Η Sözcü, που έχει μετατρέψει την εθνικιστική ρητορική σε επάγγελμα, έγραψε πως οι ελληνικές κωμοπόλεις στα σύνορα είναι ένας «παράδεισος που μένει άδειος». Το αφήγημα αυτό δεν είναι νέο – απλώς αυτή τη φορά το έντυσαν με δήθεν "παραδοχές" των Ελλήνων Δημάρχων, που υποτίθεται ότι παραδέχονται την ανωτερότητα του τουρκικού μοντέλου αγροτικής ανάπτυξης. Μόνο που τα πράγματα είναι λίγο πιο γήινα απ’ όσο θα ήθελαν.
Ούτε ο Παπαδόπουλος της Ορεστιάδας, ούτε ο Καλακίκος του Σουφλίου είπαν ποτέ ότι «η Τουρκία είναι παράδειγμα». Είπαν το αυτονόητο: χωρίς δουλειές, καμία επιδότηση δεν φτάνει. Δεν μίλησαν για αποτυχία, αλλά για την ανάγκη συνολικού σχεδίου. Κι αυτό δεν είναι παραδοχή αδυναμίας – είναι πολιτικός ρεαλισμός.
Από κοντά και η φιλοκυβερνητική Türkiye, η οποία μας εξηγεί ότι «οι Έλληνες Δήμαρχοι θέλουν τα τουρκικά κίνητρα». Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της, η Τουρκία επιδοτεί με 80% κάθε τι στην ύπαιθρο – και γι’ αυτό κερδίζει το στοίχημα της ανάπτυξης. Στα χαρτιά, βεβαίως, γιατί στην πράξη οι νέοι Τούρκοι εγκαταλείπουν μαζικά τα χωριά, αναζητώντας στοιχειώδη ελευθερία, εισόδημα και μέλλον στις πόλεις ή –όλο και συχνότερα– στο εξωτερικό. Ας ρωτήσουν τους ίδιους, όχι τα έντυπα της προπαγάνδας.
Το πραγματικό πρόβλημα για την Άγκυρα είναι άλλο: η Ελλάδα, παρά τις δυσκολίες, παραμένει μια ζωντανή και αναπτυσσόμενη Δημοκρατία. Οι Δήμαρχοι μιλάνε ανοιχτά, δεν κάνουν copy-paste από κυβερνητικές εντολές. Υπάρχει δημόσιος διάλογος, αποδοχή της κριτικής, πολιτικός σχεδιασμός που δεν ορίζεται από στρατιωτικές μονάδες. Και αυτή η εικόνα προκαλεί δυσανεξία σε ένα πολιτικό σύστημα που λογοκρίνει και φυλακίζει αδιακρίτως όποιον τολμά να πει κάτι άλλο διαφορετικό από το αφήγημα του Σουλτάνου.
Το ρεπορτάζ δεν είναι μόνο για τα χωριά του Έβρου. Είναι για το πώς αντιλαμβάνεται η Τουρκία τον ελληνικό έλεγχο των συνόρων. Το δημογραφικό, το αγροτικό, η οικονομική απομόνωση – όλα μετατρέπονται σε εργαλεία προπαγάνδας όταν εξυπηρετούν ένα ευρύτερο αφήγημα: ότι η Ελλάδα «υποχωρεί» και η Τουρκία «αντέχει».
Αυτό που αποσιωπούν είναι πως η Ελλάδα επενδύει θεσμικά και κοινωνικά στην ενίσχυση της Θράκης – όχι με πασαλείμματα, αλλά με νομοσχέδια, προγράμματα και διάλογο. Και ας μην αποδίδουν όλα την πρώτη χρονιά. Η Τουρκία, από την άλλη, επενδύει στο ίδιο το δημογραφικό ως πεδίο πίεσης – ένα παιχνίδι επικίνδυνο, που η ιστορία δείχνει ότι δεν έχει καλό τέλος όταν παίζεται με εθνικιστικό τυφλοσούρτη.
Η Θράκη δεν χρειάζεται ούτε οίκτο ούτε διασυρμό. Χρειάζεται υποδομές, σταθερές δουλειές, κίνητρα για να επιστρέψουν οι νέοι. Το πρόγραμμα των 10.000 ευρώ είναι μικρό, αλλά είναι ένα πρώτο βήμα και κυρίως είναι η αναγνώριση πως πρέπει να γίνουν περισσότερα και το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν «πήγε καλά» – το πρόβλημα είναι ότι η Τουρκία εύχεται να μην πάει ποτέ.
Και κάτι ακόμα: οι άνθρωποι στον Έβρο δεν είναι «σκακιστικά πιόνια» – είναι πολίτες που επιλέγουν πού θα ζήσουν. Δεν είναι ούτε σύμβολα προς επίδειξη, ούτε αδύναμοι κρίκοι. Είναι η πρώτη γραμμή της Ελλάδας – και η πιο ισχυρή απόδειξη ότι η χώρα αντέχει, όχι γιατί φωνάζει, αλλά γιατί μένει.
Γιώργος Σ. Σκορδίλης
