Παντελής Μπουκάλας

«Aπό σκάνδαλο σε σκάνδαλο, μέχρι τώρα που αποκαλύπτεται ο χρηματιστηριακός τζόγος με τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων, αλλάζουν αφενός τα πρωταγωνιστικά πρόσωπα, που διατηρούν ωστόσο ως κοινό στοιχείο τη γαλάζια τους καταγωγή, αφετέρου τα οικονομικά μεγέθη (πάντως η αυξητική τάση των ποσών που «ξεστρατίζουν» είναι οφθαλμοφανής, γεγονός που επιβεβαιώνει την αλήθεια του θυμόσοφου λόγου ότι «τρώγοντας έρχεται ή όρεξη»). Για τον προσεκτικό παρατηρητή, αλλά και για τον βαριεστημένο τηλεοπτικό καταναλωτή αποκαλύψεων που αποβλέπουν πρωτίστως στον θόρυβο, το μόνο που παραμένει σταθερό είναι η «υπερασπιστική λογική» της κυβερνώσας παράταξης. Στις «αγορεύσεις» της (ή τις απολογίες, όπως θέλει τις ονομάζει κανείς), δύο είναι τα μονίμως επανερχόμενα θεωρήματα, διά των οποίων επιχειρείται να διασκεδαστεί η αμηχανία και να αναστηθεί το φάντασμα που εισήλθε κάποια στιγμή στην ηθικολογούσα παρά πολιτικώς ομιλούσα αγορά μας με το όνομα «σεμνά και ταπεινά».

Το πρώτο θεώρημα (ή δόγμα) ανακαλεί σε δημοτικότερη μορφή μια φράση που έμεινε παροιμιώδης στην ημικαθαρευουσιάνικη εκδοχή της, όπως πρωτακούστηκε από το στόμα του Μένιου Κουτσόγιωργα: «Δεν δικαιούσθε διά να ομιλείτε». Δεν δικαιούται να ομιλεί το ΠΑΣΟΚ, λένε και ξαναλένε οι της Ν. Δ., διότι αμάρτησε και το ίδιο, οπότε, επειδή ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω, ο μη αναμάρτητος πρέπει να σιωπά στον αιώνα τον άπαντα... Αμωμο και ανεπίληπτο δεν υπήρξε το ΠΑΣΟΚ, κι αυτό το αναγνώρισαν και επιφανή στελέχη του, και ο νυν αρχηγός του. Αυτό όμως δεν είναι δημοκρατικώς δυνατόν να σου στερήσει διά παντός το δικαίωμα, την υποχρέωσή του μάλλον, να αποκαλύπτει, να στηλιτεύει, να καυτηριάζει, να απαιτεί, ακόμα ακόμα και να δημαγωγεί και να ηθικολογεί· δικαιούται εν ολίγοις να επαναλαμβάνει ό, τι έπραττε η αντιπολιτευόμενη τότε Ν. Δ., η οποία, φυσικά, δεν είχε γεννηθεί εν κενώ, άμωμη και ανεπίληπτη, αλλά ήταν συνεχιστής μιας παράταξης που, όπως όλες, δεν είχε μόνο «άριστα» και «διαγωγή κοσμιωτάτη» στο κυβερνητικό ενδεικτικό της.

Κυβερνητικό θεώρημα δεύτερο: «Τις αποκαλύψεις τις κάνουμε μόνοι μας, άρα είμαστε άξιοι επαίνου». Πολύ ωραίο για να είναι αληθινό. Ο, τι γίνεται γνωστό, έρχεται στο φως συμπτωματικά, σαν παράπλευρη απώλεια κατά τη σύγκρουση αλληλοϋποβλεπόμενων μερίδων, ή προκύπτει από δημοσιογραφικές έρευνες, τα αποτελέσματα των οποίων επιβεβαιώνει με μεγάλη καθυστέρηση και μισή καρδιά η κυβέρνηση.

Ενα τρίτο σταθερό γνώρισμα της κυβερνητικής στάσης είναι «η ενόχληση του πρωθυπουργού». Αλλά αυτή κοντεύει πια να αποκτήσει τις διαστάσεις θρύλου.»
Καθημερινή

Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος

«Είναι καταφανής, απεγνωσμένη, αλλά και ευνόητη η προσπάθεια των κυβερνώντων να υποβαθμίσουν όσο μπορούν τη σοβαρότητα της υπόθεσης των ομολόγων και των αποθεματικών και να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι οι δικές τους ευθύνες περιορίζονται, στη χειρότερη γι αυτούς περίπτωση, σε ανεπαρκή εποπτεία των ασφαλιστικών ταμείων. Γι αυτό κι από τη μια μιλάνε για ατελές νομικό πλαίσιο κι από την άλλη πασχίζουν να στρέψουν τους προβολείς του δημόσιου ενδιαφέροντος στις χρηματιστηριακές.

Οτι ο ρόλος των χρηματιστηριακών εταιρειών ήταν καθοριστικός είναι αναμφισβήτητος. Χωρίς αυτές θα ήταν αδύνατο να παιχτεί το παιχνίδι που παίχτηκε. Σε καμιά, όμως, περίπτωση δεν θα μπορούσαν να το παίξουν μόνες τους. Κι αυτό είναι που δεν πρέπει να μας διαφεύγει ούτε στιγμή. Δεν έχουμε να κάνουμε μ ένα και μόνο Ταμείο ή με μία και μόνο χρηματιστηριακή, αλλά με πολλές χρηματιστηριακές, δεκάδες Ταμεία και πολλά ομόλογα υψηλού ρίσκου. Ή -για να το πούμε πιο απλά- με μια γενικευμένη κομπίνα, που δεν θα μπορούσε να στηθεί χωρίς τη συμμετοχή κάποιων με ιδιαίτερες δυνατότητες.

Δυνατότητα πρώτη και καθοριστικότερη: να «πεισθούν» οι διοικήσεις των Ταμείων ν ανατρέψουν την πρακτική που ακολουθούσαν μέχρι και το 2004 κι αντί για ομόλογα εγγυημένης απόδοσης ν αρχίσουν να επιλέγουν ομόλογα υψηλού κινδύνου. Λέτε να είναι σε θέση ένας ή περισσότεροι χρηματιστές να προκαλέσουν μια τέτοια αλλαγή ή θεωρείτε πι