Στο επίκεντρο των νέων ρυθμίσεων βρίσκονται τα μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα, οι μπαταρίες αποθήκευσης, η απλοποίηση των διαδικασιών και η ψηφιοποίηση του συστήματος. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών ισχύος έως 800 Watt σε μπαλκόνια, αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων αναγκών.

Το νέο πλαίσιο, με βάση το ΥΠΕΝ, αποτελεί μέρος του οδικού χάρτη για τη μείωση του ενεργειακού κόστους σε ορίζοντα τριετίας και έρχεται να συμπληρώσει και να αναμορφώσει το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση, τόσο στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και Δίκτυο όσο και στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά.

Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η θεσμοθέτηση, για πρώτη φορά, της δυνατότητας εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων σε μπαλκόνια.

Τα συστήματα, με βάση την Υπουργική Απόφαση που υπέγραψε ο υπουργός Περιβάλλοντος κι Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου θα μπορούν να έχουν μέγιστη ισχύ παραγωγής έως 800 Watt και εγκατεστημένη ισχύ έως 1.000 Watt, ενώ θα μπορούν να συνδυάζονται και με σύστημα αποθήκευσης. Βασική προϋπόθεση είναι η παραγόμενη ενέργεια να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την κάλυψη των ιδίων αναγκών.

Η διαδικασία θα είναι απλοποιημένη και ηλεκτρονική, μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης που υλοποιεί ο ΔΕΔΔΗΕ και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του έτους.

Ωστόσο, η εγκατάσταση δε θα είναι ανεξέλεγκτη. Ο ΔΕΔΔΗΕ, σε συνεργασία με τον Ελληνικό Οργανισμό Τυποποίησης, θα καθορίσει ειδικές προδιαγραφές ασφαλείας για την εγκατάσταση, τη σύνδεση και τη λειτουργία των συστημάτων. Η τήρησή τους θα επιβεβαιώνεται με υπεύθυνη δήλωση μηχανικού ή εγκαταστάτη.

Παράλληλα, θα απαιτείται η εγκατάσταση έξυπνου μετρητή, ενώ η παροχή θα πρέπει να διαθέτει ενεργή Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη. Ο ΔΕΔΔΗΕ θα μπορεί επίσης να αποκλείει τη σύνδεση νέων φωτοβολταϊκών μπαλκονιού σε τμήματα του δικτύου όπου δεν υπάρχει επαρκής δυνατότητα απορρόφησης πρόσθετης παραγωγής.

Οι προδιαγραφές ασφαλείας για τα συστήματα αυτά αναμένεται να αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του ΔΕΔΔΗΕ έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.

Περισσότερες επιλογές με τις μπαταρίες

Σημαντική καινοτομία, με βάση το ΥΠΕΝ, αποτελεί και η διεύρυνση των δυνατοτήτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Το νέο πλαίσιο καθορίζει τους όρους για τον συνδυασμό φωτοβολταϊκών και μπαταριών, ενώ για πρώτη φορά δίνει τη δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένου συστήματος αποθήκευσης, χωρίς να απαιτείται η ύπαρξη φωτοβολταϊκού ή άλλου σταθμού ΑΠΕ.

Έτσι, ένας καταναλωτής θα μπορεί να αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο και να την αξιοποιεί αργότερα, ανάλογα με τις ανάγκες του.

Παράλληλα, προβλέπεται απλοποιημένη διαδικασία αδειοδότησης και σύνδεσης, ενώ οι καταναλωτές χαμηλής τάσης απαλλάσσονται από την υποχρέωση εγγυητικής επιστολής. Οι σχετικές αιτήσεις θα εξετάζονται κατά προτεραιότητα από τον αρμόδιο Διαχειριστή.

Πώς λειτουργεί στην πράξη

Σημειώνεται ότι η λογική της αυτοκατανάλωσης δίνει τη δυνατότητα, ώστε η ηλεκτρική ενέργεια που παράγει ένα φωτοβολταϊκό να χρησιμοποιείται κατά προτεραιότητα για την κάλυψη των αναγκών του καταναλωτή.

Για παράδειγμα, εάν ένα φωτοβολταϊκό παράγει 120 kWh και η κατανάλωση την ίδια περίοδο ανέρχεται σε 100 kWh, οι 100 kWh μπορούν να καλύψουν άμεσα τις ανάγκες του καταναλωτή. Οι υπόλοιπες 20 kWh μπορούν, ανάλογα με τη διαμόρφωση του συστήματος, είτε να αποθηκευτούν σε μπαταρία είτε να εγχυθούν στο δίκτυο και να αποζημιωθούν σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.

