας ότι οι άνθρωποι της γενιάς της «με το ζόρι βρίσκουν δουλειά ή αναγκάζονται να δεχθούν μία που μόλις καλύπτει τα έξοδά τους». Δεν υπάρχει σχεδόν κανένα περιθώριο διαπραγμάτευσης καλύτερου μισθού, εξηγεί, αφού «υπάρχουν πάντα εκατό ακόμη άνθρωποι» πρόθυμοι να κάνουν την ίδια δουλειά για λιγότερα χρήματα.
Αυτή η αγωνία και η απογοήτευση για την κατάσταση της εκπαίδευσης και της οικονομίας ώθησαν την Γκαργκ να συμμετάσχει στη διαδήλωση της Μπανγκαλόρ, που οργανώθηκε ως συνέχεια εκείνης του Νέου Δελχί.
Ο Νιλάντζαν Σίρκαρ, αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Αχμενταμπάντ, δήλωσε στο CNBC ότι η ελκυστικότητα της Ιατρικής και των θέσεων στο Δημόσιο είναι απολύτως κατανοητή.
«Σε μια χώρα όπου σχεδόν ένας στους δύο πτυχιούχους δεν βρίσκει εργασία, οι νέοι επιλέγουν διαδρομές όπως το NEET που προσφέρουν τη μεγαλύτερη πιθανότητα εξασφάλισης εργασίας», είπε.
Την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Παιδείας της Ινδίας, Νταρμέντρα Πραντάν, παραιτήθηκε ως απάντηση στις διαδηλώσεις της Gen Z, γεγονός που η Γκόλα χαιρέτισε θετικά. Όπως είπε, η διαρροή των θεμάτων «προκάλεσε τεράστια ψυχολογική πίεση» σε πολλούς φοιτητές, ιδιαίτερα σε όσους είχαν αφιερώσει περισσότερο από έναν χρόνο αποκλειστικά στην προετοιμασία για τις εξετάσεις.
Οργισμένη νεολαία
Οι διαδηλώσεις είχαν ιδιαίτερη σημασία, επειδή στρέφονταν εναντίον μιας κυβέρνησης που μέχρι σήμερα απολάμβανε ισχυρή υποστήριξη από τους νέους ψηφοφόρους. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η δυσαρέσκεια για την εκπαίδευση και την απασχόληση εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές προκλήσεις για την κυβέρνηση Μόντι.
Η Αλεξάντρα Χέρμαν Πρασάντ, επικεφαλής οικονομολόγος της Oxford Economics, δήλωσε στο CNBC ότι, αν και η διαρροή των θεμάτων αποτέλεσε την αφορμή, το πραγματικό πρόβλημα είναι η έλλειψη «σταθερών και καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας».
Το πρόβλημα της απασχόλησης των πτυχιούχων συσσωρεύεται εδώ και χρόνια. Η πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση αυξήθηκε σημαντικά, όμως η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας δεν ακολούθησε τον ίδιο ρυθμό. Μεταξύ 2004 και 2023 η χώρα παρήγαγε περίπου 5 εκατομμύρια αποφοίτους ετησίως, αλλά μόνο 2,8 εκατομμύρια βρήκαν εργασία και ακόμη λιγότεροι εξασφάλισαν μόνιμη μισθωτή απασχόληση.
Ο Μόντι κληρονόμησε πολλές από αυτές τις διαρθρωτικές προκλήσεις όταν ανέλαβε την εξουσία το 2014. Ωστόσο, μεγάλο μέρος της πολιτικής του απήχησης βασίστηκε στις υποσχέσεις για οικονομικό μετασχηματισμό και περισσότερες ευκαιρίες απασχόλησης. Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η πρόοδος υπήρξε άνιση, καθώς η μετάβαση της Ινδίας από τη γεωργία στη βιομηχανία υψηλότερης παραγωγικότητας εξελίχθηκε πολύ πιο αργά από όσο αναμενόταν.
Σε έκθεσή της τον Απρίλιο, η επενδυτική εταιρεία Bernstein επισήμανε ότι οι οικονομικές πολιτικές της Ινδίας απέτυχαν να μετακινήσουν σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού από τη γεωργία στη μεταποίηση και να ενισχύσουν επαρκώς τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η έκθεση υπογράμμισε ότι σχεδόν το 45% του εργατικού δυναμικού εξακολουθεί να απασχολείται στη γεωργία, η οποία παράγει μόλις το 15%-16% του ΑΕΠ, ενώ το μερίδιο της μεταποίησης στην οικονομία παραμένει σχεδόν αμετάβλητο. Παράλληλα προειδοποίησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να απειλήσει μελλοντικά και τους κλάδους υπηρεσιών πληροφορικής και εξωτερικής ανάθεσης επιχειρησιακών διαδικασιών (BPO), οι οποίοι μέχρι σήμερα αποτελούσαν βασικές οδούς κοινωνικής ανέλιξης.
Έτσι, περισσότερο από μία δεκαετία μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Μόντι, η οικονομική πολιτική της κυβέρνησής του κρίνεται ολοένα και περισσότερο από μια γενιά νέων πτυχιούχων, των οποίων οι προσδοκίες αυξήθηκαν ταχύτερα από τις διαθέσιμες ευκαιρίες απασχόλησης.
