Σε χαμηλό 14 ετών, εκεί που ήταν πρίν την ελληνική κρίση αλλά και τη κρίση χρέους της Ευρωζώνης έχουν επιστρέψει οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων. Αναλυτές βλέπουν πιθανό τον στόχο του 3% όσον αφορά την απόδοση του 10ετούς ελληνικού ομολόγου και τις 300 μονάδες βάσης όσον αφορά το spread με το αντίστοιχο γερμανικό δεκαετές.

Τα τελευταία τρία χρόνια η κυβέρνηση επιτυγχάνει απόλυτα τους δημοσιονομικούς στόχους, σημειώνοντας μάλιστα σημαντικές υπερεπιδόσεις ως προς τα πρωτογενή πλεονάσματα. Ωστόσο τίμημα για τη μεσαία τάξη και για την επιχειρηματικότητα ήταν και παραμένει υψηλό, με άμεσο αρνητικό αντίκτυπο στην αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας. Η υπερσυγκράτηση των δημοσίων επενδυτικών δαπανών, με τη συνεχή μείωση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων έναντι του αρχικού στόχου, έχει στερήσει πολύτιμους πόρους από την πραγματική οικονομία, επιτείνοντας το πρόβλημα της ανεπαρκούς χρηματοδότησης της ανάπτυξης. Επιπλέον, η διατήρηση υψηλής φορολογίας, παρά τις επιμέρους μικρές ελαφρύνσεις στον προϋπολογισμό του 2019, εξακολουθεί να αποθαρρύνει την επενδυτική δραστηριότητα και να επιδρά αρνητικά στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.

Να μην χαθεί το μέτρο και ο σεβασμός

Η κυβέρνηση είτε για λόγους σκοπιμότητος, είτε από ιδεοληψίες είτε από ανικανότητα –αυτό ισχύει στις περισσότερες των προϋποθέσεων- εξακολουθεί να υπολείπεται στην διεκπεραίωση σειράς μεταρρυθμίσεων, για τις οποίες έχει αναλάβει υποχρέωση έναντι των Θεσμών. Δηλαδλή έναντι αυτών που μας δανείζουν.

Τα σημάδια κόπωσης για τους συνεπείς δανειολήπτες είναι εμφανή με το ξεκίνημα του 2019. Αρκετοί επιθυμούν να ενταχθούν στο νομοσχέδιο που επιθυμεί να φέρει η κυβέρνηση με τη ρύθμιση των 120 δόσεων. Δεν θέλουν ξανά εν όψει του καλοκαιριού να έχουν το δίλημμα αν πληρώσεις τις υποχρεώσεις σου (ΕΝΦΙΑ,ΕΦΚΑ, φόρος 2018) δεν θα πας διακοπές, διαφορετικά δεν πληρώνεις τίποτα μπαίνεις σε ρύθμιση και απολαμβάνεις τις διακοπές σου. Αυτό το μαρτύριο της τελευταίας δεκαετίας το ζούνε οι συνεπείς φορολογούμενοι οι οποίοι κάθε χρόνο όλο και μειώνονται. Κουράστηκαν οι συνεπείς και τι κατάλαβαν τελικά όλα αυτά τα χρόνια; Απλώς κοιμούνται ήσυχοι το βράδυ αλλά δεν έχουν αποταμιεύσεις. Ταυτόχρονα μία κοινωνία να τους κοιτά με μισό μάτι γιατί είναι συνεπείς και όχι μόνο στα χρόνια του μνημονίου αλλά και παλαιότερα.

Ενας μύθος που υπάρχει στην Ελλάδα -από τους πολλούς που κυκλοφορούν ανά την επικράτεια- είναι ότι παράγουμε τα καλύτερα αγροτικά προϊόντα και ότι η βιοποικιλότητα στη χώρα μας είναι πολύ μεγάλης αξίας. Η παραπάνω πρόταση δεν είναι απολύτως ακριβής (αν όχι εντελώς λανθασμένη). Και τούτο διότι, στις μέρες μας, σε όλες τις χώρες του κόσμου παράγονται προϊόντα από τους σπόρους και τα υβρίδια των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών. Επίσης, ας μη λησμονούμε ότι στην εποχή της παγκοσμιοποίησης πρωταρχικό ρόλο παίζει η τιμή του προϊόντος και όσον αφορά αυτόν τον παράγοντα η Ελλάδα υστερεί κατά πολύ.