Σε περίπτωση που η παραγωγή δεν επαρκεί, η απαιτούμενη ενέργεια αντλείται από το δίκτυο και χρεώνεται σύμφωνα με το τιμολόγιο του προμηθευτή.

Η ύπαρξη μπαταρίας αυξάνει την ποσότητα της ενέργειας που μπορεί να αξιοποιήσει ο ίδιος ο καταναλωτής, καθώς επιτρέπει την αποθήκευση της πλεονάζουσας παραγωγής και τη χρήση της σε μεταγενέστερο χρόνο.

Ειδικές ρυθμίσεις για δήμους και δημόσιους φορείς

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον δημόσιο τομέα.Το νέο πλαίσιο διευκολύνει την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών σταθμών αυτοκατανάλωσης από Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα και κοινωφελή ιδρύματα.

Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, σχολεία, κέντρα υγείας και νοσοκομεία, αθλητικές εγκαταστάσεις, δίκτυα οδοφωτισμού, καθώς και εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης.

Μέσω του ταυτοχρονισμένου και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, το όφελος από την παραγόμενη ενέργεια θα αποτυπώνεται στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και θα πιστώνεται απευθείας ως έκπτωση, μειώνοντας το ενεργειακό κόστος των φορέων.

Λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερες ψηφιακές υπηρεσίες

Στο νέο πλαίσιο εντάσσεται και η δημιουργία μιας πιο σύγχρονης ψηφιακής υποδομής για την αυτοκατανάλωση.Το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκαταναλωτών Ενέργειας θα επιτρέπει την ηλεκτρονική καταχώριση και επικαιροποίηση των στοιχείων των αυτοκαταναλωτών, των παροχών κατανάλωσης και των σταθμών αυτοκατανάλωσης.

Σε συνδυασμό με την ανάπτυξη των έξυπνων μετρητών και την καταγραφή των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, επιδιώκεται καλύτερη εποπτεία των συστημάτων, μεγαλύτερη ακρίβεια και ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.

Στόχος είναι να περιοριστούν οι χρόνοι αδειοδότησης και η γραφειοκρατία και να γίνει πιο εύκολη η πρόσβαση των καταναλωτών στα διαθέσιμα εργαλεία αυτοκατανάλωσης.

Όλα τα μοντέλα αυτοκατανάλωσης στο νέο πλαίσιο

Οι νέες ρυθμίσεις καλύπτουν το σύνολο των σχημάτων αυτοκατανάλωσης: από το net metering και το virtual net metering έως το net billing και το virtual net billing.

Παράλληλα, προβλέπεται η συλλογική αυτοκατανάλωση, καθώς και η δυνατότητα ο σταθμός αυτοκατανάλωσης να ανήκει ή να τελεί υπό διαχείριση τρίτου προσώπου, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις.

Με τον τρόπο αυτό διευρύνεται το πεδίο για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και φορείς που επιθυμούν να παράγουν, να αποθηκεύουν και να καταναλώνουν τη δική τους ενέργεια.

Τι γίνεται με τα έργα που έχουν ήδη ξεκινήσει

Το νέο πλαίσιο προβλέπει και μεταβατικές ρυθμίσεις για σταθμούς αυτοκατανάλωσης που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία αδειοδότησης.

Για έργα με ταυτοχρονισμένο ή εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, τα οποία έχουν λάβει Οριστική Προσφορά Σύνδεσης ή έχουν συνάψει Σύμβαση Σύνδεσης αλλά δεν κατέστη δυνατό να τεθούν σε λειτουργία πριν από τη δημοσίευση του νέου πλαισίου, η διάρκεια ισχύος των σχετικών διαδικασιών εκκινεί εκ νέου.

Με τη ρύθμιση αυτή επιδιώκεται να διασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου και να αποφευχθούν αιφνίδιες αλλαγές για καταναλωτές και επενδυτές που είχαν ήδη δρομολογήσει τα έργα τους.

Στόχος η μόνιμη μείωση του ενεργειακού κόστους

Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας των καταναλωτών και η μεγαλύτερη αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας προς όφελός τους.

Νοικοκυριά, επιχειρήσεις, επαγγελματίες, αγρότες, ενεργειακές κοινότητες, ΟΤΑ και δημόσιοι φορείς αποκτούν περισσότερα εργαλεία για να παράγουν, να αποθηκεύουν και να καταναλώνουν τη δική τους καθαρή ενέργεια, περιορίζοντας την εξάρτησή τους από το δίκτυο και μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος.

Με τη δημοσίευση της Υπουργικής Απόφασης, το νέο πλαίσιο καθίσταται λειτουργικό και ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη περισσότερων συστημάτων αυτοκατανάλωσης. Για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η δημοσίευση των τεχνικών προδιαγραφών ασφαλείας από τον ΔΕΔΔΗΕ, έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.