Από το πρώτο θέμα

«Η κυβέρνηση επιχειρεί για δεύτερη φορά στην τριετία να ρυθμίσει τα χρέη των οφειλετών στα ασφαλιστικά ταμεία. Προηγήθηκαν απανωτές ρυθμίσεις των προηγούμενων κυβερνήσεων για αποπληρωμή των χρεών με πολλές δόσεις.

Οι οφειλέτες, όμως, γνωρίζουν τη «φάμπρικα των ρυθμίσεων» και γι’ αυτό πολλοί καταβάλουν τις πρώτες δόσεις, αποκτούν την ασφαλιστική ενημερότητα που χρειάζονται και σταματούν να πληρώνουν περιμένοντας την επόμενη ρύθμιση.

Διά των απανωτών ρυθμίσεων, όμως, η Πολιτεία δημιουργεί κίνητρα στις επιχειρήσεις να είναι ασυνεπείς στις υποχρεώσεις τους και τιμωρεί την υγιή επιχειρηματικότητα: Οι συνεπείς στερούνται του πλεονεκτήματος της ρευστότητας που απολαμβάνουν οι ασυνεπείς ανταγωνιστές τους.

Κάποιες φορές οι ρυθμίσεις είναι αναγκαίες. Αλλά, άλλο είναι μια λογική ρύθμιση και διαφορετικό η λογική των ρυθμίσεων στην οποία έχει εισέλθει το ελληνικό κράτος. Το τελευταίο δεν λύνει προβλήματα. Απλώς τα διογκώνει.»
Καθημερινή

Ελίζα Παπαδάκη

«Διαμάχες μεταξύ υπουργών για τα κονδύλια του προϋπολογισμού, μεταξύ του ενός ή του άλλου υπουργού και του υπουργού Οικονομικών ιδίως, παρουσιάζονταν σε όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις μετά το 1975. Ανάμεσα στην εκάστοτε κυβέρνηση και το δικαστικό σώμα ανέκυπταν επίσης κατά καιρούς αντιπαραθέσεις με βαρύ δημοσιονομικό κόστος. Ποτέ όμως έως τώρα δεν είχαν πάρει την αναίσχυντη τροπή που παρακολουθήσαμε το τελευταίο διάστημα.

Οι προηγούμενες δεν ήταν βέβαια κυβερνήσεις αγίων. Η λογική της εξυπηρέτησης πελατειακών συμφερόντων - αγροτικών π.χ., ή κάποιων κατηγοριών συνταξιούχων, ή πολιτών με συγκεκριμένες τοπικές ανάγκες στην περιφέρεια όπου εκλεγόταν ο πιεστικός βουλευτής-υπουργός - πάντοτε λειτουργούσε. Διάφοροι υπουργοί φρόντιζαν επίσης, όσο μπορούσαν, να ικανοποιούν οικονομικά αιτήματα υπαλλήλων του δικού τους κάθε φορά υπουργείου, και έτσι, με ποικίλα ειδικά επιδόματα, τινάζονταν στον αέρα τα εξαγγελλόμενα με τυμπανοκρουσίες «ενιαία μισθολόγια» στο Δημόσιο. Η αίσθηση της αδικίας όσων οι υπουργοί τους δεν τα κατάφερναν εξ ίσου καλά εντεινόταν, μαζί και οι διεκδικήσεις για να αποκατασταθεί η ίση μεταχείριση. Με πελατειακά κριτήρια προσλαμβάνονταν εξάλλου και έκτακτοι συμβασιούχοι, συχνά ωστόσο και εξ ανάγκης, για δραστηριότητες χρήσιμες και επιβεβλημένες, όταν οι κανονικές προσλήψεις προσέκρουαν στους δημοσιονομικούς περιορισμούς, επειδή οι κυβερνητικοί υπεύθυνοι αποδεικνύονταν ανίκανοι να ιεραρχήσουν και να σχεδιάσουν σωστά: το πιο κραυγαλέο παράδειγμα επί πολλά χρόνια ήταν οι δάσκαλοι.

Ενίοτε παρεμβάλλονταν δικαστικές αποφάσεις που εξίσωναν προς τα πάνω μισθούς, επιδόματα και εργασιακά καθεστώτα, επιβάλλοντας δαπάνες εκατομμυρίων που κανένας προϋπολογισμός δεν είχε προβλέψει, πολύ σπανιότερα για να αναιρέσουν οφειλόμενες πληρωμές, όπως είδαν με απελπισία τις προάλλες μια σειρά συμβασιούχοι. Μερικές φορές και για να αναπροσαρμόσουν γενναία τους μισθούς των ίδιων των δικαστών, όταν ανακαλυπτόταν κάποιος δημόσιος λειτουργός με αποδοχές ανώτερες από εκείνες του προέδρου του Αρείου Πάγου (το κρούσμα της περασμένης εβδομάδας δεν ήταν το πρώτο).

Για προφανείς λόγους εκλογικής πελατείας κανόνας ήταν, τέλος, ο προϋπολογισμός να ξεχειλώνει με αύξηση των παροχών και μειώσεις των εισπραττομένων φόρων στο τελευταίο έτος κάθε κυβερνητικής θητείας, με μόνη πιθανή εξαίρεση το 2000, όταν στις συνθήκες πλατιάς συλλογικής αποδοχής του στόχου της ΟΝΕ, και μιας προσπάθειας εξορθολογισμού της διακυβέρνησης, ο δημοσιονομικός «εκλογικός κύκλος» - η διόγκωση των ελλειμμάτων ανά τετραετία - έμοιαζε να έχει ξεπεραστεί. Αλλά μέσα στις αυξανόμενες δυσκολίες της προετοιμασίας των Ολυμπιακών Αγώνων και της εσωτερικής συνεννόησης στο κυβερνών τότε ΠΑΣΟΚ, αυτό δεν επαναλήφθηκε το 2004.

Στο παρελθόν ωστόσο οι ενδοκυβερνητικές διαμάχες για τα κονδύλια του προϋπολογισμού δεν υπάκουαν αποκλειστικά σε πελατειακές λογικές. Επενδύονταν σε πολιτικοϊδεολογικές αντιπαραθέσεις μεταξύ των υποστηρικτών της δημοσιονομικής εξυγίανσης ως αναγκαίας προτεραιότητας, και εκείνων που προέτ