Πέραν από την πιστοποιημένη διαφοροποίηση του ανθρώπινου εγκεφάλου, σε αριστερό και δεξί ημισφαίριο, με ξέχωρες όσο και συμπληρωματικές λειτουργίες, υπάρχει και μια άλλη διαφοροποίηση της διανόησης του εγκεφάλου μας από άτομο σε άτομο, με εξαιρετικά διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους σκεπτόμαστε και επικοινωνούμε. Η διαφορά αυτή, από άνθρωπο σε άνθρωπο, είναι παρόμοια με την διαφορά ανάμεσα στα αναλογικά ραδιόφωνα της παλαιάς εποχής, και στα ψηφιακά ραδιόφωνα που έχουν επικρατήσει την σήμερον ημέρα. Αυτή η διαφορά είναι αναμεσα στην λειτουργική ασάφεια με την οποία δουλεύει το αναλογικό ραδιόφωνο, ή οποιαδήποτε άλλη αναλογική συσκευή, και στην λειτουργική επακρίβεια με την οποία λειτουργεί το ψηφιακό ραδιόφωνο, και άλλες ψηφιακές μηχανές, όπως, π.χ. οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Η επικοινωνία ανάμεσα σε άτομα που σκέπτονται πολύ αναλογικά, με περισσή ασάφεια στις λεπτομέρειες δηλαδή, και σε άτομα που σκέπτονται πολύ ψηφιακά, δηλαδή με περισσή προσοχή στην λεπτομερή απεικόνιση της πραγματικότητας, είναι πολύ συχνά πολύ προβληματική, διότι το ασαφώς (αναλογικά) σκεπτόμενο άτομο δεν μπορεί να επικοινωνήσει αποτελεσματικά με το επακριβώς (ψηφιακά) σκεπτόμενο άτομο, και τανάπαλιν φυσικά. Πάνω στην πράξη της επικοινωνίας, το αναλογικό μυαλό χρησιμοποιεί ασαφείς όρους και ασαφείς ιδέες ενώ το ψηφιακό μυαλό αρνείται να αντιληφθεί και να αποδεχτεί αυτήν την ασαφή επικοινωνία, με αποτέλεσμα να επικρατεί διαφωνία και ασυνεννοησία.

Σε μια από τις αναρίθμητες όσο και μάταιες στιγμιαίες πολιτικές συζητήσεις με κολλητούς μου, κάποιος αναφέρθηκε, χωρίς κανένα θεμιτό λόγο, στον “Μπαρούφα”, εννοώντας φυσικά τον πρώην υπουργό της κυβέρνησης που έχει καταντήσει ο Μουτζούρης της ελληνικής κρίσης. Αυτό το επίθετο με πρόσβαλε γιατί πιστεύω ότι ο Γιάνης Βαρουφάκης προσέφερε το πιο εντυπωσιακό μυαλό της Ελλάδας, στην προσπάθεια αντιμετώπισης της ελληνοευρωπαϊκής κρίσης. Και από αυτό το προσωπικό αίσθημα προσβολής, βγήκε το παρόν άρθρο:

Μου κάνει εντύπωση που κανείς δεν ρωτάει για τα μετοχοδάνεια της Τράπεζας Αττικής.

