Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το διεθνές οικονομικό περιοδικό Forbes, ο δείκτης MSCI Greece έχει εκτοξευθεί πάνω από 70% φέτος, υπερδιπλάσια άνοδο από τους ευρύτερους ευρωπαϊκούς δείκτες και πολύ μπροστά από τον S&P 500. Μόλις δέκα χρόνια πριν, η Ελλάδα βρισκόταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, αναγκασμένη να δεχθεί τρία μνημόνια, ενώ οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων ξεπερνούσαν το 36%. Σήμερα, δανείζεται με επιτόκια χαμηλότερα κατά 0,50% από τις Ηνωμένες Πολιτείες και αντίστοιχα με τη Γαλλία, ενώ το χρηματιστήριό της… απογειώνεται.
Από την κρίση στην ανάκαμψη
Η παγκόσμια ύφεση του 2009 αποκάλυψε χρόνια υπερχρέωσης και αδύναμης φορολογικής συμμόρφωσης στην Ελλάδα, πυροδοτώντας μια κρίση δημόσιου χρέους. Μέχρι το 2012, η χώρα είχε δεχθεί τρία προγράμματα διάσωσης από την ΕΕ και το ΔΝΤ, ενώ υπήρχε έντονη φημολογία περί εξόδου από την Ευρωζώνη. Η οικονομία κατέρρευσε: η ανεργία άγγιξε το 28%, το ΑΕΠ συρρικνώθηκε περίπου κατά 27% και σχεδόν τα μισά δάνεια των τραπεζών ήταν «κόκκινα».
Οι επώδυνες μεταρρυθμίσεις ήταν αναπόφευκτες. Οι δανειστές επέβαλαν αυστηρή λιτότητα, οδηγώντας σε βαθύτερη ύφεση, αλλά δημιουργώντας τις βάσεις για τη μετέπειτα ανάκαμψη. Ο προϋπολογισμός συρρικνώθηκε, οι μισθοί προσαρμόστηκαν, η φοροδιαφυγή περιορίστηκε και η διαφθορά χτυπήθηκε.
Την τελευταία δεκαετία η κυβέρνηση προχώρησε σε εκσυγχρονισμό της οικονομίας. Η ταχεία ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και το σύστημα ηλεκτρονικής τιμολόγησης myDATA βελτίωσαν τα φορολογικά έσοδα. Η ιδιωτικοποίηση του λιμανιού του Πειραιά και των περιφερειακών αεροδρομίων προσέλκυσε ξένες επενδύσεις. Οι αλλαγές στους πτωχευτικούς νόμους βοήθησαν τις τράπεζες να «καθαρίσουν» τους ισολογισμούς τους, μειώνοντας τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια από 49% σε περίπου 3%.
Η τουριστική έκρηξη μετά την πανδημία έδωσε περαιτέρω ώθηση. Χάρη σε αυτά, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ έπεσε από πάνω από 200% στο 153%, η ανεργία μειώθηκε στο 7,9% και η Κομισιόν προβλέπει ανάπτυξη 2,3% το 2025 — υπερδιπλάσια από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Το ράλι του Χρηματιστηρίου Αθηνών
Η αγορά ανταμείβει τις βελτιωμένες προοπτικές. Το ETF Global X Greece (GREK) έχει εκτοξευθεί κατά 70% το 2025, έναντι 25% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Οι τράπεζες, που αποτελούν το 50% του χαρτοφυλακίου, οδηγούν την άνοδο.
Ο Malcolm Dorson, επικεφαλής αναδυόμενων αγορών στη Global X, τονίζει ότι οι ελληνικές μετοχές συνδυάζουν «τη δυναμική των αναδυόμενων αγορών με τη σταθερότητα των ανεπτυγμένων». Υπογραμμίζει μάλιστα ότι μια πιθανή αναβάθμιση της Ελλάδας σε «ανεπτυγμένη αγορά» από FTSE Russell και MSCI θα μπορούσε να προσελκύσει ισχυρές παθητικές ροές κεφαλαίων.
Παρά την άνοδο, οι αποτιμήσεις παραμένουν ελκυστικές. Το GREK διαπραγματεύεται με δείκτη P/E 9,7 έναντι 14,8 του Vanguard FTSE Europe ETF, ενώ προσφέρει μερισματική απόδοση 4%. Αυτό έχει προσελκύσει τόσο momentum επενδυτές όσο και «κυνηγούς αξίας».
Για ποιον είναι οι ελληνικές μετοχές;
Οι μετοχές της Ελλάδας μπορεί να ταιριάξουν σε επενδυτές που αναζητούν διαφοροποίηση και ανάπτυξη σε λογική αποτίμηση. Η χώρα συνδυάζει οικονομική ανάκαμψη, αύξηση εταιρικών κερδών και ελκυστικές αποτιμήσεις σε σχέση με το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Αν και η πορεία τους ίσως δεν αγγίξει τις εκρηκτικές αποδόσεις των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών, η σχέση ανάπτυξης προς τιμή προσφέρει μια εναλλακτική επιλογή χωρίς το «καπέλο» υπερβολικής αποτίμησης.
