Ξεκινάμε από τους βασικούς κανόνες δεοντολογίας: Η ενημέρωση οφείλει να επικεντρώνεται στα γεγονότα, στα αίτια και τις συνέπειές τους. Όταν, όμως, τα μέσα ενημέρωσης επιλέγουν να ανακυκλώνουν το ίδιο υλικό ξανά και ξανά, ο στόχος είναι προφανής: η συλλογή «κλικ» και η αύξηση της τηλεθέασης.
Η είδηση ενός θανάτου 7 νέων ανθρώπων είναι από μόνη της συγκλονιστική· δεν χρειάζεται την επανάληψη και τον εντυπωσιασμό για να κατανοηθεί.
Δεν έπρεπε δηλαδή να προβληθεί καθόλου το βίντεο που αποτυπώνει τη στιγμή της μετωπικής σύγκρουσης και της διάλυσης του οχήματος; Το βίντεο δεν απαγορεύεται να προβληθεί, αλλά πρέπει όσοι εργαζόμαστε στα μέσα να συνειδητοποιήσουμε πως οι εποχές έχουν αλλάξει και τα social media έχουν ανατρέψει τα δεδομένα.
Πριν από τα Reels ένα τέτοιο τραγικό γεγονός θα έπαιζε σε ένα δελτίο ειδήσεων και τέλος. Θα υπήρχε και μια προειδοποίηση "προσοχή σκληρές εικόνες" και θα έβλεπε το βίντεο όποιος επιθυμούσε.
Τώρα, όμως, τα βίντεο αναπαράγονται αυτόματα σε όλες τις πλατφόρμες αμέτρητες φορές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση παρατηρήθηκε μάλιστα το φαινόμενο το βίντεο να αναπαράγεται αυτόματα ακόμα και στην πρώτη σελίδα ενημερωτικών εφημερίδων. Με το πού έμπαινες δηλαδή στο site, το βίντεο έπαιζε αυτόματα.
Τι προσφέρει αυτό στον αναγνώστη - θεατή; Αν κάποιος θέλει να δει ένα τραγικό δυστύχημα μπορεί να μπει στην είδηση, να πατήσει play και να δει το βίντεο. Αν κάποιος, όμως, δεν θέλει; Τέτοια βίντεο δεν πρέπει να επιτρέπεται να αναπαράγονται αυτόματα.
Τα μέσα ενημέρωσης και οι κολοσσοί που ελέγχουν τα social media έχουν ευθύνη να θέσουν όρια.
Η υπερπροβολή της τραγωδίας στη Ρουμανία δεν είναι ενημέρωση και δεν προσφέρει τίποτα ουσιαστικό από τη στιγμή που δεν είναι απαραίτητη για την κατανόηση της είδησης. Δεν απαντά σε ερωτήματα (όπως πχ τα βίντεο από τις δολοφονίες πολιτών από την ICE στις ΗΠΑ) και δεν αποτελεί ντοκουμέντο, καθώς βασική αρχή για την αναπαραγωγή ενός ντοκουμέντου αποτελεί η ύπαρξη δημοσίου συμφέροντος.
Τα αίτια του δυστυχήματος ασφαλώς ενδιαφέρουν, αλλά όσες φορές και να το δούμε εμείς και οι αναγνώστες-τηλεθεατές μας δεν πρόκειται να βγάλουμε πόρισμα. Αυτή είναι δουλειά των εμπειρογνωμώνων, τις εκθέσεις των οποίων εμείς οφείλουμε να δημοσιεύσουμε όταν υπάρξουν.
Η επανάληψη του θανάτου επίσης δεν αναλύει με σοβαρότητα τα αίτια ούτε προλαμβάνει μελλοντικά δυστυχήματα. Ήδη διαβάσαμε και ακούσαμε άπειρες θεωρίες για το τι συνέβη (κολλημένα τιμόνια κλπ.) και φυσικά καμία δεν είναι επιβεβαιωμένη.
Πρέπει τέλος να συνειδητοποιήσουμε πως με αυτές τις αλόγιστες αναπαραγωγές οι οικογένειες και οι φίλοι των θυμάτων αναγκάζονται να ξαναζούν την τραγωδία τους σε λούπα για χάρη της τηλεθέασης και των προβολών στα social. Σίγουρα είναι το τελευταίο που χρειάζονται στην παρούσα φάση.