Βρισκόμαστε ενώπιον της εξής πραγματικότητας που δεν μπορεί να παρακαμφθεί. Οι επιβαρύνσεις είναι συνεχώς βαρύτερες, είτε πρόκειται για φόρους είτε για ασφαλιστικές εισφορές. Ενώ και οι προοπτικές που έχει διαμορφώσει το αριστερό Μνημόνιο με αναμενόμενη ακόμη μεγαλύτερη μείωση του αφορολόγητου και διατηρηση υψηλών πλεονασμάτων, συνιστούν ένα ζοφερό μέλλον για την ελληνική κοινωνία. Ειδικώς, όσοι αποφάσισαν ανοήτως να μετέλθουν ελεύθερο επάγγελμα, πλήττονται εξοντωτικά. Ας ασκούσαν τουλάχιστον ...ελευθέριο για να μη πληρώνουν τίποτε!

Η δεκαετής κρίση γκρέμισε την αίσθηση ασφάλειας για το μέλλον όπως νομίζαμε ότι θα είναι στα χρόνια της ευμάρειας και της επίπλαστης ευτυχίας των δανεικών και της φιγούρας. Δεν χάθηκαν μόνο οι εργασίες σταθερής απασχόλησης, δεν αυξήθηκε μόνο η κατάθλιψη σε μεγάλο αριθμό συμπολιτών μας που έχει αναδειχθεί σε νόσος της εποχής. Δεν κατέρρευσε μόνο το ασφαλιστικό και υγειονομικό σύστημα της χώρας, δεν αυξήθηκε μόνο η παραβατικότητα, δεν εγκατέλειψαν μόνο τη χώρα σχεδόν μισό εκατομμύρια άνθρωποι στις πιο παραγωγικές ηλικίες των 18-40 ετών.

Στην Ελλάδα η παροχολογία, η πλειοδοσία υποσχέσεων από τα πολιτικά κόμματα, αλλά και η χαλάρωση ή ακόμα και το πάγωμα απαραίτητων μεταρρυθμίσεων, που ενδέχεται να έχουν πολιτικό κόστος, αποτελούν δυστυχώς ένα είδος «παράδοσης» ενόψει εκλογών. Με δεδομένο ότι το 2019 θα διεξαχθούν στη χώρα τρεις εκλογικές αναμετρήσεις, σε εθνικό, αυτοδιοικητικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι σημαντικότερο από ποτέ η παράδοση αυτή να σπάσει.

Η σύνδεση της Εκπαίδευσης και μάλιστα της Ανώτερης και της Ανώτατης με τον τομέα της Οικονομίας είναι μία σχέση άγνωστη στη χώρα μας. Είναι μία διαπίστωση που δεν αφορά μόνο τα εξειδικευμένα στελέχη που λείπουν και που άνευ αυτών ακόμη και μία ξένη επένδυση μπορεί να αποδειχθεί άχρηστη αν στον συγκεκριμένο κλάδο της νέας ή, και της παλαιάς ακόμη Οικονομίας, δεν θα βρίσκουν οι ξένοι το ανθρώπινο δυναμικό που χρειάζονται.

Εχουμε μάθει σε αυτή τη χώρα να τοποθετούμε παντού ταμπέλες γιατί μας λείπουν τα επιχειρήματα. Βρισκόμαστε σε μια ιστορική στιγμή ρήξης με το παρελθόν, αλλά το πότε και το πως αυτή θα πραγματοποιηθεί, το καθορίζουν οι νέοι, όχι οι ηλικιωμένοι.

Μια εβδομαδούλα μακριά είμαστε από την νομικά συμφωνημένη έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ο απόλυτα ενδογενής, αναίμακτος αλλά πολιτικά αιματηρότατος, εμφύλιος πόλεμος έχει ξεσπάσει στην χώρα που θέλει και προσπαθεί να απαλλαχθεί από τα δεσμά τηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την άλλη μεριά, προσπαθεί να σκεπάσει τις σεισμικές δονήσεις που αυτή η προσπάθεια αποχώρησης προκαλεί, αν όχι επιφανειακά, τουλάχιστον ενδομύχως στο θεσμικό της υπόβαθρο.

Πώς μπορεί να κερδηθεί το στοίχημα της μετατροπής σε επενδυτικό προορισμό.