Ταυτόχρονα όμως συνειδητοποιείται ότι το κράτος με τον ρόλο, τις παρεμβάσεις, τις πολιτικές του (κεϋνσιανικής έμπνευσης και λογικής) είναι ο θεσμός που μπορεί να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα, τη σταθερότητα, τη λειτουργικότητα του οικονομικού συστήματος και τελικά την κοινωνική συνοχή και ευημερία των πολιτών. Οι παλαιότερες (αμερικανικής έμπνευσης) θεωρίες για «λιγότερο κράτος και λιγότερη κυβέρνηση» έχουν εγκαταλειφθεί σχεδόν πλήρως και στις δύο όχθες του Ατλαντικού.
Ωστόσο, η επιστροφή στο κράτος θέτει περίπλοκα προβλήματα και διλήμματα ιδιαίτερα για χώρες όπου αυτό εμφανίζεται ανίκανο, διαλυμένο, αναποτελεσματικό, διεφθαρμένο, όπου η «κουλτούρα του κράτους» δεν κυριαρχείται από «τη λογική της επίλυσης των προβλημάτων» αλλά από «τη νοοτροπία της διαιώνισης των προβλημάτων» και της αδράνειας. Στην κατηγορία αυτή ανήκει εμφανώς η Ελλάδα. Χωρίς να δραματοποιείται η κατάσταση, το ελληνικό κράτος εμφανίζεται ως το πλέον αναποτελεσματικό και διεφθαρμένο, τουλάχιστον ανάμεσα στις χώρες- μέλη της παλαιάς Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.-15). Τα φαινόμενα της διαφθοράς και της αναπολεσματικότητας εκδηλώνονται τον τελευταίο καιρό με ιδιαίτερη πυκνότητα και οξύτητα σχεδόν σε όλους τους τομείς εφαρμογής του δικαίου, ασφάλειας, φορολογικών υπηρεσιών (αδυναμία είσπραξης φορολογικών εσόδων) κ.ά.
Είναι η περίπτωση του κράτους που με την εξαίρεση δύο- τριών φορέων (Τράπεζα της Ελλάδος, ΚΕΠ, ΥΠΕΞ), είναι δύσκολο να εντοπίσει κάποιος υπηρεσίες καθημερινής εφαρμογής και διαχείρισης πολιτικής οι οποίες λειτουργούν αποτελεσματικά και απαλλαγμένες από το στίγμα της διαφθοράς. Έτσι, η επιστροφή στο κράτος βρίσκει την Ελλάδα σε ακόμη δυσχερέστερη θέση σε σχέση με άλλες χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης- θέση που ούτως ή άλλως είναι εξαιρετικά δύσκολη λόγω των επάλληλων κρίσεων στις οποίες βρίσκεται η χώρα και που τουλάχιστον σε αυτή την έκταση δεν αντιμετωπίζει άλλη χώρα της Ένωσης.
Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Τα Νέα